А заўтра была спецаперацыя...

 

24 лютага 2022 г. армія Расіі распачала маштабныя баявыя дзеянні на украінскай тэрыторыі. Пры гэтым ракетна-бомбавыя абстрэлы і наземны наступ ажыццяўляўся і з тэрыторыі Беларусі войскамі РФ, якія раней увайшлі ў РБ на сумесныя вучэнні з беларускай арміяй. Узброеныя сілы Беларусі не прынялі ўдзелу ў гэтым канфлікце, нягледзячы на чуткі аб магчымым удзеле. Тым не менш, гэты ўзброены канфлікт закрануў Беларусь у некалькіх напрамках.

10 змен ў Беларусі пасля 24.02.2022 г.

1) На тэрыторыі «Сінявокай» актыўна пачалі дзейнічаць расійскія вайскоўцы, карыстаючыся аэрадромамі, чыгункай, дарогамі, паліўна-энэргетычнымі рэсурсамі, баяпрыпасамі Беларусі. У беларускіх бальніцах і шпіталях актыўна лячылі параненых расійскіх вайскоўцаў падчас спробы наступу на Кіеў у лютым-сакавіку 2022 г. Таксама ў гэты ж час сюды перапраўлялі некаторых украінцаў, затрыманых расійскімі ваярамі ці іх саюзнікамі з ЛДНР. Пазней, згодна розных супярэчлівых звестак, беларуская армія перадала частку сваіх баяпрыпасаў і тэхнікі Расіі, а некаторыя беларускія прадпрыемствы пачалі вырабляць прадукцыю па заказам расійскай арміі. З 15 верасня 2022 г. для трэніровак на беларускіх палігонах прыехалі яшчэ некалькі тысяч расійскіх вайскоўцаў.

Паведамленне ў ТГ-канале Мінабароны РБ аб прыбыцці расійскіх ваенных 15.09.2022 г.

2) Частка бежанцаў карысталася тэрыторыяй РБ у якасці транзіту ў краіны ЕС. Яшчэ некаторыя наўпрост пераехалі ў Беларусь. Але калі вярнуцца ва Украіну праз мяжу з Расіяй праблематычна, то вярнуцца з Беларусі ва Украіну пасля адыходу расійскіх войскаў ад Кіева і Чарнігава стала магчымым і гэтым шанцам вярнуцца на Радзіму карысталіся як бежанцы, якія перасяліліся ў РФ ці РБ добраахвотна, так і прымусовыя перасяленцы, якім дазволілі паехаць з тэрыторый, кантраляваных Расіяй, толькі ў РФ ці РБ. У асобных выпадках бежанцаў з Украіны не пускалі цягніком у Беларусь з тэрыторыі Расіі, і тыя мусілі пераходзіць мяжу пешшу.

3) РБ атрымала дадатковыя эканамічныя санкцыі ад краін Еўропы і Амерыкі, як суагрэсар разам з РФ. Гэта адбілася на росце цэн і часовым дэфіцыце офіснай паперы і ўпакоўкі «Тэтра Пак». Таксама знікненне шэрагу замежных брэндаў, у тым ліку «Макдональдса», які ў 2022 г. адзначыў сваё 30-годдзе ў Беларусі, можа быць прама і часткова звязана з дачыненнем РБ да падзей ва Украіне.

4) На тэрыторыі Украіны загінулі некалькі грамадзян Беларусі, у тым ліку не менш за мінімум 16 з добраахвотнікаў палка ім. К. Каліноўскага і іншых фарміраванняў з беларусаў, якія жылі ва Украіне як палітэмігранты. Былі неафіцыйныя звесткі пра страты і сярод людзей з Беларусі, якія ваявалі на баку Расіі у складзе арміі РФ ці апалчэння ЛДНР. Адзін беларус-удзельнік расійскай прыватнай ваеннай кампаніі «Рэдут» патрапіў у палон да украінцаў.

5) У Беларусі яшчэ больш раскалолася грамадства на прыхільнікаў Расіі і тых, хто сімпатызуе Украіне. Пры гэтым, калі ў 2014-15 гг. падобны раскол быў на ўзроўні лаянак у сацсетках, які паступова заціхаў разам з актыўнасцю вайны на Данбасе, то цяпер людзі перайшлі да канкрэтных дзеянняў. На чыгунцы антываенныя актывісты знішчылі шэраг рэлейных шафаў, а затрыманне некаторых падазроных у «рэйкавай вайне» скончылася раненнем 2 чалавек.

6) Ёсць неправераныя звесткі пра некалькі ДТЗ на беларускіх дарогах з удзелам вайскоўцаў РФ, у якіх загінулі ці пацярпелі цывільныя грамадзяне РБ і пра магчымы гвалт расійскіх салдат над дзяўчынай у Мазыры. І ёсць часткова пацверджаная інфармацыя пра падзенне ракеты з рускага самалёта без ахвяр і пацярпелых і адну авіякатастрофу, дзе пацярпелі расійскія ваенныя пілоты на тэрыторыі Беларусі. Гэтыя звесткі я не магу ні абвергнуць, ні пацвердзіць, але, калі штосьці з гэтага праўда, то гэта таксама ўскосныя наступствы баявых дзеянняў на тэрыторыі Украіны. Акрамя таго магчыма мела месца дыверсія на аэрадрому «Зябраўка» (Гомель) у жніўні 2022 г., дзе знаходзілася авіяцыя РФ, з боку украінцаў.

7) У краінах Еўропы былі выпадкі нападу на беларусаў і іх машыны з нагоды помсты за Украіну; у выніку нападаў былі пацярпелыя і, як мінімум, адзін забіты беларус.

8) Дзяржаўныя і праўладныя СМІ Беларусі практычна поўнасцю растварыліся ў пазіцыі расійскіх дзяржСМІ ў пытаннях расійска-украінскага канфлікту. Бадай, адзіныя значныя адрозненні паміж СМІ дзвюх дзяржаў стала большая колькасць крытыкі ў адрас Польшчы з боку беларускіх журналістаў, чым расійскіх, і сціплае асвятленне ролі Беларусі ў расійскай спецаперацыі беларускімі СМІ. Рух чырвона-зялёных блогераў таксама зліўся з прыхільнікамі «рускага свету», дзе ідэі вялікай усходнеславянскай рускамоўнай дзяржавы аб'ядналі камуністаў (адмовіўшыхся ад ідэй ленінізму, якія грунтуюцца на класавай, а не нацыянальнай салідарнасці), прыхільнікаў адраджэння расійскай імперыі і людзей з настальгіяй па СССР. Калі раней можна было казаць пра некаторую самастойнасць і самабытнасць кожнай з гэтых груп, у тым ліку і ў плане адносін да ўлады ў Беларусі (некаторыя прарасійскія актывісты выступалі супраць Лукашэнкі ў 2020 г.), то цяпер мне цяжка ўявіць вяртанне камуністаў РБ на пазіцыі інтэрнацыяналізму ці шчырую падтрымку беларускага прэзідэнта чырвона-зялёнымі блогерамі ў выпадку яго гіпатэтычнага канфлікту з Расіяй.

9) Міграцыя расіян і наплыў турыстаў з РФ. Пасля маштабных санкцый супраць Расіі многія расіяне пачалі рабіць шопінг-туры ў буйныя беларускія гарады з прычыны адносна невысокіх цэн і наяўнасці дэфіцытных брэндаў. Сярод іншага гэта прывяло да таго, што расіяне раскупілі адносна недарагія старыя аўтамабілі і грамадзянам Беларусі стала цяжэй купіць бюджэтную мадэль машыны. Таксама ў Расію час ад часу вывозілі харчовыя тавары ў такіх колькасцях, што яны часова знікалі ў пэўных магазінах Беларусі. Пасля аб'яўлення мабілізацыі ў Расіі ў РБ з'ехала шмат мужчын, якія спрабавалі тут схавацца ці скарыстацца тэрыторыяй Беларусі як транзітам у іншыя краіны. Дзеля справядлівасці зазначу, што беглі расіяне куды толькі маглі, не толькі ў Беларусь.

10) Падрыхтоўка беларускай арміі да магчымай мабілізацыі. З пачатку баявых дзеянняў ва Украіне актывізавалі фарміраванні тэрытарыяльнай абароны. А ўвосень 2022 г. пачалі кампанію па зверцы дадзеных ваеннаабавязаных (у маім выпадку мне проста патэлефанавалі з ваенна-ўліковага стала арганізацыі, на якую я працую і ўдакладнілі адрас і дамашні тэлефон). Таксама пачаліся праблемы з адмовай у праходжанні грамадзянскай альтэрнатыўнай службы па рэлігійных перакананнях замест тэрміновай вайсковай.

Размовы на вуліцах і не толькі

Адразу пасля пачатку баявых дзеянняў у лютым і пачатку сакавіка, беларусы актыўна абмяркоўвалі новую гарачую кропку.

***

– Не, ты пачакай, у Расіі яшчэ ёсць 400 тысяч рэзервістаў... – гарачыўся ў офісе адзін інжынер, спрабуючы нешта даказаць сваім калегам.

***

– Яны бамбілі Марыупаль, Харкаў цяпер бамбяць... – тлумачыла камусьці па мабільніку адна пажылая кабета.

***

– Так, дзеці, слухаем уважліва, – аўтарытэтна заяўляў на занятку ў школе беларускі вайсковец, прызначаны працаваць ваенруком – наша армія ў баявых дзеяннях ва Украіне не удзельнічае. Зразумелі? Я сам ездзіў у вайсковыя часткі і ўсё правяраў. Усе войскі на месцы. І там ідзе не вайна, а спецаперацыя. Спец-а-пе-ра-цыя!

***

Два хлопцы пасварыліся між сабой:

– Табе твая мама сказала, што ва Украіне фашысты!

– А табе твой тата сказаў, што фашыстаў там няма!

– Не, я сам там быў і размаўляў з мясцовымі хлопчыкам. Той казаў, што гэта прапаганда, што іх абзываюць фашыстамі. Можа, гэтага хлопчыка ўжо забілі...

***

– Ды што ты мне кажаш! – са злосцю казала адна кабета другой падчас нейкай офіснай спрэчкі, – Мы нармальна ездзілі ў Закарпацце. І патлумачылі ім, што мы беларусы...

***

– Падтрымліваць гэту спецаперацыю неяк стрыкотна, – заўважыў адзін малады чалавек у нейкай бытавой размове.

***

– Тут, у Мінску, першае, што заўважаеш, – гэта цішыня ў небе. Мы ў Гомелі кожны дзень адчувалі стрэс ад шуму ваенных самалётаў, – дзялілася ўражаннямі адна жанчына з іншай у бальніцы. Падобныя думкі выказвала адна жыхарка Мазыра.

***

У жаночым праўладным чаце Тэлеграм прагучала думка: «... і нават зараз падтрымліваю С(пецыяльную) В(аенную) А(перацыю), але я супраць рускасветнасці».

Пазней яшчэ адна хваля абмеркаванняў гэтай тэмы паднялася пасля пачатку частковай мабілізацыі ў Расіі. Але абмяркоўвалі яе людзі ўжо асцярожней.

Ужо напры канцы года на вуліцы да мяне падышоў малады чалавек з туркменскай знешнасцю і пачаў прасіць:

– Разумееце, я не жабрак. Я збег з Расіі ад мабілізацыі. Магу пашпарт паказаць. Мне патрэбны грошы на памперсы дзіцяці.

– Не магу вам дапамагчы, – адказваю я.

– Я магу вам навушнікі прадаць амаль новыя, – мужчына дастаў каробачку з кішэні.

– Выбачайце, я сам на мялі, – адказаў я і пайшоў далей. Дарэчы, нягледзячы на тое, што расіяне актыўна беглі ад мабілізацыі ў Беларусь, я практычна іх не сустракаў у Мінску, і, зразумела, не факт, што гэты малады чалавек сапраўды казаў мне праўду.

Іншыя змены

З таго часу, як пачаліся ваенныя дзеянні, у рэсурсах інтэрнэта рэгулярна рэкламуецца заклік да беларусаў не ўдзельнічаць у канфлікце на баку Расіі. А сацсеткі Facebook i Twitter пазначаюць старонкі некаторых беларускіх і расійскіх дзяржСМІ надпісам «СМІ, якое поўнасцю ці часткова кантралюецца ўрадам Беларусі (Расіі)» з тлумачэннем, што інфармацыя з гэтых крыніц можа не быць аб'ектыўнай. Тое ж самае тычыцца спасылак на сайты гэтых СМІ у пастах карыстальнікаў. Аднак падобным чынам YouTube пазначае і СМІ іншых дзяржаў, напрыклад, брытанскія дзяржаўныя медыя. Сустракаецца і рэклама расійскай прыватнай ваеннай кампаніі «Вагнер».

Стужка навінаў ад браузера «Майкрасофт» і ад Яндэкса адрозніваюцца падачай інфармацыі аб украінскіх падзеях. Яндэкс поўнасцю падтрымлівае дзеянні Расіі, што стварае пэўны кантраст з англамоўнымі навінамі.

Рэклама «Вагнера» УКантакце

Таксама расійская спецаперацыя спарадзіла хвалю шырокага выкарыстання абсцэнтнай лексікі (мата) у беларускіх і украінскіх СМІ, што раней здавалася малаверагодным. Часткова гэта было звязана з кірункам, у які накіраваў рускі ваенны карабель украінскі пагранічнік з вострава Змяіны пад Адэсай.

Прыхільнікі «рускага свету» актыўна пазначаюць сябе літарамі Z i V на вопратцы, у сацыяльных сетках, на аўтамабілях. Гэта ў дадатак да георгіеўскіх стужак і расійскага нацыянальнага трыкалору. У некаторых выпадках апаненты рускага свету пішуць на іх скаргі ў розныя інстанцыі ці зліваюць іх асабістыя дадзеныя ў публічную прастору. Першае звычайна прыводзіць да адпісак, другое можа выклікаць боязь носьбітаў прарасійскай сімволікі ці іх родных падвергнуцца фізічнаму нападу ці маральнаму ціску. Выпадкі агрэсіі да прарасійскіх актывістаў пакуль мне не вядомы.

Яшчэ людзі сталі яшчэ больш асцярожнымі ў выказванні меркаванняў, бо за крытыку расійскай спецаперацыі і падтрымку Украіны можна атрымаць крымінальнае пакаранне. Нават выкарыстанне украінскай нацыянальнай сімволікі (ці яе колераў), у тым ліку і самімі украінцамі, можа разглядацца як парушэнне закону. У той жа час не забараняецца выражаць падтрымку Расіі і не пераследуецца выказваць абразы украінскай мовы ці культуры.

Прыхільнікі «рускага свету» правялі некалькі мірных акцый у Мінску і Гомелі ў падтрымку Расіі. Акцыі былі дазволены, але на самую маштабную 30 красавіка 2022 года прыйшло каля 50 чалавек, а на іншыя значна менш. Таксама СМІ Беларусі не праводзілі маштабнага асвятлення такіх акцый як значных падзей. Пры гэтым жанчына, якая завяла ці то спрэчку, ці то лаянку з удзельнікамі шэсця 30 красавіка, была затрымана і пакарана. Наступная падобная акцыя прайшла 18 верасня 2022 г без здарэнняў і на яе прыйшлі таксама некалькі дзясяткаў чалавек.

Акцыя ў падтрымку Расіі 30.04.2022

Акцыя ў падтрымку Расіі 18.09.2022

Крыху прарасійскай блогасферы і СМІ Беларусі

Мае магчымасці параўноваць праўкраінскія,  прарасійскія і нейтральныя медыя Беларусі на цяперашні час абмежаваныя законамі. Практычна ўсе медыя, якія падтрымліваюць Украіну, забаронены ў Беларусі па абвінавачванні ў экстрэмісцкай дзейнасці. Нейтральныя наўпрост ігнаруюць тэму. Таму застаюцца толькі прарасійскія СМІ і блогеры. Варта памятаць, што яны не прадстаўляюць увесь народ і з'яўляюцца праявай журналістыкі думак. Публікую скрыны з гэтых крыніц выключна з даследча-інфарматыўных пабуджэнняў.

Інфармацыя з ТГ-канала sb.by

Палітолаг Шпакоўскі ў сваім ТГ-канале

Палітолаг Дзермант у сваім ТГ-канале

Пост можа працягваць папаўняцца па меры апрацоўкі новай інфармацыі.

Равучыя 2020я (2021-2026)

 

У гісторыі ХХ ст перыяд 20-х гадоў увайшоў у англамоўную гісторыяграфію як "равучыя дваццатыя" (the Roaring Twenties). У некаторым сэнсе першая палова 2020-х гг. стала "равучай" для Беларусі.

Паўваеннае становішча

"Описывай не мудрствуя лукаво. Всё то, чему свидетель в жизни будешь: Войну и мир, управу государей, Угодников святые чудеса, Пророчества и знаменья небесны..."

А. Пушкин. Борис Годунов

2021 г. пачаўся затухаючым працягам паслявыбарчых пратэстаў, адначасова з усплёскам варыянтаў кавіда, эканамаічнымі санкцыямі, якія спараджалі часовы дэфіцыт самых розных прадметаў гандлю, эміграцыяй соцен тысяч грамадзян, сярод якіх было шмат багатых прадпрымальнікаў і рэдкіх спецыялістаў, спробамі мігрантаў з краін Азіі і Афрыкі прарывацца на тэрыторыю Польшчы, Літвы і Латвіі праз беларускую мяжу і арыштам удзельнікаў акцый пратэсту 2020 г. У 2022 г. сітуацыя пагоршылася узброенным процістаяннем Расіі з Украінай, у тым ліку з уводам войск РФ з тэрыторыі Беларусі. З 2023 г. сітуацыя паступова стала змягчацца: была вызвалена частка людзей прызнаных за мяжой палітзняволенымі

Даволі цяжка пісаць аб падобнай сітуацыі нейтральнай мовай, быццам апісваючы шахматную партыю. Але найбольш нейтральным і аб'ектыўным азначэннем яе было б неаб'яўленае паўваеннае становішча. Магчыма гісторыкі будучага часу са мной пагадзяцца.

У 2021 г. былі забаронены і прызнаны экстрэмісцкімі большасць недзяржаўных СМІ, сярод якіх самы буйны інфармацыйны партал TUT.BY, дзейнасць якога была спынена 25 мая 2021 г., а сам партал і яго прадукцыя прызнаны экстрэмісцкімі матэрыяламі ў 2022 г. Пры гэтым да 2026 г. дзейнічаў сервіс электроннай пошты з гэтай назвай на воблачным сэрверы. Іншыя выданні, забароненыя і прызнаныя экстрэмісцкімі ў Беларусі, працягнулі дзейнасць за мяжой, напрыклад: «Наша Ніва», «Рэгіянальная газета», «Новы час», «Першы рэгіён» «CityDog». Аднак працягнуў дзейнасць партал Onliner.by, які перастаў асвятляць палітычныя падзеі, а таксама з 2022 г. пачаў дзейнічаць яшчэ адзін буйны незалежны партал tochka.by, які дазваляе сабе стрыманую крытыку асобных палітычных пытанняў і асвятленне іх нейтральна.

За 2020-26 г. па некаторых звестак не менш за 8500 грамадзян РБ былі асуджаны па крымінальных артыкулах па абвінавачванні ў экстрэмізме, таксама каля 20 тыс выпадкаў абвінавачванняў у распаўсюджанні экстрэмісцкіх матэрыялаў ці падпіску на іх. Пры гэтым па стане на 2026 г. Рэспубліканскі спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў РБ налічваў 9000 аб'ектаў. 9 чалавек з асуджаных за экстрэмізм памерлі ў месцах зняволення у 2021-25 гг. Ячшэ 3 чалавекі з гэтай катэгорыі скончылі жыццё самагубствам. Каля 167 чалавек былі памілаваны ў 2024-26 гг. у рамках перамоў з ЗША, многія з іх былі высланы за мяжу. Таксама былі вызвалены некалькіх украінцаў, затрыманых па абвінавачанню ў тэрырыстычнай дзейнасці супраць РБ і РФ. Яшчэ некаторая частка грамадзян Беларусі з гэтай групы асуджаных былі памілаваны ў розны час і працягваюць жыць у краіне на свабодзе.

У 2023 г. не прайшлі перарэгістрацыю 12 палітычных партый: партыя БНФ (Беларускі народны фронт), кансерватыўна-хрысціянская партыя — БНФ (КХП-БНФ), аб'яднаная грамадзянская партыя (АГП), Беларуская партыя левых «Справядлівы свет». Беларуская сацыял-дэмакратычная партыя (Грамада) (БСДП). (БСДГ), Беларуская партыя «Зялёныя», Беларуская патрыятычная партыя, Рэспубліканская партыя, Сацыял-дэмакратычная партыя Народнай Згоды, Беларуская сацыяльна-спартыўная партыя, Беларуская аграрная партыя. 

У 2025 г. перарэгістрацыя рэлігійных арганізацый скончылася адмовай у рэгістрацыі 3 грэка-каталіцкіх парафій Брэсцкай вобласці і пратэстанцкай царквы «Новае жыццё» ў Мінску. 

26 верасня 2022 г. быў зачынены Чырвоны касцёл ў Мінску. Афіцыйна прычына зачынення звязана з рэканструкцыяй пасля пажару. Аднак сама рэканструкцыя пачалася толькі ў 2025 г.

Пры гэтым прагнозы аб масавай забароне неапратэстанцкіх цэркваў у сувязі з перарэгістрацыяй не апраўдаліся. 16-17 мая 2026 г. з нагоды наведвання вядомым пратэстанцкім прапаведнікам Фрэнклінам Грэмам Беларусі на мінскай «Чыжоўка-Арэне» быў дазволены «Фестываль надзеі», які наведалі каля 10 тысяч неапратэстантаў, пераважна баптыстаў і пяцідзясятнікаў. Пры гэтым беларускія дзяржаўныя СМІ шырока асвятлялі перамовы Грэма, як сябра прэзідэнта ЗША Д. Трампа з А. Лукашэнкай, але пастараліся максімальна "ігнорыць" сам фестываль, як "шэраг мерапрыемстваў".

Паўваеннае становішча таксама выразілася ў забароне мець і карыстацца дронамі фізічным асобам з верасня 2023 г. і зняцці з рэгістрацыі больш за 2000 разнапланавых грамадскіх арганізацый з 2020 г. ад структур, звязаных з папулярызацыяй беларускай мовы («Мова Нанова», «Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны») да шэрагу экалагічных ініцыятыў і нацыянальна-культурных аб'яднанняў. Частка гэтых арганізацый прызнана экстрэмісцкімі.

Пры гэтым з сацыяльных сетак забаранілі толькі LiveJournal (лістапад 2023 г.).

Процістаянне з суседнімі Польшчай, Літвой і Латвіяй  па шэрагу пытанняў, сярод якіх хвалі мігрантаў у ЕС з 2021 г. палітычныя рознагалоссі, блакіроўкі мяжы з боку ЕС для людзей і тавараў з РБ, спарадзіла хвалю нянавісці для палякаў і прыбалтаў, што прывяло не толькі да пэўных дзеянняў з боку прадстаўнікоў улады, але і да ініцыятыў ад беларускіх прыхільнікаў "рускага свету", напрыклад, знішчэння лацінкі ў тапаніміцы, спробы змагацца з тымі, хто святкуе Хэлоўін і Дзень святога Валянціна (гэтыя святы забаронена адзначаць у дзяржструктурах і сістэме адукацыі, але дазволена ў прыватных дамах ці на закрытых вечарынках).

У ТГ-канале прыхільніцы "рускага свету" Вольгі Бондаравай апублікавана адабрэнне інфармацыі аб магчымым знішчэнні польскага пахавання пад Гроднам у 2022 г. Паведамленні пра знішчэнні польскіх некропаляў на тэрыторыі Беларусі былі яшчэ, але я не правяраў іх. Але дакладна ведаю пра згортванне многіх праграм і курсаў вывучэння польскай мовы.

У эканоміцы "стан аблогі" праявіўся ва ўсплёсках часовага дэфіцыту і спробах рэгулявання цэн і відаў дзейнасці.

У першай палове 2022 г. у сувязі з санкцыямі ўзніклі праблемы з набыццём белай паперы для прынтараў

Нават з'явіліся прыватныя аб'явы "куплю паперу"...

Некаторы час у 2022 г. былі праблемы з фарбамі для упаковак TetraPak і паліцы ў крамах "пабялелі".

У кастрычніку 2022 г. у продажу ў Мінску пачалі знікаць курыныя яйкі па прычыне вывазу ў Расію, але гэта не цягнулася доўга.

Таксама ў канцы 2022 г. у сувязі з праблемай з пастаўкамі сыравіны Беларусь пакінуў «МакДональдс», і ў 2023 г. яго замяніў брэнд «Мак бай».

У 2024-26 гг. былі унесены заканадаўчыя змены, звязаныя з рэарганізацыяй малога бізнесу. Многім індывідуальным прадпрымальнікам стала немагчыма працаваць далей у такім статусе, і стаў выбар паміж рэарганізацыяй свайго бізнесу у форму кампаніі і закрыццём бізнесу. Да гэтага трэба дадаць, што распаўсюджанне сетак магазінаў, інтэрнэт-крам з дастаўкай і анлайн маркетплейсаў «Азон» і «Вайлдберыз» таксама скарацілі колькасць індывідуальных прадпрымальнікаў. 

Нарэшце, рэгуляванне цэн на пэўныя тавары і паслугі стала спробай стрымаць інфляцыю, але гэта, ў сваю чаргу спарадзіла рост цэн на іншыя тавары. Напрыклад, на ўсіх АЗС паліва прадаецца прыкладна па адной цане, але іншыя тавары могуць каштаваць значна больш, чым у спецыялізаваных магазінах.

Памажы сабе сам

У 2020-х эканоміка Беларусі адзначылася яшчэ адной тэндэнцыяй: усё больш ролі сталі адыгрываць высокія тэхналогіі, якія сталі замяняць сабой людзей.

Касы самаабслугоўвання ў многіх магазінах...

... і іншыя падобныя тэрміналы, якія прадаюць і каву, і яшчэ шмат чаго.

У нейкай ступені актыўны прыход Яндэкса на беларускі рынак таксама ўнёс свае карэктывы ў эканамічныя рэаліі, перш за ўсё ў форме службы дастаўкі і таксі.

Год імя...

У 2021 г. другое жыццё атрымала традыцыя прысвячаць год нейкай падзеі, праблеме ці групе людзей.

2021 - год народнага адзінства (у гэтым жа годзе было ўведзена амаль новае аднайменнае свята).

2022 - год гістарычнай памяці 

2023 - год міру і стварэння (малюнак знойдены у інтэрнэце). Цікава, што планавалі аб'явіць яго годам рускай мовы, на што беларускія апазіцыянеры за мяжой аб'явілі яго годам беларускай мовы. Аднак год рускай мовы "змясцілі" на узровень краін СНД, а ў Беларусі замест паднялі больш нейтральную тэму, пасля чаго спрэчкі вакол тэмы моў з прывязкай да году амаль ніхто не вёў.

2024 - год якасці, у які быў распрацаваны адмысловы беларускі знак якасці (крыніца ілюстрацыі: stravita.by).

2025 - год добраўпарадкавання (5-годкі якасці) (ілюстрацыя з rasna.kamenec.edu.by). У гэты год у многіх гарадах вяліся няспынныя рамонтныя работы як тут на мінскай вул. Русіянава:

Але пры ўсёй нязручнасці перамяшкання па перакапаных гарадах у гэтых работах было і добрае: у 2021 г. у самых розных гарадах Беларусі разбураліся масты і ламаліся сістэмы водазабеспячэння, таму, напрыклад, рамонт маста паміж пл. Незалежнасці і вул. Маскоўскай, які зімой 2025 стварыў транспартны калапс у цэнтры Мінска, быў меншым злом у параўнанні з падзеннем маста праз Нямігу раней.

2026 - год беларускай жанчыны. Пад гэту справу запусцілі Жаночае радыё, якое пачалаося трансляцыяй папулярнай музыкі анлайн і паступова набывае рысы класічнага радыё.

Акрамя гэтага некаторыя гады былі прысвечаны пэўным гістарычным юбілеям: 2024 - год 30-годдзя прэзідэнцтва і 80-годдзя вызвалення Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў, а 2025 г. стаў годам 80-годдзя перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне.

КосмасНаш, безбар'ернае асяроддзе і Videobel.by

З безумоўна пазітыўнага можна адначыць наступныя моманты.

23 сакавіка 2024 г. Марына Васілеўская паляцела ў космас у рамках сумеснай расійска-беларускай экспедыцыі. Строга кажучы, яна была не столькі касманаўт, колькі касмічны турыст, але ў Беларусі гэта сталі разглядаць як значны крок у развіцці нацыянальнай касманаўтыкі.

Мой малодшы сын сачыў за яе адлётам у прамым эфіры :)

У 2020-я стала больш безбар'ернага асяроддзя ў розных гарадах Беларусі. Напрыклад, у 2023 г. шмат дзе сталі з'яўляцца надпісы шрыфтам Брайля для людзей з праблемамі зроку, як на перылах у мінскім ЦУМе. 

Таксама ў дваццатыя дзяржаўныя СМІ пачалі актыўней ўлівацца ў бум сацсетак і месенджараў. Акрамя публікацыі спасылак на артыкулы і відэа са сваіх выданняў СМІ сталі і часцей рэагаваць на пэўныя публікацыі ў саміх сацстеках, як у плане абвяржэння нейкай крытычнай інфармацыі, так і перапосту папулярнага кантэнту. Цікавасць да такіх інстументаў прывяла і да спробы стварыць беларускі мультымедыйны партал videobel.by. Яго спрабавалі прэзентаваць як аналаг YouTube, але на цяперашні час ён з'яўляецца проста месцам, дзе захоўваюцца відэа вядучых дзяржаўных тэлеканалаў. Адсутнасць у мяне тэлеканалаў, і магчымасць прагляду стрымаў і запісаў з гэтых тэлеканалаў са смартфона ў руце, робіць гэты сэрвіс для мяне (мяркую і не толькі) карысным.

Дух часу або рознае...

* Гульні СНД і выстава «Біблія ў Беларусі» сталі нейкім "мініацюрным успамінам былой славы" 2010-х гг. Ва ўсялякім разе, так мне падаецца.

* Надвор'е ў 2020-я гады працягвае звяртаць на сябе ўвагу.

* У 2021-25 гг. беларусы шматразова хадзілі на выбарчыя ўчасткі: рэферэндум 2022 г., выбары ў парламент і мясцовыя саветы ў 2024 г. і выбары прэзідэнта ў 2025 г. На фота: збор подпісаў у Мінску за пераабранне Лукашэнкі з лозунгам "Трэба!", які раскручвалі падчас гэтых выбараў.

* Спроба забараніць рэкламу ў паштовых скрынях

Жыхары розных дамоў Мінска забараняюць класці рэкламу ў свае паштовыя скрыні. 2024 г.

* Фотаграфіі з "духам часу": 

Таксі «Яндэкс Go» і ўсплёск патрыятызму (сцягі і лозунгі паўсюль, дзе толькі бачна).

Таксі ад "Вайлдберыз", рамонт дарог дзе толькі магчыма і рэклама казіно на кожным кутку.

* Кантроль малочнай прадукцыі праз кью-ар код

З 2025 г. каб прабіць на касе самаабслугоўвання ў магазіне "малочку" трэба сканаваць менавіта кью-ар код, а не штрых-код. Прычым звязана гэта з кантролем якасці прадуктаў, але не распаўсюджваецца на безлактозныя малочныя тавары.

* Беларуская пятніца

Спробы папулярызацыі беларускіх тавараў, паслуг і нацыянальнай мовы. Што тычыцца апошняга, то неабходнасць у гэтым узмацняецца, бо арганізацыі, якія папулярызавалі мову, сталі забаронены ў палітычным віхуры, мясцовыя беларускамоўныя радыёстанцыі ціха памерлі цягам другой паловы 2010-х, пачатку 2020-х, а таксама шмат носьбітаў беларускай мовы пажылога ўзросту памерлі.

* У 2021-26 гг. у розных гарадах РБ ратоўна здараліся перабоі з вадазабяспячэннем.

Такія машыны з пітной вадой прыязжалі ў месцы, дзе адбываліся такія перабоі. Фота хутчэй ілюстратыўнае, бо не бачыў тут чаргі за вадой. Дарэчы, гэтыя збоі, калі яны прыйшлі ў наш дом, пабудзілі мяне трымаць дома калі 10 літраў бутуляванай вады на такі выпадак, і гэта ўжо апраўдвала сябе :)

* Перыядычна краіны ЕС блакіравалі доступ для экспарту з тэрыторыі Беларусі з нагоды міграцыйнага крызісу, прадастаўлення беларускіх тэрыторыі і рэсурсаў на карысць Расіі ў баявых дзеяннях супраць Украіны, затрымання грамадзян ЕС і праблемы кантрабанды цыгарэт ў Еўропу.

Падобныя паведамленні, як гэта ад "БелТА" 22.05.2024, сталі нярэдкімі.

* У 2026 г. скончылася эпоха таксафонаў

Пераход на станцыі метро Маскоўская напамінае, як на гэтай сцяне яшчэ віселі таксафоны. (май 2026 г.).

* 4 лютага 2026 г. увялі новы графічны знак беларускага рубля. З 2005 г. выкарыстоўвалі абазначэнне Br, але ім амаль не карысталіся, пасля дэнамінацыі 2016 г. увялі абазначэнне BYN, і некаторыя беларусы (пераважна студэнцкая моладзь) сталі называць іх "бунамі", а расіяне, пераехаўшыя ў Беларусь, "бінамі", але гэтыя мянушкі былі рэдкімі. Ці прыжывецца новы знак рубля, пакажа толькі час, але яго пачалі выкарыстоўваць на цэнніках у магазінах.

* Ну, і паколькі мая традыцыя аглядаў дзясяцігадовых адрэзкаў патрабуе крыху сказаць пра сябе, напішу, што галоўнай зменай у маім жыцці за гэтыя 5 год сталі "правы" і машына :).

Гл. таксама: Агляды дзясяцігоддзяў: 70-я, 80-я, 90-я, 2000-я і 2010-я.

Беларускія фільмы пачатку 2020-х

Беларусь у палоне хай-тэка: працяг тэмы

Метэаназіранні 2026 г.

 Працягваю свае назіранні за глабальным пацяпленнем. У мінулым годзе рабіў падрабязны агляд, у гэтым вырашыў пісаць крыху лаканічней.

Студзень і люты апраўдалі свае назвы

Пачатак студзеня быў сцюдзены і снежны. Амаль штодзень даводзілася чысціць уваход у пад'езд і месца вакол машыны. А 8 студзеня Беларусь накрыў спадар Улі, наступствы якога разбіралі яшчэ некалькі тыдняў.

Неаднаразова слупок тэрмометра апускаўся да моцных маразоў: у ноч на 12.01 на метэастанцыі "Палеская" -25,2 °С, у ноч на 14.01 каля Оршы было -29,7 °С, у ноч на 18.01 у Клічаве -29,3 °С, ноч на 2.02. дала новы рэкорд на "Палескай": -31,1°С,а яшчэ ў адным месцы на поўдні краіны было -30°С,  у ноч на 10.02. Клічаў даў -29.6 °С.

Іней на сценах спускаў у метро Мінска даў магчымасць цікаўным рабіць такія часовыя малюнкі. Гэты быў 29.01 на станцыі "Плошча Перамогі". Бачыў падобныя і ў іншых месцах.

Аднак часам вярталася адліга і нават плюсавая тэмпература на паўднёвым захадзе РБ, а потым рэзка знікала: так 12-13 лютага была адліга, а 14-га у другой палове дня зноў рэзка пачало халадаць і ноччу ў асобных паўночных раёнах краіны было -20 °С. У ноч на 23.02 панавала плюсавая тэмпература з максімумам да +6.3 С на паўднёвым захадзе Беларусі. Пачалася яшчэ адна адліга. А з ёй і падтапленне часткі населенных пунктаў на поўдні РБ. Але 25 лютага ў цэнтральную Беларусь і Мінск вярнуліся снегапады і мінусавая тэмпература.

Капеж 27 лютага нагадвае, што вясна блізка.

А ў канцы месяца зноў пацяплела і 27 вярнулася плюсавое надвор’е. Апошнія 2 дні зімы было цёпла як вясной (напр, да +8 °С у Мінску 28.02).

Ад маразоў ламаліся сістэмы падачы цяпла ў памяшканні. Так аварыя цеплатрасы ў Мінску 19.01 пакінула захад сталіцы без цяпла да 21 студзеня. І падобнае здаралася ў іншых гарадах краіны.

20-21 студзеня Мінск накрываў ледзяны смог, які здзьмуў вецер 22.01. 21.01 паветра ў Мінску было так забруджана смогам, што адпаведныя службы прасілі мінчан па магчымасці не праветрываць памяшканні і не выходзіць з дому.

27.01 ішоў ледзяны дождж ад цыклону "Леоні" і тэмпература была "каля 0". Некалькі тысяч беларусаў атрымалі траўмы на галалёдзе. 27-28.01 ў некаторых раёнах Гомельшчыны былі адменены заняткі ў школах, бо дзяцей немагчыма было давезці аўтобусамі. А ў маёй машыны ледзяны дождж прымарозіў тармазную калодку, што прывяло не толькі да доўгіх спробаў вызваліць аўто, але і да таго, што пазней акумулятар аўтамабіля сеў на магістральным скрыжаванні, і я доўга мёрз, пакуль дачакаўся дапамогі.

2 лютага больш за 62% школьнікаў Беларусі не хадзілі ў школу па прычыне надзвычайных маразоў, хоць заняткі адмянялі толькі ў некаторых раёнах краіны. Дарэчы, мае сыны не скарысталіся гэтай магчымасцю ні падчас "Улі", ні 2.02.

Снег на дарогах расчышчалі паступова і часам паркоўкі ўздоўж другасных дарог доўга заставаліся заваленымі снегам. Я стараўся расчышчаць не толькі каля сваёй машыны, але і іншыя заваленыя снегам машынамесцы, але такіх энтузіястаў было мала. Цікава, што Беларусь робіць шмат снегауборачнай тэхнікі, але чамусьці яе не хапала, каб аператыўна чысціць дарогі і паркоўкі. Часам падчышчанае шуфелем месца паркоўкі зноў засыпала снегам, а то і трактар ЖКГ скідваў туды снег падчас чысткі дарогі.

Веладарожка на пр. Незалежнасці ў Мінску паміж вул. Гікалы і П. Броўкі была завалена снегам па стане на 27.01. Пазней яе нарэшце пачысцілі.

Вясна была загадкавай

Сакавік пачаўся цёплым надвор’ем без анамальна высокіх і надта нізкіх тэмператур, але пабіў рэкорды па адсутнасці ападкаў. Першыя 15 дзён было цёпла ўдзень (з мноствам абнаўленняў рэкордаў мінулых гадоў назірання на дзясятыя долі градусаў) і "каля нуля" ўначы (бо было малавоблачна і без ападкаў. У сярэдзіне месяца пачаліся лясныя пажары.

20 сакавіка ў Мінск прыйшлі дажджы з невялікім снегам. З 21.03 было без ападкаў.  Некалькі дзён быў нязначны мароз уначы, але ўдзень сонечна з камфортным цяплом. 27 сакавіка таксама убачыў невялікі дождж ва Уздзенскім раёне. 31-га лёгкі дождж быў і ў Мінску. 

Па стане на раніцу 30 сакавіка ў 8 гарадах на поўдні Беларусі ні разу не было дажджу за сакавік 

Красавік пачаўся цёплым і сонечным, але 4-га ўжо ішлі дажджы ў розных частках Міншчыны. 6-га апоўдні ў Мінск прыйшоў холад, а ў некаторых рэгіёнах краіны быў мокры снег ці снежная крупа. 7 красавіка часта ішоў дождж. У ноч на 9-е тэмпература ў Мінску апусцілася да -1°С, а 9-га ўжо лёталі снежныя "мушкі" і снежная крупа. 11 таксама мокры снег, а ў некаторых частках на ўсходзе Беларусі нават часовы снежны пакроў.

У ноч на 14 красавіка тэмпература ў Бабруйску дасягнула -3,2°С. Удзень 14.04 наадварот было вельмі цёпла (да 17°С у Мінску), а ўначы зноў "каля нуля".

16 красавіка ў Беларусь вярнуўся холад з дажджом і начнымі замаразкамі. 18.04. зноў цёплы і сонечны дзень.  У ноч на 22.04 у Клічаве -4°С. 23-га моцны вецер з паваленымі дрэвамі,  сарванымі дахамі і 2 пацярпелымі.

Паведамленне пра снег 26 красавіка ў ТГ-канале газеты "Звязда" (скрыншот)

26 красавіка прыйшлі дажджы, снег і моцны халодны вецер. У Мінску снег ішоў амаль незаўважна,  а ў некаторых частках Беларусі нават пакрыў зямлю. Такое надвор'е было да канца месяца. 

Май прыйшоў з рэзкім пацяпленнем. 1 мая было крыху цяплей,  чым у красавіку,  а 2.05 тэмпература паднялася за 20 градусаў.  У асобных раёнах дайшло да +25°С. 3.05. у Ганцавічах рэкорд: 26.8°С. 4.05 у некаторых месцах поўдня краіны 28.4°С.

5 мая ў Лельчыцах было 29.8°С, у гэты дзень па краіне прайшла навальніца. 6 мая рэкорд быў 30.6°С у Лельчыцах.

7 мая перапад тэмператур паміж паўночным захадам і паўднёвым усходам склаў да 17 градусаў па Цэльсію. З вечара 7 мая пачаліся дажджы. 8.05 дайшло да падтаплення асобных участкаў дарог Мінска. 

12 мая на некоторы час вярнулася цяпло (да 20°С у Мінску), а вечарам ізноў пачаліся дажджы. 13 мая было ўжо холадна і даждліва (да 12°С у Мінску); 14 зноў цёпла і сонечна (да 17°С у Мінску і да 20.7°С на метэастанцыі "Палеская"), а раніцай 15.05 на "Палескай" было -2°С на 2 см ад зямлі.

17 мая спякота перавышала 26°С у асобных раёнах, а 18-га прыйшлі навальніцы, у некаторых месцах на Міншчыне нават выпаў буйны град. 19.05 Касцюковічы 30.2°С. 21.05 у некаторых гарадах на ўсходзе Беларусі дайшло да 31°С.

Апошні тыдзень мая быў хутчэй цёплым, чым халодным. 27.05 быў моцны вецер, які валіў дрэвы і пашкодзіў шэраг аўтамабіляў і пабудоў. Добра, што абышлося без ахвяраў і пацярпелых. 

У большасці гарадоў Беларусі май перавысіў норму ападкаў  (у Мінску на 210%, пабіўшы рэкорд 1984 г.).

Субтрапічнае лета

Калаж паведамленняў аб экстрэмальным надвор'і за лета 2026 г. з ТГ-канала газеты "Звязда"

Чэрвень пачаўся камфортным цяплом (крыху больш за 20°С у многіх частках Беларусі) і так было большую частку першага тыдня, 8.06 Беларусь накрылі дажджы,  Слуцк і Салігорск падтапіла.

11 чэрвеня спякота (да 28°С) змянілася дажджамі, а 12.06 па большай частцы краіны ўжо было ў раёне 15°С і дождж, а ў Касцюковічах на ўсходзе Беларусі 29°С ў 12.00. 

З 14.06 па 17.06 сонца з памяркоўным цяплом і летнія дажджы "гулялі ў хованкі",  18-га вярнулася цяпло, 20 і 21 было ўжо спякотна. Але 21 і 22 ліўні прайшлі ў розных частках Беларусі. І ўжо 22-га апоўдні тэмпература 25°С і вышэй пачала вяртацца ў краіну. 24.06 сонца і дождж. Пасля гэтага тэмпература паступова стала рухацца ў бок 30°С.

28 чэрвеня спякота чырвонага ўзроўню небяспекі (да 37°С у Кобрыне). Болей за 10 гарадоў пабілі рэкорды тэмпературы. 29 чэрвеня быў самым спякотным днём месяца. Па ўсёй краіне было блізка да 30°С ці вышэй за гэту лічбу, а Пінск апоўдні паставіў новы абсалютны нацыянальны рэкорд за ўсю гісторыю метэаралагічных назіранняў у РБ: 40,4°С. Яшчэ больш за 10 гарадоў узялі больш сціплыя рэкорды. Спадзяюся, што ніхто не памёр ад тэмпературных анамалій за гэтыя 2 дні. У гэты жа дзень па некаторых частках Беларусі прайшлі ліўні,  у некаторых гарадах і вёсках былі разбурэнні канструкцый і паваленыя дрэвы. Апошні дзень чэрвеня быў таксама спякотным, але не такім, як папярэдні.

1 ліпеня было спякотна, больш за 30 па большай частцы краіны і максімум 37,1°С у Кобрыне. Спякоту паступова змянялі навальніцы са шквалістым ветрам.

Тыдзень ад 6 ліпеня быў сапраўды асенні: дажджы і нават тарнада над Полацкам і Наваполацкам 6.07., а таксама тэмпература ў сярэднім 15-20°С. А 11 ліпеня ліўні затапілі квартал Мінск-свет і некаторыя іншыя вуліцы ў цэнтры сталіцы. 13 ліпеня вярнулася цёплае надвор'е, у некаторых месцах да 30°С і крыху вышэй. 

А тыдзень ад 20 ліпеня стаў даждлівым. 24-га зноў падтапіла некаторыя вуліцы Мінска. У нядзелю 26.07 быў вельмі цёплы і сонечны дзень,  а 27-га вярнуліся навальніцы. У той дзень некаторыя гарады на захадзе Беларусі, напрыклад Гродна, сутыкнуліся з падтапленнямі вуліц і градам у 1,5-2 см, у некаторых раёнах пацярпеў ураджай, былі пашкоджаны пабудовы і некалькі аўтамабіляў. Пры гэтым на паўднёвым усходзе краіны было вышэй за 30°С (у Васілевічах +32.1 °С).

29 і 30 было зноў суха і цёпла, толькі ў асобных раёнах вышэй за 30°С. 31 ліпеня вярнулася спякота. У Мінску было да 28°С, але на паўднёвым захадзе Рэспублікі перайшло за 30 (максімум у Брэсце: 34.8°С).

1 жніўня стала днём, калі 10 гарадоў РБ абнавілі тэмпературныя рэкорды (там было па 34-36°С). З іх Брэст зноў стаў нацыянальным рэкардсменам: 36.3°С. Тым часам ліўні з навальніцамі гулялі па краіне і затапілі вуліцы Гродна. У ноч на 2.08 у некаторых раёнах Беларусі смерч валіў дрэвы і канструкцыі.

5 жніўня спякота, якая пачала адступаць, зноў узмацнілася, шмат дзе ў Сінявокай было за 30, а ў Століне рэкорд: 38.1°С.

6.08 на поўдні Беларусі была спякота за 30 (максімум 40.3°С у Мазыры), але ў краіну прыйшлі і навальніцы са шквалістым ветрам, якія прынеслі разбурэнні ў больш чым 400 населеных пунктаў РБ. У гэты дзень я быў у Салігорску і пры тэмпературы ля 33 градусаў прайшоў каля 3 км па вуліцы, было адчуванне знаходжання ў лазні :)

7 жніўня былі дажджы, тэмпература знізілася да дыяпазоне 20-25 градусаў,  і адчувалася ўжо холадна. Далей тэмпература была бліжэй да 20°С цягам некалькіх дзён. 

14 жніўня зноў тэмпература пайшла ў бок 30 градусаў. 15.08 максімумы былі ад 24 на паўночным усходзе да 29 на паўднёвым захадзе Сінявокай. А 16-га частка гарадоў поўдня і цэнтра РБ перайшлі мяжу ў 30+. Увогуле ў той дзень было ад 20.5°С у Верхнядзвінску на поўначы да 34.3°С у Івацэвічах на паўднёвым захадзе. Пасля гэтага спякота зноў стала адыходзіць. 18-19.08 было надвор’е як вясной (па адчуваннях тэмпературы) і ішлі дажджы. 

20 жніўня склалася цікавая сітуацыя: поўдзень Беларусі да Слуцка быў пад уплывам трапічнай тэмпературы, некалькі гарадоў перайшлі мяжу ў 30 градусаў,  а цэнтр і поўнач былі мокрымі і халаднаватымі. А 22 жніўня на паўднёвым усходзе РБ было трапічна, у Брагіне нават 33.6°С; а тым часам на астатняй частцы краіны гуляў моцны халодны вецер, які валіў дрэвы і  ЛЭПы, шкодзіў дахі будынкаў і аўтамабілі.  21.08 у выніку падзення дрэва загінуў чалавек,  а 22-га 2 чалавекі былі траўміраваны.

Апошні тыдзень лета надвор'е было практычна асеннім. 25.08 былі зафіксаваныя замаразкі ў некаторых паўднёвых раёнах РБ, а вуліцы Гродна часткова затапіла ліўнямі.

Апошні дзень лета даў камфортнае цяпло як развітальны падарунак (27°С у Мінску і 30 ў некаторых гарадах поўдня бліжэй да украінскай мяжы).

За гэта лета моцна абмялелі рэкі Прыпяць і Сож на поўдні Беларусі, але не настолькі катастрафічна, як рэкі Еўропы. Трапічнае лета забрала жыццё дзясяткаў тысяч еўрапейцаў. У РБ не было так спякотна, як у Еўропе, і пра ахвяры спякоты не гаворылася, але мяркую, што і ў нашай краіне не ўсе спакойна перажылі тэмпературныя арэлі.

Пост будзе абнаўляцца. Калі не пазначана інакш, фотаграфіі і скрыншоты рабіў А. Берастоўскі.