26.05.2020

З бібліятэкі У. Ермалаева. Частка 2

Працягваю тэму кніг з бібліятэкі паэта і гісторыка Уладзіміра Ермалаева (1933-2014). У мінулы раз я рабіў асноўны акцэнт на ўласных беларускамоўны паэтычных творах аўтара, абмінуўшы ўвагай яго метадычныя распрацоўкі на рускай мове. У гэты раз гаворка пойдзе пра кнігі, у якіх рабіў свае заўвагі Ермалаеў. А таксама пра некаторыя творы Фёдара Рудовіча з кнігі «Эскалоп па бартэры».


У. Ермалаеў на шаржы А. Каршакевіча

Чытач з асадкай

Ермалаеў-паэт не пахаваў у сабе Ермалаева-навукоўца. Гэта з майго боку ні дакор, ні хвала, а канстатацыя фактаў. Таму кнігі «Анталогія беларускай эпіграмы» і «Анталогія беларускай пародыі» былі для яго матэрыялам для вывучэння, дзе ён крэмзаў заўвагі, правіў чужы тэкст ці абводзіў нейкую думку. Таксама адзначу, што кнігі, якія яму падарылі Рудовіч, Малец і Ліпскі (іх фота ў папярэднім паведамленні), Ермалаеў не крэмзаў, а вось дзве анталогіі без надпісаў прысвячэння ад аўтараў ён размалёўваў без праблем.

Кніга 2000 г.


На старонках 12 і 13 Ермалаеў вылучыў афарызмы «А прахвосту няма посту» і «Не дастаў па каню, дык хоць па аглоблях». Мабыць спадабалася і ўзяў на заўвагу...

На  старонцы 21 ён вылучыў верш:

Ой, купіў сабе штаны,
Не дам ніякай рады:
Я зашыю спераду,
Яны рвуцца ззаду.
Ды яшчэ адзін вершык на 18+ пра мешчаніна са Смаргоні, які атрымаў траўму ў далікатным месцы...


На старонцы 104 пад увагу літаратара патрапіла слова «пенсасховішча», але цяжка сказаць ці спадабаўся яму гэты неалагізм або не.


А на с.111 Уладзімір Фаміч размашыста абвёў верш пра бараду Міколы Мятліцкага. Верагодна, гэта значыць «нешта ў гэтым ёсць, потым пагледзім уважлівей».



Гэта кніга (2001 г.) пачынаецца з двух артыкулаў у калянавуковым стылі пра пародыю як анр: «Парода пародый» складальніка кнігі Анатоля Кудласевіча і «Слова парадысту. Парадыйнаму будынку быць!» Івана Мальца.


У абодвух артыкулах, якія былі свайго роду прадмовай, амаль кожная старонка падкрэслена. Ермалаеў не проста чытаў, а вывучаў працу сваіх калег-парадаыстаў і звяртаў увагу на абгрунтаванне значнасці жанру пародыі.


«Слаба» так ацаніў Уладзімір Фаміч фразу «яна плыла» ў вершы «Умелыя пальцы» Паўла Марцыновіча (с.36-37) напісаным як пародыя на рускамоўны верш Анатоля Аўруціна.


А ў вершы Георгія Юрчанкі «Шчодрасць вуснаў» (с.41-42, пародыя на творчасць  Міколы Антаноўскага) Ермалаеў заўважыў стык двух «с» у фразе «увесь свет», верагодна, як недахоп, недаробку калегі. Дарэчы, на с. 35 у вершы «Мары аб Кальвары» Міхаіла Скоблы (пародыя на творчасць Славаміра Адамовіча) у радку «Я б у любой кампаніі закіс» крытык Ермалаеў вылучыў першыя тры літары як адно непрыстойнае слова. У савецкі час ён мог бы стаць цэнзарам, у якога б вучыліся тыя, хто забараняў вершы за слова «жнец» па прычыне таго, што яно магло «непрыстойна рыфмавацца».


А на с. 264 у вершы «Безбароды дзед» Анатоля Зэкава праўкі: «як нЕ круці» заменена на «як нІ круці», і апошняму радку «І заняцца ўсур'ёз мне барадой» Ермалаеў прапанаваў альтэрнатыву: «Каб усур'ёз заняцца барадой».

Свае творы ў гэтай кнізе Ермалаеў асадкай не крэмзаў. Гэта не Бальзак, які шмат разоў перапісваў свае старонкі. Верагодна, Уладзімір Фаміч проста лічыў, што зрабіў усё, што мог у гэтай сітуацыі.

Гэтыя праўкі і падкрэсліванні паэт хутчэй за ўсё рабіў праз некаторы час ад таго моманту, як ён атрымаў чэкі ў будаўнічых магазінах ад 14 ліпеня 2006 года. Відавочна, Ермалаеў рабіў рамонт, а чэкі ад набытых будаўнічых матэрыялаў выкарыстоўваў як закладкі ў «Анталогіі беларускай пародыі» на с. 222-223, 340-341, (дзе ён заклаў для сабе цыкл пародый «Вясёлая касавіца» (пародыі на «Касіў Ясь канюшыну»)). На с. 102-103 і 110-111 Уладзімір Фаміч зрабіў закладкі з кавалкаў газеты... Не, я не сцвярджаю, што ён крэмзаў кнігу 2001 года не раней, чым у другой палове 2006 г. Гэта можна было зрабіць і раней, і пазней. Магчыма, гэты парадыст і вучоны вяртаўся да кнігі зноў і зноў, як і я сам рабіў, калі рыхтаваў аналіз творчасці Смялоўскага.

А цяпер звярну ўвагу чытачоў на яшчэ аднаго таленавітага пісьменніка-гумарыста.

Фёдар Рудовіч. Эскалоп па бартэры


Фёдар Адамавіч Рудовіч вядомы як аўтар кніг «Эскалоп па бартэры» (2006) і «Юшка з сазанаў» (2007), якія складаюцца з кароткіх гумарыстычных апавяданняў, напісаных пераважна ў 1980-1990-я гг. Многае са збору «Эскалоп па бартэры», кнігі, якую аўтар падарыў паэту Ермалаеву, уяўляе сабой літаратурную апрацоўку «барадатых» жартаў, баек ці анекдотаў і кароткіх гісторый вачыма рыбалова, паляўнічага ці інжынера. Можа здацца, што такая творчасць паказвае нізкі ўзровень таленту Рудовіча, але і Ермалаеў апрацоўваў анекдоты ў апавяданні. Для параўнання: калі не разбіраць дэталі, то паэму В. Ярафеева «Масква-Петушкі» можна было б разглядаць як бяссувязную і бяссэнсоўную гамонку алкаша, але па асаблівасцях гэтага твору літаратурныя спецыялісты абаранілі не адну дысертацыю.

Фота Ф.А. Рудовіча з кнігі

Ф.А. Рудовіч паходзіць з вёскі Дрэбск Лунінецкага раёна ў заходнім Палессі, і ён працаваў як у галіне літаратуры ды журналістыкі, так і якасці нейкага тэхнічнага спецыяліста на заводзе. Гэта усё паўплывала на спецыфіку яго беларускамоўнай прозы. Тут і падрабязнасці рыбалоўна-паляўнічага жыцця, і каляровае апісанне вясковай прыроды, і перадача асаблівасцяў заводскага жыцця «знутры». У яго слоўніку сустракаюцца і русізмы, і паланізмы, і даволі цікавыя беларускія выразы ды прымаўкі. Нарэшце, мяне як гісторыка «Эскалоп» прывабіў менавіта яскравым і рэалістычным апісаннем жыцця БССР часоў Перабудовы і незалежнай Беларусі «ліхіх 90-х».

У апавяданнях Рудовіча кідаюцца ў вочы русізмы: «хішчала», «хароняць», «к піву» (замест «да піва») «саабшчаць», «строіць» (будаваць), «пераводзіць» (у сэнсе «перакладаць»). Гэта не столькі мінус, колькі асаблівасць мовы пісьменніка. Бальзак таксама ўсё жыццё пісаў з памылкамі, калі верыць яго біёграфу Стэфану Цвейгу. Зазначу, што часам аўтар адмыслова дадаваў русізмы ў мову некаторых сваіх персанажаў для каларыту, бо смела карыстаўся і літаратурнымі беларускімі адпаведнікамі.

Паколькі жыццё Заходняй Беларусі «за палякамі» нанесла свой адбітак на мову заходніх палешукоў, ад якіх адносіцца і Рудовіч, адзначым некалькі паланізмаў у яго творах: «віват на сто лят», «мажная кабета», «кампутар», «сто пендзесёнц».

Фёдар Адамавіч актыўна карыстаўся словамі і выразамі, што хадзілі ў 80-90-я гг., а цяпер амаль зышлі ў гісторыю: «бартэр» (натуральны абмен), «ахламон» (чую гэты абразлівы выраз толькі ад старых савецкай закалкі – А.Б.), «працэс пайшоў» (вядомы афарызм Гарбачова). Яго героі могуць ужываць звароты да адной і той жа асобы «таварыш» і «спадар», што было характэрна для першых гадоў пасля распаду СССР, калі па інерцыі яшчэ маглі назваць таварышам, але спрабавалі ўжываць новы варыянт «спадар», які, праўда, не вельмі прыжыўся.

Былі ў Рудовіча свае неалагізмы, якія я не сустракаў у іншых аўтараў: «самапіска» (шарыкавая асадка), «накамісарыліся» (у сэнсе «уволю ці празмерна доўга знаходзіліся пры ўладзе (пра партыйных кіраўнікоў)), «дапешкаваць» (дайсці пешшу) (апошнія два прыклады з апавядання «Лужок»).

Афарызмы і перлы твораў Рудовіча, некаторыя з якіх выдатна перадаюць каларыт 90-х:

Гісторыя, як маці, яна рада кожнаму дзіцяці (прадмова)
Цю-цю на Варкуцю. (Усё ёсць!)
Нечага блытаць Гогаля з Гегелем, а кабель з кабялём. (Рыбалка на канарах)
Зараз якраз пасяўная кампанія, як пачалі зноў пісаць у нашых дзяржаўных газетах. (Гарэм у агародзе)
Куды вам, беларусам, без нашага рускага брата – нізашто змарнееце! (Прэмія)
Сядзім у бюро, ад нечага рабіць лясы точым. (Прэмія)
Ходзяць тут усялякія, пасля тлустасць малака ў кароў прападае. (Лужок)
Чужая яечня – не вечна. (Лужок)
«Мэрсэдэс»! О-ох, усё-такі прыемна гучыць гэта слова. Ну ўсё роўна як «кветачка» альбо «шакаладка», каханая ці, скажам, «зарплата» (Шчаслівы чалавек)

Самыя «крутыя» творы з «Эскалопу» з пункту гледжання гісторыка

Прагнаў праз сканер некаторыя цікавыя мне як гісторыку творы з гэтай кнігі. Прашу прабачэння, калі не ўсё добра атрымалася :) і спадзяюся, што ўладары аўтарскіх правоў не палічаць гэтыя сканы за спакушенне на сваю ўласнасць.



Паляўнічае







На першы погляд, проста твор з элементамі фантастыкі, але галоўная ідэя тут пра самадурства партыйных чыноўнікаў у СССР



Змена эпох, з аднаго боку, і цікавы сінанімічны рад, з другога. Добрае валоданне сінонімамі сустракаецца у многіх творах Рудовіча



Вось гэта добра перадае як працавалі многія беларускія заводы ў пачатку 90-х



А вось як мёртвым жалезам стаялі камп'ютары ў розных НДІ



Мова моладзі канца 80-х. Цікава, а ці не з уласнага сямейнага альбому браў фоткі аўтар да сваіх твораў?


Настальгія бывае смешнай

***
Ф. Рудовіч стаў для мяне свайго кшталту «Мелхіседэкам»: ён увайшоў у публічную прастору як аўтар дзвюх кніг, даступных у Нацыянальнай бібліятэцы, і знік з яе без слядоў. Ва ўсялякім разе, я ўважліва шукаў інфармацыю аб ім у інтэрнэце і не знайшоў нічога пакуль. Калі У. Смялоўскі неяк адзначыўся публічна ў розных сферах (патэнты, навуковыя кнігі, старонкі на сайтах для паэтаў і пісьменнікаў) то Рудовіч рабіў больш сціплую, але не менш важную працу. Напэўна, абмежаванасць маіх звестак пра Фёдара Адамавіча пры наяўнасці твораў, вартых разгляду, прывяла мяне да думкі напісаць пра яго у рамках даследавання бібліятэкі яго калегі па пяру або самапіскі :).

Магчыма, у будучым мне патрапяць у рукі іншыя творы з бібліятэкі Уладзіміра Ермалаева, пра якія варта будзе напісаць. Тады гэты пост атрымае свой працяг.

Таксама: Сучасныя беларускія казкі і вершы на аўдыя

10.05.2020

100 000 просмотров спустя


С февраля 2013 г. по настоящее время (май 2020 г) мой блог накрутил сто тысяч просмотров.
С одной стороны, это не очень много, а с другой и не мало. Еще раз хочу сказать спасибо читателям!

За это время в блоге были собраны материалы для 5 книг и собирается еще минимум для 1-2. Самыми востребованными за пределами блога оказались материалы под тегами Могілкі и ЗША. А хитами просмотров за всё время стали следующие сообщения:

Несколько мифов о Беларуси и белорусах (4,1 тыс просмотров)
2 причины не отмечать 23 февраля (1,9 тыс)
Когда "наши" бьют "наших" (1,6 тыс)
Курапаты (1,3 тыс)
Антикультисты: такие разные, но вместе (1,2 тыс)

В этом году пишу меньше, чем раньше, но, независимо от развития ситуации с COVID-19 в моем городе, планирую написать продолжение про библиотеку В. Ермолаева, оцифровать еще несколько частей архива моего деда (тег Пиянзины), рассказать о своих старых поездках в Крым, написать пост про минское метро летом и про Слуцкое восстание 1920 года осенью.

Так что, до новых встреч!

04.05.2020

Каранавірус у Беларусі. Частка 3 / Coronavirus in Belarus. Part 3

Спадзяюся, гэта будзе апошняя старонка пра эпідэмію COVID-19 у Беларусі. Падзеі з 28 лютага па 21 сакавіка апісаны ў частцы 1, а з 24 сакавіка па 25 красавіка - у частцы 2.

Hope it will be the last page on COVID-19 in Belarus. The events of 28 February to 21 March are described in Part 1, and the history from 24 March to 25 April can be found in Part 2.

4.05.2020. панядзелак (Monday)

> 17000 з COVID (with COVID), > 100 памерла (died).

Пасля суботніка 25 красавіка былі яшчэ Радаўніца 28.04 і Першамай.  Гэтыя падзеі не носілі масавы характар. На 1 мая ўвогуле адмянілі святочныя мерапрыемствы. Але на тыдні 27 красавіка - 3 мая было шмат выходных і добрае надвор'е. Таму многія мінчане гулялі на вуліцах і нават гатавалі шашлыкі ў Лошыцкім парку.

After the Subbotnik on April 25 there were Radunitsa (Dead Ones' Remembrace Day) on 28.04 and Labor Day on 1 May. These events didn't attract crowds. On May 1, the holiday events were even canceled. But the week of April 27 - May 3 had many days off coupled with good weather. That is why many Minsk dwellers went outdoors and even made barbecues in Losyca Park.

Я на фоне кветак на мінірынку "Верас", якія прадаюць на Радаўніцу / Me with the background of flower selling for Radunitsa at Veras minimarket in Minsk

З маіх сяброў, знаёмых і сваякоў ніхто не памёр ад "кароны", але многія хварэлі з сімптомамі гэтай пошасці. Мае мама і тата ўжо не тэмператураць, але маці адчувае слабасць. Дарэчы, ніхто з майго кола знаёмых у Беларусі афіцыйна не меў COVID-19, таму што альбо ім адмаўлялі зрабіць тэст з матывацыяй "Чым дакажэце, што вы мелі кантакт з асобай з пацверджаным каронавірусам?", альбо тэст быў адмоўным (а гэта не заўжды праўдзівы паказчык).

None of my friends, acquaintances and relatives have died from the "corona", but many have been ill with the symptoms of this plague. My mom and dad have no longer any fever, but my mother feels weak. By the way, none of my friends in Belarus officially had COVID-19 because either they were refused a test with the motivation "How can you prove that you had contact with a persons whose coronavirus test is positive?" or the test was negative (which isn't always a true indicator).

Мае дзеці вучацца дома. Мой старэйшы сын (10 год) вучыць малодшага сын (7 год) пісаць дыктанты і займацца арыфметыкай (на фота). Робім са старэйшым сынам школьную праграму, як можам. / My children study at home. My elder son (10 years old) teaches his younger brother (7 years old) to write dictations and do arithmetic (in the photo above). We do the school curriculum with our eldest son as good as we can.


Акрамя 103 чалавек, якія памерлі з пацверджаным каранавірусам, за перыяд эпідэміі памерла неўсталяваная колькасць людзей у якіх былі сімптомы COVID-19, але ў якіх не было пацверджання тэстам ці тэст не рабілі ўвогуле. Такіх хаваюць у зачыненых трунах, як на гэтым ананімным фота, якое, як сцвярджаюць зроблена ў Стоўбцах. Усяго такіх пахаванняў у Стоўбцах было 6 ці 11.

In addition to the 103 people who have died with the confirmed coronavirus, an indefinite number of people passed away having had COVID-19 symptoms  with negative test no test at all during the epidemic. Such are burried in closed coffins, as in this anonymous photo, which is claimed to have been made in Stolbcy (Stolbtsy). The total number of such burials in that town is 6 or 11.

За апошнія тыдні "кавід" стала паўнавартасным словам кірыліцай. Буду ім карыстацца далей / Within these weeks covid from abbreviation turned to a word in the Cyrillic alphabet of the official languages of Belarus. I'm going to use it futher.

7.05.2020. чацвер (Thursday)

Сёння афіцыйна (Today officially): 20168 хворых (ill), 5067 выздаравелі (recovered) і 116 памерла (died) з пачатку эпідэміі (since the epidemic began).

Такія розныя беларусы / Belarusian Are So Different

За час эпідэміі беларусы падзяліліся на 2 групы: тыя, хто ўспрыняў эпідэмію сур'ёзна, і тыя, каму звыклы лад жыцця стаў даражэй за само жыццё. Людзі з першай катэгорыі сталі актыўна пераходзіць на вучобу/работу з дому альбо сталі актыўна дапамагаць медыкам грошамі і прадуктамі і стварылі такую з'яву як "народны каранцін" або масавую самаізаляцыю. А людзі з другой катэгорыі працягваюць хадзіць на работу, стаяць у чэргах у магазінах, актыўна ездзіць грамадскім транспартам па справах ды на дачу - і ўсё гэта без масак ці дыстанцыравання.

During the epidemic, Belarusians split into 2 groups: those who took the plaugue seriously, and those whose usual way of life became more important for them than their life itself. The people from the first category began actively to shift to study / work from home or began enthusiastically helping doctors with money and food and created a phenomenon such as "people's quarantine" or mass self-isolation. Meanwhile, the people of the second category went on going to work, queuing in shops, using public transport for everyday errands and commuting to their summer houses - all this without masks or distancing.

Учора бачыў гэта, калі давялося купляць сантэхнічныя прыналежнасці, бо дома ўзніклі праблемы з сантэхнікай. Дарэчы, калі я звярнуўся ў дзяржаўную службу камунальнай гаспадаркі па тэл. 115, маю заяўку на сантэхніка прынялі, потым з мясцовага ЖЭСа мне перазванілі і сказалі, што ў сувязі з эпідэміяй, яны не могуць прыслаць мне сантэхніка афіцыйна, але могуць неафіцыйна, аннулявалі маю заяўку, далі мабільны нумар сантэхніка, і мы зжонкай самі сталі ліквідаваць праблему. Дык. вось, у гаспадарчым магазіне "Гаспадар і Гаспадыня" у чарзе дыстацыю 1 м трымаў толькі я, астатнія кліенты стаялі як раней, нягледячы на знак на касе "Трымайце дыстанцыю 1 м у чарзе". Пакупнікі амаль усе былі без масак.  Прадаўцы былі ў масках і пальчатках і носілі патрыятычны сімвал на грудзях напярэдадні Дня Перамогі:

Yesterday I saw this when I had to buy plumbing supplies, because there were problems with the plumbing at home. By the way, when I contacted the public utility service by phone 115, my application for plumbing was accepted, then the local housing and communal service branch called me back and said that due to the epidemic, they can't send me plumbing officially, but can do it unofficially, canceled my application, gave me the mobile number of a plumber, and my wife and I began to eliminate the problem ourselves. So, in the store "Haspadar i Haspaadynia" I was the only one in the queue to keep 1 m distance, other customers were standing as before, despite the sign at the checkout "Keep a distance of 1 m in the queue." Buyers were almost all without masks. The sellers were wearing masks and gloves and wore a patriotic symbol on their breasts on the eve of Victory Day:



Потым я забег у прадуктовы магазін "Дамашні", скарыстаўшы момант папоўніць запасы. Тут прадаўцы былі без патрыятычных знакаў (бо у прыватных магазінах гэтага могуць не патрабаваць), але пераважна ў масках, а пакупнікі без масак і таксама без сацыяльнага дыстанцыравання (тут патрабавалі дыстанцыю 1,5 м). Адна жанчына кашляла, выбіраючы тавар. Я быў у рэспіратары.

Then I dropped into to the grocery store "Domashni", taking a moment to increase my food supplies. Here sellers were without patriotic signs (as in private shops it's usually optional), but mainly in masks, while the buyers were generally without masks and also without social distancing (here they demand distance of 1,5 m). One woman was coughing, picking out foods. I was wearing my respirator.

За апошнія тыдні кавід выяўляюць у 700-900 чалавек штодзень і яшчэ 4-5 чалавек памірае паводле афіцыйных дадзеных. 9 мая будзе парад у гонар Дня Перамогі. Ёсць звесткі, што туды настойліва запрашаюць дзяржслужачых, студэнтаў і людзей, якія перахварэлі кавідам і выздаравелі, але ніякіх пацверджаняў такім чуткам няма. Спадзяюся, што новых рэкордаў эпідэміі гэты парад не прынясе.

In recent weeks, covid's been found in 700-900 people daily and 4-5 people die as per official data. On the 9 of May there will be a Victory Day Parade. There's info that public clercks, students and people who conqured covid successfully are urged to go there, but there is no confirmation of such rumors. I hope that this Parade will not bring new epidemic records.

І яшчэ. Акрамя нямалай колькасці медыкаў, якія захварэлі падчас барацьбы з эпідэміяй, хапіла і тых, хто ўзяў водпуск на май, бо ўрачы таксама жыць хочуць. Таму шчыра жадаю маім суайчыннікам не захварэць кавідам у гэтым месяцы...

One more thing. In addition to a large number of doctors who fell ill during the fight against the epidemic, there were enough of them who took holidays in May, because doctors also want to live. So I sincerely wish my compatriots not to get covid this month.

11.05.2020. панядзелак (Monday)

Сёння афіцыйна (Today officially): 23906 хворых (ill), 6131 выздаравелі (recovered) і 131 памерла (died) з пачатку эпідэміі (since the epidemic began).

Гэта значыць стабільны прырост захварэўшых па 900 чалавек і смерць 4-5 чалавек штодзень. Але нагадаю, што ў афіцыйную статыстыку захварэўшых і выздаравеўшых не трапляюць асобы, якія не звярталіся па медыцынскую дапамогу, якім адмовілі ў праходжанні тэста на кавід (звычайна, калі такія тэсты скончыліся або іх мала, часам там, дзе медыцынскае начальства хоча палепшыць статыстыку) або ў якіх тэст быў адмоўны, але былі прыкметы каранавіруснай інфекцыі. У статыстыку смерці не трапляюць людзі, якія хварэлі і памерлі ад хваробы з сімптомамі каранавіруса, але не мелі афіцыйнага пацверджання таму, і людзі, якія хварэлі "каронай", але памерлі ад іншых прычын. Ну, і не ведаю ці лічыць людзей, на смерць якіх ускосна ўплываў COVID-19: якія адмовіліся ад медыцынскай дапамогі альбо не атрымалі яе з-за напружанасці сістэмы аховы здароўя ці тыя, хто піў санітайзеры замест гарэлкі.

This means stable growth of 900 new cases and 4-5 deaths a day. But, to remind my readers, the official data of the new cases and recovered ones don't cover people who didn't seek medical aid or were denied covid testing (usually, when labs run out of tests, sometimes, when local med bosses want to improve ststistics) or with negative test coupled with covid symptoms. Death reports don't include those who had a disease with "corona" syptoms, but had no formal confirmation of that and covid patients who died from other reasons. Also, I don't know if I should consider victims those ones whose death was indirectly caused by COVID-19: those refusing medical help or denied it due to overloaded public health care or those who drank sanitizer instead of vodka.

Мінулыя выходныя / Passed Weekend


Падчас падрыхтоўкі да параду 9 мая некалькі чалавек пранеслі па маім раёне труну ў знак пратэсту супраць правядзення святочных мерапрыемстваў падчас эпідэміі. Пазней іх затрымалі. Скрыншот з відэаматэрыялаў, знойдзеных у інтэрнэце. / During the preparation to the Victory Day Parade some people carried a coffin in my neighborhood as a protest against mass events during the epidemy. Later they were detained. My srcreenshot of a video available online


У гэты ж дзень, 8 мая, Прэзідэнт правёў святочную цырымонію ў іншай частцы майго мікрараёна, ва Ўсіхсвяцкай царкве. Хто знойдзе на фота чалавека ў масцы, той круты. :) Крыніца фота president.gov.by / On the very same day, 8 of May President Lukashenka held a solemn ceremony in another side of my neighborhood, All Saints Church. Those who can find a person wearing a mask in the photo are profis. :) Photo source: president.gov.by


На вуліцы хапае людзей, нават у выходныя, калі ў цёплы сезон, як цяпер, большасць гараджан едзе на дачу. На аўтобусных прыпынках, як тут, на вуліцах, спартыўных і дзіцячых пляцоўках ці ў парках людзі трымаюць некаторую сацыяльную дыстанцыю і гуляюць парамі або сем'ямі, калі судзіць па тым, што я бачыў 8 і 10 мая / There're enough people outdoors despite that many city dwellers move to their summer houses in warm seasons like now. At bus stops (like this in the picture) along streets, at sport/play grounds or in parks people keep some social distancing and walk as couples or families, judging by what I saw on 8 and 10 May.


Парад на Дзень Перамогі 9 мая ў Мінску наведалі 15000 чалавек, калі судзіць па афіцыйным дадзеным. Усе фота  і відэа паказваюць меншую колькасць, можа, каля 10000. Святочныя мерапрыемствы былі і ў іншых гарадах Беларусі, і людзі прыходзілі туды ў масках ці без іх (ну, і дыстанцыю не трымалі). Трэба зазначыць, што ў апошні час акрамя такіх афіцыйных масавых мерапрыемстваў у розных гарадах Беларусі праходзілі і акцыі пратэсту з рознай павесткай, як і мноства іншых сітуацый з ігнорам правілаў эпідэмічнай бяспекі, таму неаб'ектыўна лічыць, што ў росце колькасці захворванняў на кавід вынаватыя выключна Парад, Вялікдзень ды суботнік. Але, для тых, хто скептычна ставіцца да каранцінных мераў, дадам выпадак, які мне стаў вядомы нядаўна. Адна мая знаёмая працавала прадаўцом у магазіне. Пэўны час яна адчувала сябе крыху дрэнна: балела скура, тэмпература вышэй за норму, але мусіла хадзіць працаваць. Праз некаторы час гэта жанчына ўжо ачуняла, але захварэў яе сын з класічнымі сімптомамі кавіда. Тэст паказаў "карону" у абодвух. Гэта я пра тое, што чалавек можа адчуваць сябе нармальна і раздаваць вірус іншым, як безлімітны інтэрнэт.

The Victory Day Parade in Minsk on the 9 of May was officially reported to attract 15000 people.Still photo & video materials available show not more than 10000 visitors. Celebration events were also held in other Belarusian cities and towns; people came there with or without masks (and no distancing). It shall be noted that not only official events but also different recent mass protest actions as well as other situations of edidemic prevention measure ignorance have taken place recently, Therefore, it's unfair to blame only Victory Day Parade, Orthodox Easter and the subbotnik in covid cases growth. For those who doubt quarantine measures I'll tell a fresh story. A lady I know worked as a shop assistant. She had some slight fever and skin ache, but still went to work. When she recovered her son got ill with classic covid symptoms. Their both tests were positive. I mean a person may feel ok and spread the virus like unlim Wi-Fi.


10 мая я засняў у двары аднаго з дамоў у сваім мікрараёне гэту "хуткую дапамогу" з медыкамі у спецкасцюмах. Паколькі яны вярталіся без пацыента, значыць яны, верагодна, не мелі дачынення да лячэння каранавірусных хворых або рабілі камусьці тэст на кавід дома. / On the 10 of May I managed to make a photo of an ambulance with paramedics in special equipment. They were coming back with no patient which means they might have had no relation to the epidemy or they had made a test to a patient at home.

23.05.2020. субота (Saturday)

Сёння афіцыйна (Today officially): 35244 хворых (ill), 13528 выздаравелі (recovered) і 194 памерла (died) з пачатку эпідэміі (since the epidemic began).



Учора з'явілася інфармацыя, што у красавіку 2020 года у рэанімацыях Мінска ад кавіда памерлі 117 чалавек (27% ад усіх 436 , хто быў у рэанімацыі), яшчэ 265 чалавек (61%) былі пераведзены з рэанімацыі і 54 чал. (12%) працягнулі лячэнне ў рэанімацыі ў маі. Мінздароўя заявіў, што гэтыя лічбы адносяцца да ўсіх пульманалагічных хворых, а не толькі кавідных пацыентаў. Калі гэта так, то можна зрабіць гіпотэзу, што ў Мінску магло быць некалькі соцень хворых на каранавірус (і з іх некалькі дзясяткаў памерлі), але гэта прайшло па-за статыстыкай, бо "карону" ім не паставілі ў дыягназ. Тады магчыма, што па Беларусі колькасць ахвяр COVID-19 складае некалькі сот, як з даказанай хваробай, так і з недаказанай. І гэта толькі паказвае, што медыцына ў маёй краіне някепская...

Yesterday it was reported that in April 2020, 117 people died of covid in the intensive care units of Minsk (27% of all 436 patients there), other 265 people (61%) were transferred from intensive care to ordinary wards and 54 people (12%) continued resuscitation treatment in May. The Ministry of Health said that these figures apply to all pulmonary patients, not just covid ones. If this is the case, it can be hypothesized that there could be several hundred patients with the coronavirus in Minsk (and several dozen of them died), but this was out of the statistics, as they were not diagnosed with the "corona". Then it is possible that in Belarus the number of real victims of COVID-19 is several hundred, both with a proven disease and with an unproven one. And it only shows that medical care in my country is not bad ...

Некаторыя універсітэты вяртаюць студэнтаў старшых курсаў у аўдыторыі. А ў Мінску адмянілі выпускны вечар у школах. / Some universities make senior students return back to campus. Meanwhile, in Minsk high school farewell parties are cancelled.

Многія з тых, каго я ведаю асабіста і хто хварэў з сімптомамі кавіда, ужо ачунялі, у тым ліку мае бацькі, якім адмовілі ў аналізе на "карону". Мая мама ўжо не адчувае слабасць, але яшчэ кашляе... / Many of my aquaintances with covid syptoms have recovered, including my parents who had been denied "corona" tests. My mum doesn't feel weak, but still keeps coghing...


Мінчане ходзяць ў лесапаркі на выходных. Праўда, 10 мая тут было каля дзясятка машын. Большасць мінчукоў едзе на дачы на ўік-энд. / Minsk dwellers go to forest parks at week-ends. However, on 10 May there were about 10 cars here. Most people from Minsk go to summer houses for week-ends.

3.06.2020. серада (Wednesday)

Сёння афіцыйна (Today officially): 45116 хворых (ill), 20171 выздаравелі (recovered) і 248 памерла (died) з пачатку эпідэміі (since the epidemic began).

Штодзень афіцыйна (Officially each day): + ~900 новых выпадкаў (new cases), +4-6 смярцей (deaths).

Па-ранейшаму, хапае выпадкаў, калі хворым адмаўляюць у праве на тэст, калі выпісваюць з бальніцы ці закрываюць непрацаздольны тым, хто яшчэ нездаровы. Пнеўманіі сярэдняй ступені цяжкасці лечаць дома, каб не перапоўніць бальніцы. Хапае хворых на кавід сярод маіх знаёмых, але выпадкаў смерці сярод іх пакуль не было. Мае бацькі ўжо поўнасцю ачунялі.

As it used to be, thre're lots of cases when patients are denied the right to be tested or are made to leave hospital or have their sick-leave closed being still unwell. Medium severity pneumonias are treated at home not to overflow hospitals Still there're enough people I know that have covid, but none of them died. My parents have recovered completely.

Паўкаранцін / Semi-Quarantine

У Беларусі працягваецца паўкаранцін, калі часткак людзей самаізалюецца, а многія іншыя жывуць так быццам кавіда няма. Я гэта заўважыў добра, калі здаваў школьныя падручнікі сына ў канцы мая. У яго школе было мала дзяцей у класах, і ўсе без масак. Настаўнікі былі ў масках толькі некаторыя, а тэхнічны персанал (які, дарэчы, пастаянна праводзіў нейкую дэзінфекцыю) быў у масках і пальчатках. Але канец мая - пачатак чэрвеня прынеслі 2 новыя варыянты ігнора эпідэміі.

In Belarus, the so called semi-quarantine is still in power: some people isolate themselves, and many others live as if there is no covid. I noticed this well when I was bringing back to school my son’s school textbooks in late May. His school had few children in the classrooms, all without masks. Just some teachers had masks, as for the cleaning staff (that were constantly making disinfection here and there, by the way) were all in masks and gloves. But the end of May - beginning of June brought 2 new ideas how to ignore the epidemic.

1
Частка школьнікаў ідзе ў школьны лагер, як на фотакалажы з сайта СШ № 137 Мінска за 1.06.2020. Наколькі тут атрымаецца мець сацыяльнае дыстанцаванне? У дзіцячым лагеры "Зубраня" ўжо быў выпадак заражэння дзяцей кавідам. / Some schoolchildren go to school holiday camps like in the pics of Minsk secondary school 137 website of 1.06.2020. How can people have social distancing in such places? There was a case of covid spread among children in summer recreation camp "Zubryonok"

2
Ідзе збор подпісаў за кандыдатаў на прэзідэнцкія выбары. На фота 24.05.2020 на пікеты кандыдатаў, альтэрнатыўных цяперашняму Прэзідэнту як гэты ля мінскай Камароўцы прыходзяць пастаянна дзясяткі ці сотні людзей. Праўда многія ў масках і спрабаюць трымаць дыстанцыю. / Signatures are being collected for presidential election campaign candidates. At this photo of 24.05.2020 the signature collection spots for other candidates than today's President near Kamarouski Market in Minsk  attract dozens or hundreds of people all the time. To be quite frank, many of them wear masks and try to keep distance.
Крыніца фота (photo source): belprauda.org

3.06.2020. аўторак (Tuesday)

Сёння афіцыйна (Today officially): 49453 хворых (ill), 23880 выздаравелі (recovered) і 276 памерла (died) з пачатку эпідэміі (since the epidemic began).

Афіцыйна лічыцца, што колькасць новых выпадкаў зніжаецца на некалькі дзясяткаў, але па факце ёсць людзі, якім адмаўляюць у тэсце на кавід. Акрамя таго, больш людзей выходзіць на вуліцы, каб пагуляць у добрае надвор'е ці выразіць сваё стаўленне да ўлады (добрае ці дрэннае). Адчыняюцца вулічныя кафэ, дзе сталы стаяць без якога-нібудзь дыстацыравання.

It is officially believed that the number of new cases is reduced by several dozen, but in fact there are people who are denied a test for covid. In addition, more people go out either for a walk in good weather or to express their attitude to authorities (positive or negative). Outdoor cafes are being opened without any distancing between tables.

Адна з маіх добрых знаёмых пайшла ўчора ў рэанімацыю з кавідам і 80% пашкоджаннем лёгкіх. Спадзяюся, яна ачуняе...

A lady I know very well yesterday was moved to reanimation department with covid and 80% lung damage. Hope she'll survive...

24.06.2020. серада (Wednesday)

Сёння афіцыйна (Today officially): 59945 хворых (ill), 40136 выздаравелі (recovered) і 362 памерла (died) з пачатку эпідэміі (since the epidemic began).

Знаёмая, пра якую я пісаў у папярэдні раз, выздараўлівае. Дома з кавідам хварэе яшчэ нехта з маіх суседзяў... / The lady I wrote before is recovering. Someone of my neighbors is at home treating covid...

Летні калаж у Мінску і іншых месцах / Summer Collage in Minsk and Other Places


Зялёныя лініі для дыстанцыіі ў чарзе ў аптэцы. / Green lines for queue distancing in a drugstore.


Такія ж жоўтыя рысы ў адным магазіне. / Similar yellow lines in a shop.


Спецыяльны экран на касе яшчэ аднаго магазіна. / A special screen at a cash desk of another shop.


У мэбельнай рэкламе вожыкі носяць маскі і трымаюць дыстанцыю. / In a furniture ad hedgehogs wear masks and social distancing.


Некаторыя носяць маскі як гэта гандлярка на рынку: хто на адным вуху, хто на падбародку, а хто пад носам. /  Some people wear masks like this market monger: on one ear, on the chin or beneath the nose.


Летняе кафэ без дыстанцыравання каля метро "Усход". / A summer cafe without distancing near metro Uschod.


Новабранцы падчас прысягі ў Пячах. Ёсць элементы дыстанцыравання, але потым салдаты ідуць радамі. Крыніца фота: TUT.BY / New soldiers during the oath ceremony in Pechy. Some distancing is kept, but then the soldiers walk in lines. Photo source: TUT.BY


Курсанты без масак у Мінску. / Military students in Minsk without masks.


У розных гарадах людзі збіраюцца на акцыі пратэсту (як на верхнім фота ў цэнтры Мінска) і на камерцыйныя акцыі (ніжняе фота). Пры гэтым некаторыя носяць маскі і трымаюць дыстанцыю. Сотні чалавек былі затрыманы міліцыяй падчас палітычных акцый за апошнія дні. Крыніца фота: TUT.BY / In different towns and cities of Belarus people go out to protest (like in the upper photo in Minsk center) as well as queue for commercial sales (lower photo) Some of them wear masks and keep distance. Hundreds have been detained by the police during recent political rallies. Photo source: TUT.BY

Частка 4Part 4

Избранное сообщение

2010-я. Агляд нестабільнай эпохі

 Цікава, што ў англамоўным свеце 1890-я замацаваліся пад назвай gay 90s (вясёлыя 90я), а на былой савецкай прасторы 1990я ўвайшлі ў гісторы...