Выстава "Біблія ў Беларусі" | Expo Bible in Belarus

 5-9 лістапада ў а.г. Бараўляны праходзіла выстава "Біблія ў Беларусі". Мне і маім сынам атрымалася наведаць яе. У адрозненні ад выставы 2018 г., праведзенай ў Нац. бібліятэцы, гэта падзея была крыху больш сціплай па колькасці рарытэтаў, але больш мабільнай, бо адбылася ў некалькіх розных гарадах Беларусі: напрыклад, 12-16.11 у Белаазёрску, а 22-30.11 у Лідзе. Яшчэ адно адрозненне ў тым, што арганізатарамі выставы ў гэты раз былі шэраг неапратэстанцкіх цэркваў, але накіравана яна была на шырокае кола цікаўных.

From 5 to 9 November in village Barauliany near Minsk hosted expo Bible in Belarus. Me & my sons had  chance to visit it. Unlike the similar one in 2018 held in the National Library of Belarus this event was a bit more modest in terms of exibits to show, yet more mobile as it was held in different towns of the country: e.g. on 12-16.11 it was in Belaaziorsk and on 22-30.11 in Lida. Another difference is that this expo was organized by some neo-Protestant churches, but it targeted a wide circle of those interested.

Праход на тэрыторыю царквы "Уваскрэсенне" з боку Першамайскай вуліцы / Access to the area of Resurrection Church from Piershamajskaja street

Банер выставы / Expo banner

Уваход у будынак / Entrance to the building

Унутры памяшкання, арганізаванага пад выставу / Inside the hall arraged for the expo

Асноўныя пастулаты пратэстантызму, напісаныя на лацінскай мове каля ўваходу / Main Protestant principles in Latin on  a sign on a door near the hall entrance

Пачну агляд злева ад уваходу / I'm going to start my survey on the left from the hall entrance.

Стэнд "Нараджэнне Бібліі" і матэрыялы, на якіх яе пісалі / Stand Bible Birth & materials used to write this book

Пергамент і мадэль каменных скрыжаляў з Дэкалогам / Parchment & Decalogue stone tables model

Рукапіс кнігі Старога Запавету на іўрыце, а таксама шэраг артэфактаў з Палесціны і Месапатаміі / An Old Testament book scroll & some artifacts from Palestine & Mesopotamia

Цыліндр Кіра, Бабілон, 538 г. да н.э. / Cyrus Cylinder, Babylon, 538 BCE

Вядома, што гэта копія, а не арыгінал з Брытанскага музея / Of course, it's a replica, not the Brittish Museum original :)

Манеты часоў Старога Запавету / Old Testament times coins

Старонка з Септуагінты, Англія 1707 г. / A Septuaginte page, England 1707

Манеты часоў Новага Запавету, дакладней 1 ст да н.э - 1 ст. н.э / New Testament coins, 1 century BCE to 1 century CE, to be exact

3 рымскія дынары і папірус 3 ст н.э. Чэсцера Біці / 3 Roman denarii & Chester Beatty's papirus

Тураўскае Евангелле, 1-ы вядомы пераклад часткі Бібліі на тэрыторыі Беларусі (11 стагоддзе н.э.). Прашу прабачэння, што здымак атрымаўся неякасны / Turau Gospel, the 1st translation of a part of the Bible in the territory of Belarus (11 century CE). Sorry, for my low-quality photo.

Рэпрадукцыя Рэмбранта "Вяртанне блуднага сына" / The Return of the Prodigal Son by Rembrandt. A replica.

Гэты элемент відавочна захаваўся з часоў святкавання 500-годдзя беларускай Бібліі ў 2017 г. (бо 6 жніўня 1517 г. беларускі першадрукар Францыск Скарына выдаў першую частку Бібліі на старабеларускай мове). Кожны мог прасунуць галаву ў дзірку на твары і адчуць сябе першадрукаром.

This element obviously survived the celebration of the 500 years of the Belarusian Bible in 2017 (as on the 6 August 1517 the first Belarusian printer Francysk Skaryna published the first part of the Bible in the old Belarusian language). Everybody could put their head through the face hole & feel like the first printer.

Асаблівай "фішкай" выставы для юных наведвальнікаў быў андроідны робат у выглядзе Францыска Скарыны на сцэне залы, які распазнаваў рускую і беларускую мовы і адказваў на беларускай (сучаснай, вядома) / The expo unique feature for the young visitors was an Android robot Skaryna that sat on the hall stage could recognize Russian and Belarusian speech & reply in Belarusian (of course, present-day language).

Экран на сцэне / A screen on the stage

Справа ад сцэны знаходзілася рэпрадукцыя друкарскага станка часоў Скарыны. / The was a replica of Skaryna's times printing press on the right of the stage.

Мой малодшы сын адкатаў на ім з дапамогай супрацоўніцы экспазіцыі тэкст "Ойча наш" на беларускай. Цікава, што на выставе 2018 г. на такім станку мае сыны друкавалі Псалом 1  / My younger son printed on it  (assisted by an Expo volunteer) the Lord's Prayer text in Belarusian. Interestingly, at the expo of 2018 on a similar press my kids printed the text of Psalm 1.

З правага боку знаходзіліся экспанаты часоў Рэфармацыі / On the right there were Reformation times exhibits

Напр., старонка з Бібліі, друкаванай Гутэнбергам (1455) / e.g. A page from the Bible printed by Gutenberg (1455)

Біблія ў перакладзе М. Лютэра (1541) / M. Luther's Bible translation (1541)

Кнігі, выданыя Францыскам Скарынай і грошы часоў яго дзейнасці / Some books published by Francysk Skaryna & some money of his days

Евангелле паводле Мацвея ад Васіля Цяпінскага, беларускага асветніка і хрысціяніна-антытрынітарыя, на старабеларускай мове (1576) / Matthew's Gospel by Wasyl Ciapiński (a Belarusian educator & an Antitrinitarian Christian) in old Belausian (1576)

Рарытэтная Радзівілаўская Біблія 1563 г., разгорнутая на кнізе Выхад. Нажаль, фота атрымалася не вельмі добра. / Rare Radziwiłł's Bible (1563) open in Exodus book. Unfortunately, the photo isn't really good.

Пераклад Новага Запавету на польскую мову Сымона Буднага, вядомага дзеяча руху Польскіх братоў (1572) / A New Testament translation into Polish by Symon Budny, a well-known activist of the Polish Bretheren (1572)

Пераклад Буднага цікавы апрача іншага і тым, што гэта рэдкі выпадак выкарыстання імя "Іегова" ў Новым Запавеце, што робіць яго асаблівым унёскам у беларускую і сусветную культуру. Я вылучыў 2 выпадкі ў тэксце на фота, але там можна знайсці больш :)

Budny's translation is interesting by being among those rare that have Jehovah's name in the New Testament, which make it a special contribution to the Belarusian and world culture. I highlighted 2 cases in the text in the photo but you can find more :)

Кніга псальмаў выдання 19 ст. і буклеты пра Кухціцкі кальвінскі збор, старэйшую пратэстанцкую царкву Беларусі / A 19-century edition book of Psalms and booklets about Kuchcice Calvinist Church, the oldest Protenstant church in Belarus.

Лацінска-польская Біблія (злева, 1864) і руская Сінадальная Біблія (справа, 1904) / Latin & Polish Bible (left, 1864) & Russian Synodal Bible (right, 1904)

Сучасныя беларускія пераклады Бібліі / Modern Belarusian Bible Translations

Пераклад Евангелля паводле Лукі на сучасную беларускую мову 1926 г. Цікава, ці карысталіся ім мае аднавернікі ў 1920-1930-х гг.? / Gospel of Luke translated into the modern Belarusian language (1926). I wonder if my fellow believers used it in 1920-1930s?

Набор для друкавання / Printing set

Руская Сінадальная Біблія выдання 1977 г. з бібліятэкі Евангельскай Царквы Брэста. Гэта ўжо савецкі рарытэт / Russian Synodal Bible published in 1977. It's a kind of Soviet era rare specimen

Рэклама сайта bible.by, дзе ёсць мноства перакладаў на рускай, беларускай і іншых мовах з магчымасцю параўнання сціхоў у розных перакладах. / A banner advertising bible.by site where one can find lots of translations in Russian, Belarusian and other languages with a possibility to compare verses in different translations.

Стол з выданнямі Бібліі на беларускай мове / A table with Bible editions in Belarusian

Кодэкс перапісаных кніг Новага Запавету 2017-2018 гг. / A Code of hadwritten New Testament books of 2017-2018

Акрамя выставы для дзяцей была магчымасць прайсці квест па пошуку пэўных экспанатаў і атрымаць за гэта ласунак / Apart from the expo itself there was a quest for kids about finding particular exhibits & getting a treat for this.

Таксама была магчымасць прайсці яшчэ адзін квіз на веданне Бібліі і гісторыі хрысціянства на простым і прасунутым узроўнях са смартфона. Скажу, што просты ўзровень быў не такім ужо і простым нават для мяне, хоць я і не поўны прафан ў гэтай тэме. / Also, there was a possibility to take part in an online quiz on Bible and Christianity history with a smartphone at easy & advanced levels. I tell you that the easy level wasn't really easy for me although I am not a complete simpleton in those issues.

Таксама ў памяшканні была магчымасць бясплатна ўзяць друкаваныя Бібліі на беларускай мове, і мы ўзялі сабе некалькі перакладаў / Also, in the premises there was a possibility to take home free Bible copies in Belarusian, so we took some different trnaslations for ourselves.

Сімвалічна, што атрымалася закончыць гэты пост толькі ў Міжнародны дзень Бібліі / It's also remarkable that I managed to finish the post only on the World Bible Day.

Гл. таксама / See also

Вандроўка ў азярэцкі музей на адкрытым паветры | A Trip to the Open Air Museum of Azjarco 

Новы Запавет на палескай мове (Новый Завіт Клімчука)

Вандроўка ў азярэцкі музей на адкрытым паветры | A Trip to the Open Air Museum of Azjarco

11.08.2023 я з сям'ёй наведаў музей народнай архітэктуры і побыту ў вёсцы Азярцо пад Мінскам. Гэта было цікавым пагружэннем у побыт мінулых стагоддзяў для нас усіх, і мы "завіслі" ў гэтай машыне часу на ўвесь дзень. Публікую мноства фотак, якія можна павялічыць.

On the 11 August 2023 me and my family visited Belarusian State Museum of Folk Architecture and Rural Lifestyle in the village of Azjarco (sometimes named as Ozertso) near the capital of Belarus. It was an interesting wayback machine for us all to bygone centuries, so we got stuck there for the whole day. I publish here lots of photos which can be enlarged.

Прыпынак "Паварот на музей". Праезд аўтобусамі 150, 177э і маршруткамі. / Bus stop Turn to Museum for buses 150, 177e and shuttle buses.

Потым ля 10 хвілін пешшу да ўваходу ў музей пад адкрытым небам. / Then about 10 min walk to the open-space museum entrance

Карта музея / The museum map

Купляем білеты ў касе, дзе таксама прадаюць сувеніры... / You buy tickets here in the cash desk combined with a souvenir shop...

За касай можна наведаць вось такі туалет / Behind the cask desk one can find this WC

І пачаць агляд з такога кравецкага дома, вывезенага з Мінска / And start your exploration from this tailor's house relocated from Minsk

Прама на тэрыторыі музея працуе ангар Avia-Mensk.by, дзе наведвальнікі могуць палятаць на невялікім самалёце па-над тэрыторыяй музея. У дзень нашага візіту ангар не працаваў / Right at the museum area there's the hangar of Avia-Mensk.by where the visitors can fly on a small plane above the museum area. On our visit day it was closed.

Стары каталіцкі касцёл... / An old Roman Catholic Church

Млын ХІХ ст з вёскі Даматканавічы з-пад Клёцка / A 19-century mill from a village near the city of Kletsk in the Minsk Region

Паміж рознымі элементамі музея даволі вялікая адлегласць / There's much space between different elements of the museum

У цэнтральнай частцы музея знаходзіцца такая крытая сцэна для правядзення канцэртаў і іншых забаўляльных мерапрыемстваў. Музеі - гэта не заўжды там, дзе ціха. / In the museum central part there's this stage for concerts and other festive events, so a museum isn't allways a quiet place.

Гумно 1927 г. з-пад Случчыны / 1927 threshing floor from a village near Slutsk in the south of Belarus

Грамадскае гумно сярэдзіны ХІХ ст. з в. Касарычы Глускага раёна Магілёўшчыны / A community barn from a village near Glusk in the east of Belarus

Унутры і звонку школы в. Калодчына з-пад Вілейкі канца ХІХ - пачатку ХХ ст. / Inside and outside a village school from near Vileyka in the north of Belarus that operated at the end of the 19th century and the beginning of the 20th century.

Уніяцкая царква в. Логнавічы з-пад Клёцка канца XVIII ст. / A village Greek Catholic church built at the end of the 18th century near Kletsk in the Minsk Region.

Хата мяжы ХІХ-ХХ ст. з в. Ісерна пад Слуцкам / A house of the 19-20-centuries' rim from a village near Slutsk in the south of Belarus

Унутры яшчэ аднаго вясковага дома з цэнтральнай Беларусі / Inside another village house from the  central part of Belarus

Гаспадарчая частка сзаду гэтых 2-х вясковых дамоў / Household utilities at the rear of these 2 vilage houses

Для абароны маланак дамы абсталяваны маланкаадводамі, а салома на стрэхах прапітана неўзгаральнымі рэчывамі / To protect from lightning rods are installed on the houses and the straw of the roofs has been soaked in something noncombustible

Яшчэ больш вясковых гаспадарчых прыладаў... / Some more of rural domestic utilities...

Прылады для апрацоўкі ільну, сабраныя ў асобным будынку. / Different utensils for manual flax processing that were put together in one building.

Некаторыя часткі музея былі агароджаны такім плотам пад старыну / Some of the museum areas were partitioned with such old-style fences

Паколькі тэрыторыя музея вялікая, на дарогах стаяць такія указальнікі на беларускай і англійскай мовах. / As the museum area is vast the roads are equipped with such arrows showing the way in Belarusian and English.

Палянка для адпачынку, дзе можна пасядзець за сталом ці на лаўках, пагушкацца на драўляных арэлях. На даляглядзе бачны млын, да якога мы яшчэ падыйдзем. / A small glade in the museum where you can sit on a bench or at the table or ride wooden swings. There's a mill on the background we were going to see closer soon.

Гэта быў млын пачатку ХХ ст з в. Зелянец Хацімскага раёну Магілёўшчыны, які тэхнічна адрозніваецца ад млыну ў пачатку гэтага паста / It was a mill made at the beginning of the 20th century in the east part of Belarus; it's technically different from the one mentioned at the beginning of this post.

Млын ахоўваецца ад вандалаў і злодзеяў з дапамогай камеры / The mill is protected from vandals and criminals with a camera.

Ад млына дарога вядзе да групы дамоў вяночнага тыпу (г. зн. з дваром унутры) / The road from the mill leads to a group of wreath-type houses (i.e. having the yard surrounded by buildings)

Вяночны дом 1919 г. з-пад Чавусаў на Магілёўшчыне / A wreath-type house from the east of Belarus built in 1919

Вяночны двор пач. ХХ ст з-пад Віцебшчыны / Another wreath-type yard from the north of Belarus

Праваслаўная царква 1704 г з-пад Воршы / An Orthodox church built in the north of Belarus in 1704

Унутры гэта не столькі царква колькі музейная зала, бо акрамя уласна царкоўных рэчаў там знаходзіцца выстава украінска-беларускіх традыцыйных вышыванак у правым крыле... / Inside it more like a museum hall than a church as not only church utensils can be found there, but also the exposition of traditional Belarusian and Ukrainian textile embroidery in its right wing...

... і ганчарных вырабаў у левым крыле. Музей быў арганізаваны ў 80-я, калі савецкая ўлада не вельмі дбала пра пачуцці вернікаў, таму камбінацыя царквы з музейнай залай не была чымсьці дзіўным. Наколькі я ведаю, у цэрквах на тэрыторыі музея не праводзяцца набажэнствы, як не выкарыстоўваюцца па прызначэнні музейныя млыны і жылыя хаты. / ... and pottery in its left wing. The museum was established in the 1980s when USSR authorities didn't care about believers' feelings, so combining a church with a museum hall wasn't weird then. As far as I know no services are held in any of the museum church like the museum mills and houses aren't used anymore for their original purposes.

Асноўныя дарогі паміж рознымі часткамі музея выглядаюць так / This is the way the main roads between different parts of the museum look like.

У гэтай невялікай хатцы паміж лесапаласой і групай вяночных дамоў знаходзіцца ахова, якая маніторыць бяспеку тэрыторыі з дапамогай камер. / This small house between a forest strip and the group of wreath-type houses the is the office of the museum securirty monitoring the safety of the area with cameras.

Некалькі крэатыўных лавак і знак аб тым што алея побач з імі пасаджана ў гонар 65-годдзя вызвалення Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў / Some creative benches and a sign saying the wayside trees were planted in the memory of the 65th anniversary of the liberation of Belarus from German invaders in WWII.

А гэта ўжо тая частка музея, якая пакуль не адкрыта поўнасцю, але даступна да частковага прагляду / And this is a part of the museum that is not completely ready, but can be viewed in part.

Яшчэ адзін млын пачатку ХХ ст з-пад Мядзеля, які спалучае ў сябе канструктыўныя элементы першых двух млынаў з гэтага паста. / One more mill of the beginning of the 20th century from the central part of Belarus combining the technical elements of both the mills mentioned in this post earlier.

Пуня з Віцебшчыны пач. ХХ ст. / A 20-century shed from the north of Belarus.

Група дамоў з нізкімі дахамі, зачыненых да доступу. Знак на даху забараняе цягаць з яго салому. / A group of houses with low roofs, locked and unavailable for entering. The sign on the roof prohibits taking straws out of the roof.

Яшчэ адзін вяночны двор з-пад Докшыцаў на Віцебшчыне. Гаспадарчыя часткі двара можна было вывучаць у дэталях, але ў жылыя будынкі можна зазінуць толькі праз вокны і дзверы, бо зайсці ўнутр было нельга. / Another wreath-type yard from the north of Belarus. It was no problem to examen everything, but the living houses, which could be viewed though open doors or through windows.

Частка тэрыторыі музея нічым не забудавана. / A part of the museum area has no constructions at all.

Яшчэ крыху былых рэлігійных збудаванняў. На апошніх 2-х здымках -- царква і званіца канца XVIII ст. з-пад Глыбокага / Some more of former religious buildings. The 2 photos above show a church combined with a bell tower from the north of Belarus built by the end of the 18th century.

І яшчэ адзін закуток, дзе рыхтуюць новыя музейныя экспанаты. / One more spot of the museum where new exhibits are being prepared.

Яшчэ адно месца, вартае наведвання -- мясцовая карчма, якая адначасова з'яўляецца і музейным экспанатам, і працуючым аб'ектам. Цэны там хутчэй бліжэй да рэстаранных, чым да звычайнага кафэ, але музей наведваюць турысты з розных краін свету (мы бачылі сям'ю расіян) і гэта можа быць апраўданым. Таксама каля карчмы ёсць 2 біятуалеты, гэта яшчэ адно, акрамя ўваходу ў музей, месца, дзе можна легальна аблегчыцца на гэтай тэрыторыі. У карчме гатуюць пераважна стравы нацыянальнай кухні і грае фальклорная музыка, каб стварыць адчуванне пагружэння ў мінулае. Часам там праводзяць вяселлі ў нацыянальным стылі. Сям'я за адным сталом з намі менавіта там адзначыла вяселле некалькі год таму. Побач з карчмой ёсць пляцоўка для дзіцячых гульняў і столікі летняга кафэ пры карчме. / One more place to visit is the local tavern that's a museum exhibit combined with an operating restaurant. The prices are more like an average restaurant than a cafe, but it's reasonable as international tourists visit the museum (we actually saw a Russian family). There're also 2 biotiolets by the tavern which make the other legal place to ease one's nature apart from the museum entrance. They cook mostly national Belarusian dishes and play folk music to make the impression of getting back to the bygone years. Sometimes national-style wedding celebrations are held in the tavern, we learnt this from a family sitting next to us that had had their own there some years before. Also a child playground and some summer cafe tables are there outside the tavern.

***

Яшчэ ў гэтым музеі ёсць пляцоўка, дзе можна пабачыць свойскіх жывёлаў і птушак, што вельмі спадабалася маім сынам / Also, there's a spot in the museum where one can see some domestic animals and birds, which was great for my sons.

Для маёй жонкі многае напомніла вясковае мінулае яе ўласнай бабулі і яе дзяцінства ў гэтай бабулі. Я бываў у той бабулі некалькі разоў і таксама бачыў гэту сувязь з мінулым.  / For my wife many things reminded her grandmother's past and her own childhood at the granny's place. I used to be at that granny's a few times, so I could see this link to the past too.

Сярод беларускіх гараджан нямногія размаўляюць па-беларуску ў паўсядзённым жыцці, але ў музеі ў было некалькі размоў з беларускамоўнымі мінчанамі. / Not many city dwellers in Belarus speak Belarusian in everyday life, yet we had several conversations with people from Minsk that do speak Belarusian.

Увогуле гэта было добрае пагружэнне ў мінулае і цікавая вандроўка, нягледзячы на некаторыя вышэй пазначаныя мінусы і праліўны дождж, пад якім мы вярталіся да аўтобуснага прыпынку на Мінск. / All in all it was a great plunge in to the past and an interesting trip despite some cons described above and the shower we had all our way back to the bus stop to return to Minsk. :)

Сайт музея (the museum web-page): https://etna.by/

Дадаткова / Extra:

Выстава Беларусь і Біблія / Belarus and Bible Expo (2018)

ІІ Еўрапейскія гульні 2019 / II European Games 2019