Выстава "Біблія ў Беларусі" | Expo Bible in Belarus

 5-9 лістапада ў а.г. Бараўляны праходзіла выстава "Біблія ў Беларусі". Мне і маім сынам атрымалася наведаць яе. У адрозненні ад выставы 2018 г., праведзенай ў Нац. бібліятэцы, гэта падзея была крыху больш сціплай па колькасці рарытэтаў, але больш мабільнай, бо адбылася ў некалькіх розных гарадах Беларусі: напрыклад, 12-16.11 у Белаазёрску, а 22-30.11 у Лідзе. Яшчэ адно адрозненне ў тым, што арганізатарамі выставы ў гэты раз былі шэраг неапратэстанцкіх цэркваў, але накіравана яна была на шырокае кола цікаўных.

From 5 to 9 November in village Barauliany near Minsk hosted expo Bible in Belarus. Me & my sons had  chance to visit it. Unlike the similar one in 2018 held in the National Library of Belarus this event was a bit more modest in terms of exibits to show, yet more mobile as it was held in different towns of the country: e.g. on 12-16.11 it was in Belaaziorsk and on 22-30.11 in Lida. Another difference is that this expo was organized by some neo-Protestant churches, but it targeted a wide circle of those interested.

Праход на тэрыторыю царквы "Уваскрэсенне" з боку Першамайскай вуліцы / Access to the area of Resurrection Church from Piershamajskaja street

Банер выставы / Expo banner

Уваход у будынак / Entrance to the building

Унутры памяшкання, арганізаванага пад выставу / Inside the hall arraged for the expo

Асноўныя пастулаты пратэстантызму, напісаныя на лацінскай мове каля ўваходу / Main Protestant principles in Latin on  a sign on a door near the hall entrance

Пачну агляд злева ад уваходу / I'm going to start my survey on the left from the hall entrance.

Стэнд "Нараджэнне Бібліі" і матэрыялы, на якіх яе пісалі / Stand Bible Birth & materials used to write this book

Пергамент і мадэль каменных скрыжаляў з Дэкалогам / Parchment & Decalogue stone tables model

Рукапіс кнігі Старога Запавету на іўрыце, а таксама шэраг артэфактаў з Палесціны і Месапатаміі / An Old Testament book scroll & some artifacts from Palestine & Mesopotamia

Цыліндр Кіра, Бабілон, 538 г. да н.э. / Cyrus Cylinder, Babylon, 538 BCE

Вядома, што гэта копія, а не арыгінал з Брытанскага музея / Of course, it's a replica, not the Brittish Museum original :)

Манеты часоў Старога Запавету / Old Testament times coins

Старонка з Септуагінты, Англія 1707 г. / A Septuaginte page, England 1707

Манеты часоў Новага Запавету, дакладней 1 ст да н.э - 1 ст. н.э / New Testament coins, 1 century BCE to 1 century CE, to be exact

3 рымскія дынары і папірус 3 ст н.э. Чэсцера Біці / 3 Roman denarii & Chester Beatty's papirus

Тураўскае Евангелле, 1-ы вядомы пераклад часткі Бібліі на тэрыторыі Беларусі (11 стагоддзе н.э.). Прашу прабачэння, што здымак атрымаўся неякасны / Turau Gospel, the 1st translation of a part of the Bible in the territory of Belarus (11 century CE). Sorry, for my low-quality photo.

Рэпрадукцыя Рэмбранта "Вяртанне блуднага сына" / The Return of the Prodigal Son by Rembrandt. A replica.

Гэты элемент відавочна захаваўся з часоў святкавання 500-годдзя беларускай Бібліі ў 2017 г. (бо 6 жніўня 1517 г. беларускі першадрукар Францыск Скарына выдаў першую частку Бібліі на старабеларускай мове). Кожны мог прасунуць галаву ў дзірку на твары і адчуць сябе першадрукаром.

This element obviously survived the celebration of the 500 years of the Belarusian Bible in 2017 (as on the 6 August 1517 the first Belarusian printer Francysk Skaryna published the first part of the Bible in the old Belarusian language). Everybody could put their head through the face hole & feel like the first printer.

Асаблівай "фішкай" выставы для юных наведвальнікаў быў андроідны робат у выглядзе Францыска Скарыны на сцэне залы, які распазнаваў рускую і беларускую мовы і адказваў на беларускай (сучаснай, вядома) / The expo unique feature for the young visitors was an Android robot Skaryna that sat on the hall stage could recognize Russian and Belarusian speech & reply in Belarusian (of course, present-day language).

Экран на сцэне / A screen on the stage

Справа ад сцэны знаходзілася рэпрадукцыя друкарскага станка часоў Скарыны. / The was a replica of Skaryna's times printing press on the right of the stage.

Мой малодшы сын адкатаў на ім з дапамогай супрацоўніцы экспазіцыі тэкст "Ойча наш" на беларускай. Цікава, што на выставе 2018 г. на такім станку мае сыны друкавалі Псалом 1  / My younger son printed on it  (assisted by an Expo volunteer) the Lord's Prayer text in Belarusian. Interestingly, at the expo of 2018 on a similar press my kids printed the text of Psalm 1.

З правага боку знаходзіліся экспанаты часоў Рэфармацыі / On the right there were Reformation times exhibits

Напр., старонка з Бібліі, друкаванай Гутэнбергам (1455) / e.g. A page from the Bible printed by Gutenberg (1455)

Біблія ў перакладзе М. Лютэра (1541) / M. Luther's Bible translation (1541)

Кнігі, выданыя Францыскам Скарынай і грошы часоў яго дзейнасці / Some books published by Francysk Skaryna & some money of his days

Евангелле паводле Мацвея ад Васіля Цяпінскага, беларускага асветніка і хрысціяніна-антытрынітарыя, на старабеларускай мове (1576) / Matthew's Gospel by Wasyl Ciapiński (a Belarusian educator & an Antitrinitarian Christian) in old Belausian (1576)

Рарытэтная Радзівілаўская Біблія 1563 г., разгорнутая на кнізе Выхад. Нажаль, фота атрымалася не вельмі добра. / Rare Radziwiłł's Bible (1563) open in Exodus book. Unfortunately, the photo isn't really good.

Пераклад Новага Запавету на польскую мову Сымона Буднага, вядомага дзеяча руху Польскіх братоў (1572) / A New Testament translation into Polish by Symon Budny, a well-known activist of the Polish Bretheren (1572)

Пераклад Буднага цікавы апрача іншага і тым, што гэта рэдкі выпадак выкарыстання імя "Іегова" ў Новым Запавеце, што робіць яго асаблівым унёскам у беларускую і сусветную культуру. Я вылучыў 2 выпадкі ў тэксце на фота, але там можна знайсці больш :)

Budny's translation is interesting by being among those rare that have Jehovah's name in the New Testament, which make it a special contribution to the Belarusian and world culture. I highlighted 2 cases in the text in the photo but you can find more :)

Кніга псальмаў выдання 19 ст. і буклеты пра Кухціцкі кальвінскі збор, старэйшую пратэстанцкую царкву Беларусі / A 19-century edition book of Psalms and booklets about Kuchcice Calvinist Church, the oldest Protenstant church in Belarus.

Лацінска-польская Біблія (злева, 1864) і руская Сінадальная Біблія (справа, 1904) / Latin & Polish Bible (left, 1864) & Russian Synodal Bible (right, 1904)

Сучасныя беларускія пераклады Бібліі / Modern Belarusian Bible Translations

Пераклад Евангелля паводле Лукі на сучасную беларускую мову 1926 г. Цікава, ці карысталіся ім мае аднавернікі ў 1920-1930-х гг.? / Gospel of Luke translated into the modern Belarusian language (1926). I wonder if my fellow believers used it in 1920-1930s?

Набор для друкавання / Printing set

Руская Сінадальная Біблія выдання 1977 г. з бібліятэкі Евангельскай Царквы Брэста. Гэта ўжо савецкі рарытэт / Russian Synodal Bible published in 1977. It's a kind of Soviet era rare specimen

Рэклама сайта bible.by, дзе ёсць мноства перакладаў на рускай, беларускай і іншых мовах з магчымасцю параўнання сціхоў у розных перакладах. / A banner advertising bible.by site where one can find lots of translations in Russian, Belarusian and other languages with a possibility to compare verses in different translations.

Стол з выданнямі Бібліі на беларускай мове / A table with Bible editions in Belarusian

Кодэкс перапісаных кніг Новага Запавету 2017-2018 гг. / A Code of hadwritten New Testament books of 2017-2018

Акрамя выставы для дзяцей была магчымасць прайсці квест па пошуку пэўных экспанатаў і атрымаць за гэта ласунак / Apart from the expo itself there was a quest for kids about finding particular exhibits & getting a treat for this.

Таксама была магчымасць прайсці яшчэ адзін квіз на веданне Бібліі і гісторыі хрысціянства на простым і прасунутым узроўнях са смартфона. Скажу, што просты ўзровень быў не такім ужо і простым нават для мяне, хоць я і не поўны прафан ў гэтай тэме. / Also, there was a possibility to take part in an online quiz on Bible and Christianity history with a smartphone at easy & advanced levels. I tell you that the easy level wasn't really easy for me although I am not a complete simpleton in those issues.

Таксама ў памяшканні была магчымасць бясплатна ўзяць друкаваныя Бібліі на беларускай мове, і мы ўзялі сабе некалькі перакладаў / Also, in the premises there was a possibility to take home free Bible copies in Belarusian, so we took some different trnaslations for ourselves.

Сімвалічна, што атрымалася закончыць гэты пост толькі ў Міжнародны дзень Бібліі / It's also remarkable that I managed to finish the post only on the World Bible Day.

Гл. таксама / See also

Вандроўка ў азярэцкі музей на адкрытым паветры | A Trip to the Open Air Museum of Azjarco 

Новы Запавет на палескай мове (Новый Завіт Клімчука)

Эксперыменты з ШІ альбо крыху французскай перыёдыкі пачатку 1990-х гг.

У працяг тэмы канкурэнцыі паміж жывымі перакладчыкамі і штучным інтэлектам (ШІ) я правёў некалькі эксперыментаў з адной з сістэм перакладаў на падставе ШІ. Публікую вынікі ўскладненага эксперыменту з апрацоўкай сканаў старых французскіх часопісаў. Рэсурс ШІ: https://belindoc.com/. Для зручнасці спачатку даецца скан арыгінала, потым пераклад для параўнання. Ніякіх зменаў у вынікі працы ШІ я не ўносіў, акрамя экспарту з PDF у JPG

НІШТО З АПУБЛІКАВАНАГА ДАЛЕЙ НЕ ПАВІННА РАЗГЛЯДАЦЦА ЯК СПРОБА КРАДЗЯЖУ ЧУЖОЙ ІНТЭЛЕКТУАЛЬНАЙ УЛАСНАСЦІ. УСЯ ІНФАРМАЦЫЯ ПРЫВОДЗІЦЦА ЯК ВЫНІК ЭКСПЕРЫМЕНТУ СА ШТУЧНЫМ ІНТЭЛЕКТАМ . АКРАМЯ ТАГО ПУБЛІКАЦЫЯ МАТЭРЫЛАЎ НІЖЭЙ У АРЫГІНАЛЕ І ПЕРАКЛАДЗЕ НА ГЭТАЙ ПЕРСАНАЛЬНАЙ СТАРОНЦЫ НЕ ПАВІННА РАЗГЛЯДАЦЦА ЯК ПАДТРЫМКА І ПАПУЛЯРЫЗАЦЫЯ ДУМАК АЎТАРАЎ ПЕРАКЛАДЗЕНЫХ АРТЫКУЛАЎ.

Rien de ce qui est publié ci-dessous ne doit être interprété comme une tentative de vol de propriété intellectuelle. Toutes les informations sont fournies à titre indicatif et résultent d'une expérimentation avec l'intelligence artificielle. De plus, la publication des documents ci-dessous, en version originale et traduite, sur cette page personnelle ne saurait être considérée comme un soutien ou une popularisation des opinions des auteurs des articles traduits.

Прыклад № 1

Матэрыял узяты з часопіса "Л'Экспрэ" (L'Expess) 2-8 красавіка 1992 г. № 2126, с. 60

Арыгінал

Пераклад. 

Пры экспарце з PDF у выяву знікла фота. Частка тэкста не была распазнана ШІ. Дарэчы, можна параўнаць вынік з аналагічнай працай жывога студэнта-перакладчыка.

Прыклад № 2

Часопіс "Лё Пуан" (Le Point) 23 снежня 1994 г. № 1162, с. 22

Арыгінал

Пераклад

У перакладзе тэкст залез на выяву. Крыху сапсаваны фармат.

Прыклад № 3

Часопіс "Лё Пуан" 30 снежня 1994 г. № 1163, с. 14-15

Арыгінал

Пераклад

Зноў знікла адна з выяў і паплыў тэкст. Якасць перакладу пракаментую далей. Паколькі экспарт у выявы выклікаў некаторыя цяжкасці для мяне і магчыма якасць апублікаваных выяў неідэальна для чытачоў блога, вось спасылка на архіў PDF для самых цікаўных :)

Мае высновы

ШІ ад belindoc, як і машынныя перакладчыкі Гугл і Яндэкс, працуе хутка, прычым захоўвае фармат арыгінала, напрыклад PDF. Гэты рэсурс дазваляе апрацоўваць да 1000 старонак бясплатна без рэгістрацыі з аднаго ІР-адраса. Чаканне ў чарзе для апрацоўкі кожнага з трох файлаў заняло каля гадзіны і пераклад быў нават крыху горш за стандартныя машынныя перакладчыкі. Пераклад з арыгінала усіх гэтых матэрыялаў без ШІ і машын заняў бы ў мяне каля 2-х працоўных дзён.

Аднак для знаёмства з дакументамі якасць даволі прыймальна. Акрамя таго, тэхнічна і лінгвістычна адукаваны чалавек мог бы лёгка дапрацаваць якасць вынікаў да параўнальнай з працай жывых спецыялістаў цягам некалькіх гадзін, то бок хутчэй, чым усё б рабілася без ШІ. А гэта значыць, што час, калі жывыя перакладчыкі будуць працаваць пераважна аператарамі платформ штучнага інтэлекту і карэктарамі машыннай працы, ужо наступае...

Гл. таксама:

Старые газеты как осколки прошлого

На страницах старых книг

Знаёмства з нейрасеткай

Курлоўскі растрэл ў Мінску

Роўна 120 год таму на Прывакзальнай плошчы ў Мінску адбылася падзея, вядомая як Курлоўскі растрэл.

1-я руская рэвлюцыя дасягнула сваёй кульмінацыі, калі ў адказ на маштабныя забастоўкі па ўсёй Расіскай імперыі Мікалай ІІ 17 кастрычніка 1905 г. прыняў Кастрычніцкі маніфест, які дазваляў шэраг палітычных і грамадзянскіх свабод, а таксама пераўтварыў абсалютную манархію ў парламецкую.

На наступны дзень 18 кастрычніка па тагачасным юліянскім календары, або 31 кастрычніка па сучасным, у Мінску на цяперашняй пачаўся маштабны мітынг. Удзельнікі акцый пратэсту патрабавалі ад губрнатара П.Р. Курлова вызваліць палітычных зняволеных, што было зроблена. Мітынг працягваўся, і паводле мемуараў самога Крылова стаў суправаджацца асобнымі сутычкамі з вайскоўцамі, што ахоўвалі чыгуначны вакзал. Па прычынах, якія да гэтага часу канчаткова не высветлены, васкоўцы пачалі страляць і загінулі каля 50-80 чалавек і яшчэ некалькі соцень атрымалі раненні, што робіць падзею рэкорднай па колькасці ахвяр і пацярпелых падчас акцый пратэсту і хваляванняў у гісторыі Беларусі (калі не лічыць узброеныя паўстанні). Расправа над удзельнікамі акцыі выклікала абурэнне не толькі ў Мінску. Адбылося дзяржаўнае расследаванне дзеянняў Крылова, адкліканага ў Пецярбург, і іншых асобаў, меўшых дачыненне да растрэла, але ніхто не быў пакараны. Забастоўка ў Мінску, распачатая ў адказ на растрэл мітынгоўцаў, працягвалася каля тыдня. Нягледзячы на тое, што Курлоў не прызнаваў сваю датычнасць да гібелі людзей ля чыгуначнага вакзала, у гісторыю падзея ўвайшла як Курлоўскі растрэл.

Цікава, што памяць пра гэтыя падзеі ў часы БССР схематызавалі і загналі ў мінскае метро.

Вось такі бронзавы знак каля выхаду са станцыі метро "Плошча Леніна" ў бок Прывакзальнай плошчы нагадвае пра падзеі 120-гадовай даўніны. (Фота А. Берастоўскага, 2021 г.).

У 1928-1941 гг. на самой плошчы стаяў чорны мармуровы помнік ахвярам растрэлу. Падчас гітлераўскай акупацыі яго ліквідавалі і  больш ніколі не аднавілі. Замест помніка праз дзяясяткі год паставілі памятны знак у метро. Саму падзею вывучалі і вывучаюць на ўроках гісторыі Беларусі, але ніякіх грунтоўных усебаковых разбораў не робіцца цяпер, як не рабілася ў савецкі час. 

Магчыма, праблема ў тым, што дэталёвы разбор трагедыі 120-гадовай даўніны псуе карціну гармоніі людзям розных палітычных поглядаў. Многія гісторыкі-камуністы хацелі б бачыць у падзеях кіруючую руку мінскіх сацыял-дэмакратаў, але ў пратэстаў удзельнічалі і лібералы, якіх камуністы лічылі недарэвалюцыянерамі, і мясцовая шпана, якая шукала магчымасці красці і хуліганіць, і ніякай кіруючай рукі РСДРП не было б бачна, калі б пісаць пра ўсё падарабязна. Для антысемітаў савецкага і поставецкага часу праблему складала вялікая колькасць яўрэяў сярод забітых, але нічога дзіўнага, бо значную частку насельніцтва гарадоў Беларусі складалі яўрэі, якім не давалі магчымасці перасякаць рысу яўрэйскай аседласці. Прарасійскія манархісты звычайна робяць акцэнт на паводзінах хуліганаў падчас гэтага мітынгу, забываючы пра сур'ёзныя праблемы, якія спарадзілі 1-ю рускую рэвалюцыю ўвогуле і мітынг ля тагачаснага Віленскага вакзала ў прыватнасці. А тым, хто хоча паказаць Курлоўскі растрэл як несправакаванае насілле, не вельмі прыемна, што ёсць заявы аб асобных правакацыях, якія пакуль не абвержаны гісторыкамі як няпраўда.

У такіх умовах пра падзеі 31.10.1905 г. стала прынята казаць некалькімі сціслымі фразамі, якія паўтараюць з нагоды гадавіны гэтых падзеяў ці пры вывучэнні 1-й рускай рэвалюцыі.

***

Гэты дзень увайшоў у гісторыю Беларусі і іншымі падзеямі:

У 2002 г. быў прыняты новы закон аб свабодзе веравызнання РБ, які абмежаваў правы неправаслаўных грамадзян і дзейнічаў да 2024 г.

У 2009 г. СМІ Беларусі загаварылі пра свіны грып.

Мянушкі некаторых мінскіх лакацый

 І цэнтр, і ўскраіны Мінска маюць мноства мянушак. Такія мянушкі могуць адносіцца да асобных будынкаў у сувязі з іх архітэктурнымі асаблівасцямі і падабенствам ("кукурузы" - Харужай 10/1, 14, 18/1, 22, 24/2 ; "долар" - Кульман 15 і "цэнт" - Кульман 13; "кітайская сцяна" - комплекс цотных дамоў на М. Танка, утвараючых маналіт; "дом з чайкай" - Незалежнасці 80; "дом пад шпілем" - Камуністычная 14; "караблік" - Незалежнасці 150; саркафаг - Кастрычніцкая  плошча 1) альбо ў сувязі з пэўнай асобай (дом Чыжа (будаваўшы беларускі алігарх) - Старажэўская 6; дом Мусінскага (архіітэктар) - комплекс вул. Няміга 6, 8, 10, 12, 14). Кварталы і раёны могуць мець скарочаную назву (Ждановічы - Жданы, Камароўка - Камары, Троіцкае прадмесце - Тройка, ваколіцы гасцініцы "Юбілейнай" - Юлька). Ёсць назвы на англасаксонскі манер (будынак Мінабароны на Камуністычнай 1 меў мянушку "Пентагон", хоць у адрозненні ад амерыканскага аналага мала нагадвае пяцікутнік, раён Чыжоўка некаторыя "чоткія" пацаны называлі "Чыкага", вуліцу Бехцерава - Бехцер-стрыт па аналогіі з вядомай лонданскай Бейкер-стрыт). 

У гэтым пасце паспрабую напісаць пра некалькі экзатычных варыянтаў

Загадкавы Квартал чатырох святых

Старажыл нашага мікрараёна А.П. Санько, які мне часам распавядаў гісторыю Мінска, сцвярджаў, што да гітлераўскай акупацыі раён скрыжавання вуліц Маркса, Энгельса, Леніна і праспекта Сталіна (цяпер - Незалежнасці) называлі кварталам чатырох святых. 4 класікі марксізма-ленінізма былі ўзведзены мясцовымі жартаўнікамі ў ранг святых. 

Але ў словах Аскольда Пятровіча ёсць няўзгоднасць: да 1952 г. праспект Сталіна называўся Савецкай вуліцай, а значыць ён не мог быць мяжой квартала 4-х святых да Вялікай Айчыннай вайны і нават адразу пасля яе. На гэту дэталь маю ўвагу ў свой час звярнуў В. Зелянкоў. Па яго версіі мяжа такога квартала ідзе на поўдзень ад пазначаных мной і гэта квадрат паміж вуліцамі Маркса, Энгельса, Леніна і Кірава. 

Аднак я мяркую, што хутчэй за ўсё 4 святыя гэта класікі марксізма-ленінізма, у тым ліку Сталін. Па-першае, у сталінскім СССР не было культу асобы Кірава, яго хутчэй выкарыстоўвалі ў ролі пакутніка, чым святога. Існуе нават версія, што Кірава забілі, каб пашырыць рэпрэсіі ў Савецкім саюзе. А вось Маркс, Энгельс, Ленін і Сталін разглядаліся як геніі (што больш падобна на палажэнне святога). Па-другое, мой знаёмы старажыл мог банальна памыліцца і пераблытаць час існавання тапоніма. 

Якія б межы не меў гэты квартал, акрамя успамінаў А.П. Санько я не сустракаў ніякай інфармацыі пра яго на прасторах інтэрнэту. Мемуарная літаратура можа праліць дадатковае святло на тэму.

У 90-я раён вуліцы К. Маркса атрымаў мянушку "Карла-Марла", а суседні з вуліцамі Энгельса і Маркса Аляксандраўскі сквер - "Панікоўка". Апошняя назва звязана з тым, што ў скульптуры "Хлопчык з лебедзем" народ убачыў персанаж Ільфа і Пятрова Панікоўскага, які крадзе гуся.

Зніклыя Абісінія і Шанхай

Межы вуліц Пуліхава, Андрэеўскай і Антонаўскай у 1960-80 гг. нефармальна называліся Абісініяй, магчыма ў сувязі з наяўнасцю некаторай колькасці эфіопскіх студэнтаў у ваколіцах гэтых вуліц. Некаторыя нават дзялілі Абісінію на верхнюю (1) і ніжнюю (2) з гранііцай па вуліцы Захарава.

Іншыя старажылы ўзгадваюць, што забудову 60-70-х у раёне вуліц Смаленскай, Захарава і Першамайскай называлі Шанхаем. Верагодна, па прычыне хаатычнасці гэтай забудовы.

Абодва тапонімы не былі ўнікальны для Мінска. Такіх Шанхаяў хапала па усім СССР. Вёска Востраў каля Пячэй таксама мела такую мянушку. А свая Абісінія была ў Магілёве.  З цягам часу гэтыя назвы зышлі ў мінулае і іх ўзгадваюць амаль выключна на форумах, прысвечаных нефармальнай тапаніміцы Мінска.

Ціхая Чыжоўка 8

Чыжоўскія могілкі часам у якасці жарта называюць "Чыжоўка-8". Гэта назва звязана з тым, што спальны раён Чыжоўка мае толькі 7 мікрараёнаў, і могілкі быццам утвараюць восьмы. Дарэчы, у 2021 г. я працаваў з могілкамі, якія знаходзяцца практычна па суседству з Чыжоўкай-8. 

Гістарычны раён Шарыкі

Калі Абісінію і Квартал 4-х святых мне прыйшлося самому пазначаць на скрыншотах Яндэкс карты, то Шарыкі "дараслі" да палажэння гістарычнага раёна, і Яндэкс сам вылучыў іх межы на карце, хоць тыя Шарыкі і маладыя ў параўнанні з іншымі часткамі сталіцы, прызнанымі гістарычнымі раёнамі. Назва паходзіць ад Шарыкава-падшыпнікавага заводу, а сам раён ахоплівае вуліцы і кварталы вакол яго, у тым ліку, Народную, Тухачэўскага, часткі вуліц Куляшова, Пляханава, а таксама частку Партызанскага праспекта. Таксама гэта адзіны вядомы мне выпадак, калі ў нефармальна існуючага раёна з'явіўся свой сцяг падчас хвалі стварэння сцягаў раёнаў у 2020 г. Гэта зусім іншая гісторыя, але не ведаю, каб у якіх-небудзь яшчэ неафіцыйных тапонімаў была свая сімволіка, нават часовая...