Каранавірус у Беларусі. Частка 6 / Coronavirus in Belarus. Part 6

Працягваю хроніку пандэміі COVID-19 у Беларусі. Падзеі з 28 лютага 2020 па 9 студзеня 2021 апісаны ў частцы 1, частцы 2, частцы 3, частцы 4 і частцы 5.

I hereby go on making COVID-19 pandemic chronicle in Belarus. The events from 28 February 2020 to 9 January 2021 can be found in Part 1, Part 2, Part 3, Part 4 and Part 5.

25.01.2021 аўторак (Tuesday)

Нам з жонкай пашанцавала, што большая частка работы ў гэтым месяцы была праз інтэрнэт. У многіх гарадах па-ранейшаму дзейнічае масачны рэжым, але за яго парушэнне звычайна не караюць. Адзіны выпадак патрапіў у СМІ: мужчыну ў Мінску, які прыйшоў у магазін без маскі, аштрафавалі, але не за факт адсутнасці маскі, а за спрэчкі з касірам, які адмовіўся абсугоўваць такога кліента і з міліцыяй. Большасць мінчан трымае рэжым, але ў дварах ці малалюдных месцах могуць быць без масак і проста трымаць дыстанцыю. Таксама бывае, што пасля дзелавых нарадаў людзі здымаюць маскі і п'юць чай/каву разам у адным памяшканні. І, нажаль, на праваслаўных набажэнствах нярэдка людзі не носяць маску ці носяць неправільна.

Me and my wife were lucky this month to have most of our workload on-line. Many cities/towns still have a mask requirement, yet for it's violation there's no penalty. One case was reported by mass media: a man in Minsk came to a shop without any mask and was fined not for the absence of a mask, but for his argument with a cashier who had refused to service him and with the police as well. Most people in Minsk keep the reuirement, yet they can have no mask when they're in a residential areas and other places with few people around; they just keep a distance then. It also happens that after a business talk people can take off their masks to drink tea/coffee together in the same room. And, unfortunately, at Orthodox religious services it isn't uncommon for the visitors to fail to wear a mask or to wear one incorrectly.

Прывакзальная плошча (Мінск). Студзень 2021 г. Людзі чакаюць свае міжгарадскія маршруткі. Большасць без масак але трымаюць дыстанцыю. Спадзяюся, што ўсе надзенуць маскі ў маршрутках... / Pryvakzal'naja Plosca (Minsk). January 2021. People are waiting for their shuttle vans to get to other towns/cities. Most have no masks yet they keep some distance. Hope they all will put their mask on inside the vehicle.

У гэтым вагоне метро на здымку можна знайсці 2 дзяўчыны без масак. Звычайна бачу аднаго парушальніка на вагон. / In this metro car you can find 2 girls without masks in the photo. Usually, I see one unmasked individual per car.

На сённяшні дзень рэгіструецца каля 1700 новых выпадкаў кавіда штодзень у сярэднім, а  колькасць памерлых склала ўчора 1658 чалавек. Асаібіста я мяркую, што колькасць людзей, якія маглі б жыць, калі б не пандэмія, і якіх больш няма, можа скласці каля 10000 чалавек. Чаму? Я пісаў у папярэдніх частках. Быў бы толькі рады памыліцца.

As per today about 1700 new covid cases are registred daily on average and the death toll as per yeterday was 1658 people. I personally think the number of people who could keep living but for the pandemic can be up to 10000. Why? I wrote about it in previous parts. And I'd be happy to err in this matter.

21.02.2021 нядзеля (Sunday)

Колькасць рэгіструемых новых выпадкаў штодзень знізiлася да 1300, а колькасць мінчан, якія ігнаруюць масачны рэжым ці носяць маскі неправільна паступова расце. Пакуль аштрафаваны 1 беларус і 20 замежных грамадзян за парушенне масачнага рэжыму ці самаізаляцыі, але ў значнай большасці за такія парушэнні нічога не бывае.

The amount of new cases registered daily dropped to 1300, the number of people in Minsk ignoring mask requirements or wearing masks incorrectly is growing step by step. So far 1 Belarusian and 20 foreigners have been fined for mask requirement or self-isolation requirement violation, but in most cases such violators go unpunished.

Жанчына без маскі ў вагоне метро побач з плакатам "Выкарыстанне маскі абавязкова!" / A lady without a mask is sitting in a metro carriage next to a Wearing Mask is Required! poster.

2 супрацоўніцы 19-й мінскай дзіцячай стаматалагічнай паліклінікі без масак у холе паліклінікі. / 2 employees of 19th Child Dental Polyclinic in Minsk without masks in the polyclinic hall.

У гэтым вагоне метро я ўбачыў каля 5 парушальнікаў, у кадр патрапілі толькі 2. / In this metro carriage I saw about 5 mask-rule violators, but just two of them got to the photo.

Гэты мужык прынцыпова адмаўляўся надзець маску ў магазіне "Дамашні", каля метро "Ўсход". Касірка прымусіла яго набыць маску на касе за 20 капеек і ён дэманстратыўна начапіў яе на вуха. Яго сабрук (побач з ім у карычневай куртцы) таксама быў без маскі, але ў суседняй касе яго абслугавалі без праблем. / That guy stubbornly refused to wear a mask in Damashni shop near Uschod metro station. The teller made him buy a mask for 0.1 $ and he put it on his ear pointedly. His buddy (next to him in a brown overcoat) had no mask, but was served at another cash desk without any fuss.

11-12 лютага ў Мінску прайшоў Усебеларускі народны сход з 2400-2700 удзельнікамі. Удзельнікам раздалі маскі, але на тэлетрансляцыі многія ў зале былі без масак і ніхто не трымаў дыстанцыю. / 11-12 Fabruary National People's Assembly (a people's two-day parliament-type gathering) with 2400-2700 delegates took place. The delegates were given masks, but the TV broadcast showed many without them and none kept any distance.

Хлопец без прапануе дзяўчынам абняцца ў Дзень закаханых у Дана Моле, дзе дарэчы ўжо некалькі месяцаў не працуюць дызінфекцыйныя кабінкі на ўваходзе. / A guy offers free hugs to girls on St. Valentine's Day in Dana Mall center. By the way, the center entrance disinfection boxes broke down a few months ago.

Некаторыя кідаюць выкарыстаныя маскі на дарогу ці ля дарогі, але большасць карыстаецца сметніцамі. / Some people throw disused mask on a path or by it, yet they the majority use rubbish bins.

Цырымонія паціскання рук у вайскоўцаў 22 лютага і міліцыянераў 23 лютага, як перадача энергіі ад прэзідэнта краіны, руку якога паціскаў адзін з афіцэраў. ТГ-канал "На страже Родины". / Handshaking ceremony among military officers (22 February) and police officers (23 February) as energy passing from the country President, with whom one of the officers shook hands. Na Strazhe Rodiny Telegram Channel

27.02.2021 субота (Saturday)

У гэты дзень год таму ў Беларусі выявілі першага пацыента з кавідам - іранскага студэнта, які лёгка перахварэў каранавірусам. Так пачаўся кароткі перыяд шчыльнай ізаляцыі кантактаў і хворых у бальніцы, пасля чаго пандэмія стала набіраць абароты. Гэта быў час калі беларусы навучыліся самаарганізацыі ў ініцыятыўныя групы, а дыстанцыйнае навучанне і работа з дому сталі доляй многіх, а не некаторых. У туалетах стала рэгулярна з'яўляцца мыла. Мая жонка навучылася рабіць маскі з розных матэрыялаў, а я нядаўна адкрыў для сябе магчымасць сушыць намоклыя маскі над сушылкамі для рук.

On this day a year ago the first covid patient, a student from Iran with light symptoms, was traced in Belarus. Thus a short period began of mass hospital isolation of contacts and patients follwed by the pandemic outburst. This was a time when Belarusians learned to make initiative groups and distant study or work became the choice of many, not some. It became natural for WCs to have soap, not as before. My wife learned to make masks of different materials, and I recently discovered for myself a possibility to dry wet masks with hand dryers.

13.03.2021 субота (Saturday)

Колькасць новых выпадкаў, зарэгістраваных штодзень, знізілася да 600-800, але 11 сакавіка ў Беларусі аб'явілі аб з'яўленні некалькіх чалавек з брытанскім штамам кавіда. Таксама паступова расце колькасць парушальнікаў масачнага рэжыма і частка навучальных устаноў, якія трымаілся дыстанцыйнага навучання, адмовіліся ад яго.

New covid cases number per day dropped to 600-800, yet on 11 March they reported that several people have the Brittish strain of covid. Also the number of mask requirement violators grows gradually and some educational establishments that used remote education have rejected it so far.

21.03.2021 нядзеля (Sunday)

Колькасць новых выпадкаў штодзень зноў вырасла да 1100-1400. Прыкладна 9 выпадкаў смерці паведамляюць штодзень, але невядома наколькі можна верыць гэтым лічбам. 7-8 студзеня паводле слоў д-ра Мартава з Віцебскай бальніцы хуткай дапамогі апараты штучнай вентыляцыі лёгкіх некалькі разоў спынялі працу; ён адмовіўся паведаміць СМІ колькі чалавек загінулі, але па яго адказу можна зразумець, што іх было як мінімум 3 ці 4. Афіцыйнае расследванне пацвердзіла факт збояў, але чыноўнікі міністэрства аховы здароўя заявілі, што ніводная смерць не была звязана з гэтымі збоямі. Таксама медыкі чакаюць 3-й хвалі кавіда ў канцы сакавіка ці пачатку красавіка.

The number of new cases daily has grown to 1100-1400. About 9 deaths are reported every day, but it's hard to say if this info could be trusted. 7-8 January according to Dr. Martau's words from Vitebsk Emergency Care Hospital artificial ventillation devices stopped working several times; he refused to tell the media how many people died from this, yet his answer shows they were at least 3 or 4. The official investigation confirmed the device faults, yet Health Ministry officials said no death is relevant to these faults. Also the doctors expect the 3rd wave of covid at the end of March or the beginning of April.

Палітычны крызіс у Беларусі зараз не настолькі востры, як у маі-снежні мінулага года. Але эканамічны крызіс набірае абароты. Растуць цэны і падаткі разам з некаторым ростам інфляцыі, але даходы нашай сям'і, як і многіх іншых беларускіх сем'яў знізіліся. Пакуль не ідзе гаворка пра голад ці недахоп прадуктаў харчавання, але не выключаю і такое праз некаторы час.

The political crisis in Belarus is not as hot now as it used to be in May-December last year. But the economic crisis is getting worse. Prices and taxes grow with some inflation increase, yet our family income deacreased as well as many other familes'. Right now there's no famine or food dhortage, but I can't say it's impossible in the future to come.

25.03.2021 чацвер (Thursday)

Хаця паступова расце колькасць людзей і арганізацый, якія адмаўляюцца ад дыстанцыйнай працы, а за парушэнне масачнага рэжыму звычайна нічога не бывае, сёння і ў бліжэйшыя дні шэраг вну пераходзіць на дыстанцыйнае навучанне. З другога боку, у школах бацькоў актыўна запрашаюць сёння вечарам на кансультацыі з настаўнікамі, хоць у апошнія месяцы сустрэчы з настаўнікамі не праводзіліся з прычыны пандэміі. Найбольш відавочная прычына можа быць у жаданні адміністрацыі сталіцы і іншых гарадоў Беларусі прадуліхіць масавы ўдзел у святкаванні Дня Волі, якое ў гэтым годзе строга забаронена.

Though the amount of people and entities that refuse remote work gradualy grows and usually mask requirement violators go unpunished, today and in some days to come several universities turn to online education. On the other hand, parents are invited to schools tonight to consult teachers, while for several months it was impossible to meet with teachers due to the pandemic. Most probably it all happens due to the municipal authorities' wish to prevent people to celebrate today's Freedom Day, which is strictly banned this year.

Спратсмены ў метро. Амаль усе без масак і трымаюцца шчыльным кругам. Людзі часта так робяць, калі сустракаюцца са знаёмымі. / Spotstsmen in subway, most without masks and they stand close to one another. People often do so when meet others they know.

Дарэчы ў метро можна праходзіць без маскі, бо ахова толькі нагадае пра яе, але затрымліваць не будзе. / By the way, it's possible to get to the subway without a mak as the guards just remind people to wear them, but don't stop those who don't.

На гэтым тыдні роўна год як мая сям'я наведвае ўсе рэлігійныя мерапрыемствы толькі па відэасувязі ці ў відэазапісу. І на гэтым тыдні будзе другая Вячэра ў такім фармаце. Мне нармальна, але ведаю, што некаторым гэта стварае моцны сум.

This week it's a year my family attend all religious events via viodecoferencing or video watching. This week there will be a 2nd Memorial of that format. I'm ok about that, but I know that some people get very depressed by this.

31.03.2021 серада (Thursday)

Год таму паведамілі пра першую смерць ад каранавіруса ў Беларусі. Хадзілі чуткі, што яшчэ некалькі чалавек памерлі раней. На сённяшні дзень, паводле звестак Мінздароўя, памерла 2247 чалавек з кавідам. Магчыма, што колькасць ахвяр "кароны" значна больш.

A year ago the first death from the coronavirus was reported in Belarus. Rumors were spread that some other people had died before. As per today the Ministry of Health statistics tell of 2247 dead from the covid. "Corona" death toll may be event bigger.

26-27 сакавіка тысячы людзей сабраліся на канцэрт на "Мінск-Арэне". Многія не выконвалі масачны рэжым і ніхто не сачыў за гэтым. Колькасць такіх у горадзе расце разам з цёпылм надвор'ем. Фота TUT.BY / On 26-27 March thousands went to Minsk Arena to a concert. Many failed to keep the mask requirement, yet nobody controled that. The number of those who don't wear a mask grows as the weather gets warmer. Photo of TUT.BY.

Працяг/Continuation

2010-я. Агляд нестабільнай эпохі

 Цікава, што ў англамоўным свеце 1890-я замацаваліся пад назвай gay 90s (вясёлыя 90я), а на былой савецкай прасторы 1990я ўвайшлі ў гісторыю як "ліхія". Гэта толькі прыклад таго як эпоха атрымоўвае пэўную мянушку ў залежнасці ад ўспрымання пасля яе завяршэння. Пакуль не сустракаў якую небудзь трапную характарыстыку перыяда, які пачаўся ў 2011 г. і скончыўся разам з 2020 г. Таму, не даючы назвы эпохі "дзясятых", паспрабую адзначыць падзеі, што закранулі маё жыццё ў гэты час, апрача маіх асабістых дасягненняў.

2011 г. пачаўся заканчэннем хвалі калявыбарчых страсцяў, але хутка сітуацыю падагрэлі тэракт у метро і валютны крызіс. З гэтага часу эканамічная нестабільнасць стала часткай рэалій жыцця ў Беларусі: часам было некаторае паляпшэнне, часам пачынаўся новы скачок цэн і інфляцыі. У сувязі з ростам цэн і "хапунамі" (у 2011, 2014-15 гг. гэта слова звычайна азначала масавую скупку тавараў, на якія чакаецца рост цэн, а ў 2020 г. масавыя затрыманні падчас акцый пратэсту) нечаканае закрыццё некаторых магазінаў ці часовае знікненне пэўных прадуктаў выклікала чаканне новага крызісу.

22 ліпеня 2012 года з касмадрома Байканур запусцілі 1-ы беларускі спадарожнік дыстанцыйнага зандзіравання Зямлі.

Таксама ў гэты час для Беларусі пачалася эпоха сацыяльных сетак (яны з'явіліся значна раней, але менавіта ў 2010-х набылі масавую папулярнасць і практычна знішчылі панаванне дзяржавы ў сферы інфармацыі. І гэты перыяд даў такі росквіт інфармацыйным тэхналогіям, што Беларусь нават сталі часам называць ІТ-краінай.

У 2014 г. Беларусь стала месцам правядзення Чэмпіяната свету па хакеі, і краіна звярнула на сябе станоўчую ўвагу свету пасля праблем 2010 г. З таго часу Беларусь рабілася пляцоўкай міжнародных спаборніцтваў мінімум яшчэ раз у 2019 г. У гэты ж час стала відавочнай новая хваля папулярызацыі беларускай мовы, напрыклад у рэкламнай сферы, асабліва пасля пачатку грамадзянскай вайны ва Ўкраіне і "КрымНаша". Менавіта ў гэты час многія беларусы перасталі ўспрымаць беларускую мову і культуру як палітычную крамолу і сябе як частку Расіі. Дарэчы ў гэтым годзе кампаніі "Газпрам" дазволілі разбіць на шчасце аўтавакзал "Маскоўскі" ў Мінску і пачаць будаваць там свой філіял.

2015 г. стаў пачаткам паступовай лібералізацыі жыцця ў Рэспубліцы, якая скончылася палітычным крызісам 2020 года. Таксама ў гэтым годзе скончалася эпоха аналагавага тэлебачання і быў прыняты закон аб альтэрнатыўнай грамадзянскай службе, які часткова вырашыў праблему адносін дзяржавы з грамадзянамі, якія не жадаюць служыць у арміі па прычыне пераканакнняў.

У 2016 г. спыненне тэмпаў інфляцыі дазволіла змяніць беларускія грошы. Ад гэтага з'явілася адчуванне, што жыццё наладжваецца. У гэтым годзе Беларусь заняла 3-я месца ў свеце па колькасці разводаў (68%) пасля Мальдзіваў і Бельгіі. 9 мая 2016 у Мінску прайшло 1-е шэсце "Беларусь памятае", падобнае на расійскі "Бессмяротны полк". А 2 ліпеня 2016 года ў Беларусі сталі маштабна адзначаць дзень вышыванкі, прычым людзі розных палітычных поглядаў.

У 2017 г. ўвялі падатак на "дармаедаў", які ледзь не прывёў да паўстання беларусаў у розных гарадах, прычым закон так і не быў адменены, хоць прымяняецца больш выбарачна. 

Чорнае марожанае з Магілёва. Крыніца фота тут.

У 2018 г. падзеяй году, на мой погляд стала выстава "Беларусь і Біблія", бо ніколі раней беларусы не маглі пабачыць унікальныя біблейскія скруткі не пакідаючы Беларусь. У канцы года таксама ускладніліся правілы каментавання на форумах беларускіх СМІ. Таксама ў гэтым годзе па ўсей Беларусі скончыўся перыяд забароны на рэкламу цыгарэт і вэйпаў (ён пачаўся летам 2015 г.) і пачалася эпоха Табакерак, маленькіх адмысловых кіёскаў, якімі ў 2020 годзе запоўнілі Мінск і абласныя цэнтры Беларусі. У гэтым жа годзе правялі маштабнае святкаванне 100-годдзя абвяшчэння БНР, якое раней праходзіла не як свята, а палітычная акцыя. Таксама ў Беларусі з'явілася ў продажы чорнае марожанае з Магілёва.

У 2019 г. дзецям у школе забаранілі карыстацца мабільнікамі без адмысловага дазволу настаўнікаў і правялі 3-і перапіс насельніцтва.

У 2010-х гг. надвор'е таксама было нестандартным: цёплыя зімы, часам з навальніцамі (зіма 2021 г. выглядае больш звычайнай, са снегам і марозам), снег позняй вясной і спякотны верасень. Дарэчы, ў сакавіку 2015 г было нават частковае сонечнае зацмненне :).

Ураган 2016 г. Наступствы на вул. Радыяльнай у Мінску

Снегапад 10-11 мая 2017 г. Мінск

Нестабільныя "дзясятыя" скончыліся ў 2020 г. для Беларусі пандэміяй COVID-19 і палітычным крызісам гістарычнага маштабу, што выклікае адчуванне набліжэння эканамічных цяжкасцяў і магчымасці грамадзянскай вайны ў бліжэйшыя месяцы. Пакуль ёсць павышэнне цэн, падаткаў і збораў, немагчымасць пакінуць краіну інакш як самалётам (легальна) ці сцежкамі кантрабандыстаў праз мяжу з Расіяй (нелегальна) і жыццё ва ўмовах разгула пандэміі і магчымасці новых усплёскаў насілля...

Дарэчы, за апошнія 5 год заўважыў і некаторыя маленькія змяненні ў Мінску, якія не кожнаму кідаюцца ў вока :)

Ілюстрацыя: скрыншот малюнкаў Гугл на запыт "2010е".

2020 год был непредсказуемым

 Думаю, все или почти все согласятся с таким названием. Условно я бы разделил год на "доковидный", "ковидный", "предвыборный" и поствыборный периоды.

4 новых сезона

Самый спокойный и предсказуемый для Беларуси был доковидный период. Он длился с начала года до 28 февраля, когда Минздрав РБ объявил о появлении первого пациента с COVID-19. С тех пор коронавирус не покидал "Синеокоую". Для меня, правда, январь был тяжелым месяцем: болели дети, младший сын даже побывал в "инфекционке", а я много работал.

С 28 февраля по 7 мая Беларусь пережила собственно ковидный период, когда внимание общества было приковано к распространению инфекции и попытке адекватно отреагировать на нее. А затем с появлением совершенно новых кандидатов в президенты страны начались предвыборные страсти, которые 9 августа плавно перешли в поствыборные, продолжающиеся по сей день. На фоне поствыборных страстей почти незаметно прошла еще одна историческая столетняя годовщина: 100 лет Слуцкого восстания.

Что было хорошего в этом году

В городе, стране и мире

О политическом кризисе в стране, экономических трудностях, пандемии и других проблемах можно писать много. Одно дело, когда пишешь о плохом в прошедшем времени, другое -- когда это часть твоей повседневной жизни. Поэтому хочется вспомнить хорошее.

В марте-апреле ковид не только убивал и калечил людей, но дал и кое-что положительное для страны. В этот период белорусский футбол стал объектом внимания любителей этого вида спорта по всему миру: ведь только в Беларуси матчи не отменяли и карантин не ввели. В это же время в стране действовал так называемый "народный карантин", когда работники многих частных и некоторых государственных предприятий уходили на удаленную работу, и, в результате, в Минске значительно снизилось количество машин на дорогах со всеми вытекающими плюсами для экологии города и безопасности дорожного движения.

Также весна-лето стали временем самоорганизации многих белорусов. Люди активно собирали средства взаимопомощи и помощи медикам и это довольно необычно для нашего национального индивидуализма.

Выборы и последовавшие за ними события, которые заслуживают отдельной вдумчивой оценки, тоже привлекли внимание мировых СМИ к моей стране. Хорошо это или плохо -- покажет время. Но из того, что стало очевидно в связи с этими событиями, можно отметить вот что: в Беларуси возросла роль самоорганизации людей на уровне дворов и микрорайонов и большую роль в этом стали играть чаты и каналы в мессенджере Telegram. И это выражалось не только в сборе средств для медиков и больниц и организации поствыборных мероприятий. Несколько раз в этом году в Минске и окрестностях происходил масштабный водный кризис, но жители города смогли организовать бесплатный подвоз питьевой воды в пострадавшие районы не хуже городских властей.  И для меня как историка появление новых неформальных названий в городе тоже вызывает интерес: "бульвар Тихановской" в нашем квартале, "площадь Правды", "площадь (или двор) Перемен", "площадь Колесниковой", "сквер Н. Багинской" -- это тоже часть истории как "Шанхаи" и "Бродвеи" многих белорусских городов, "Калифорния" и "Чили" в Борисове 90-х или "Абиссиния" в районе минской ул. Захарова 70-х.

Переход на третью линию метро незадолго до открытия.

7 ноября была официально запущена первая АЭС Беларуси и страна утратила свой безъядерный статус. Тогда же запустили 4 станции 3-й линии минского метро, которые хотели ввести в действие еще 3 июля. Также в этом месяце был введен масочный режим во многих городах страны: лучше поздно, чем никогда.

В декабре, когда акции протеста стали проходить небольшими группами во дворах жилых кварталов, прекратились перебои с мобильным интернетом и работой метро каждое воскресенье.

А в конце декабря в нашем микрорайоне начали устанавливать специальные клетки для раздельного сбора мусора. Какой-никакой, а прогресс, хоть и кидают мусор многие пока в любой из контейнеров, не глядя на подпись к нему. :)

В моей жизни

В последний день зимы довелось побывать на дружеской вечеринке всей семьей. Всего лишь через несколько недель все возможности для этого прекратились, хотя несколько раз мы участвовали в конкурсах и чаепитиях по видеосвязи.

Этим летом мы никуда не ездили, но удалось написать про мои старые поездки в Крым.

Главным достижением года для нас всех было то, что никто из членов нашей семьи и близких друзей не умер, хотя и мы сами, и мои родители переболели ковидом; никто из нас не был избит неизвестными людьми в масках, что тоже стало возможным, когда страну захлестнула волна насилия после президентских выборов; мы с женой всю осень работали в тех местах, где была высокая протестная активность, но нам удалось избежать так называемых "хапунов" (когда задерживают всех подряд). Как бы это ни грустно было, но главным достижением года стало выживание.

Ушла эпоха! Мы ходили с Любомиром в специализированный детсад №19 для детей с нарушением зрения несколько лет.

Мой младший сын пошел в школу, а старший перешел в пятый класс. Наверное, в нынешних реалиях хорошего в этом учебном году для них стало наличие новых учителей, которые уважают наши взгляды на воспитание и имеют нестандартные подходы к обучению детей.

В конце осени значительная часть нашей работы перешла в удаленный формат, благодаря чему у нас с женой больше возможностей проводить время с детьми и меньше времени и денег уходит на поездки по городу.

Еще поздней осенью мне удалось найти на буккроссинге книгу "Детские годы Багрова-внука" и, наконец, прочитать ее. Дело в том, что в мои подростковые годы мне подарили эту книгу на день рожденья, но тогда это был не мой формат: в тот же день мне подарили книгу детективов про Мегрэ и я переключился на нее, а "Багрова" так и не открыл. Позднее из-за моего переезда и ремонтов моя подростковая библиотека оказалась утраченной. А в последние пару лет я стал активно смотреть что есть на буккросингах и попал на эту книгу. Сейчас эта детальная автобиография Аксакова вызвала у меня куда бОльший интерес. Было ощущение, что этот очевидец конца 18 - начала 19 веков воскрес и рассказывал историю своей жизни и помещичий быт давно минувших дней.

Еще в течении года мне удалось поучаствовать в популяризации белорусского языка необычным образом: инфокиоск электронной очереди некоторых почтовых отделений и "Беларусбанка" позволяет переключать выбор языка меню так, что после меня "1-й национальный" оставался и для других пользователей. В результате талоны пользователей система озвучивала на языке Купалы и Коласа. Кстати, не я один так делал. А еще довелось снять видео на тему двуязычия в стране.

В блоге и за его пределами

В этом году я писал значительно меньше, чем во все другие, частично из-за пандемии ковида. Но пока есть читатели, и есть о чем писать. Самым читаемым из написанного в этом году, стал пост об антикультистах (1,3 тыс. просмотров). 

В мае счетчик блога перешел рубеж в 100000 просмотров, а в середине декабря -- 110 тыс. Не так чтоб уж очень много, но приятно! Также удалось сделать разбор нескольких малоизвестных книг., написать новый пост из серии "Переводчик советует" и начать тему "Пиянзины", в которой я оцифровываю и публикую документы моего покойного деда.

Также летом удалось (с соблюдением мер противоэпидемической безопасности) снять видео:

Таямніца скульптуры "Дзяўчына з парасонам"

Затока Сляпянскага вадасховішча як малая радзіма

В планах на 2021 г., кроме выживания в условиях политической, экономической и пандемической нестабильности и временно закрытых границ, оцифровать подборку старых газет и написать про поездки в Польшу и Румынию в 2006 году. Также я не обойду вниманием события 2020 года, о которых пока не писал, но всему свое время :).

И, напоследок, несколько необычных фото, которые довелось сделать в этом году:

У некоторых домов на Востоке-1 есть спецподъемники для колясочников. Но есть и нюансы их работы. Об этом видео.

Милицейский автомобиль с окраской времен 90-х. Такие сейчас редко где встретишь. Январь 2020 года.

А на этом фото конца января сразу две интересные детали: бесснежная зима 2019/20 гг и молодой человек с рюкзаком волонтера Европейских игр-19, идущий в сторону минской площади Я. Коласа.

Когда в октябре я увидел на парковке БГУИР катафалк, мне показалось, что это проделки протестующих студентов, но, поскольку ничего такого потом в СМИ и телеграм-каналы не попало, вероятно, этот катафалк не смогли припарковать на территории соседней 1-й больницы, где люди умирают как от ковида, так и по другим причинам... Хорошо, что никто не напугался такому необычному гостю на университетской парковке.

В середине декабря возле Севастопольского парка увидел отличную социальную рекламу из серии "Видеть возможности". Она посвящена созданию новых возможностей для развития и трудоустройства лиц с ограниченными возможностями. Как бы ни складывалась обстановка в Беларуси дальше, создание возможностей для инвалидов останется важным делом. Хочется закончить на этом позитиве!

Также обзоры за: 2016, 2017, 2018 и 2019 годы.

Жалобны марш Шапэна

 Многія ведаюць першыя некалькі хвілін гэтага твору класічнай музыкі і называюць яго проста "пахавальны марш". Насамрэч, пахавальны марш -- гэта цэлы напрамак музычных твораў, а сам твор Фрэдэрыка Шапэна быў напісаныў 1837 г. як частка 3 Санаты для фартэпіяна № 2 сі-бемоль мінор. Яшчэ адна назва гэтага маршу "Жалобны марш".

З нейкай прычыны аркестровае выкананне гэтай мелодыі на пахаваннях было амаль абавязковым у маім дзяцінстве ў 1980-х гг. Раптоўны гром аркестра чамусці пужаў мяне і пры гэтым чымсьці вабіў. І гучаў ён у маім двары ці суседніх даволі часта. У 1990-х яго перасталі актыўна выкарыстоўваць, а ў апошнія гады пахавальныя цырымоніі ў дварах жылых дамоў сталі выключэннем, а не правілам, бо для гэтага існуюць адмысловыя рытуальныя залы. Жыццё паступова выбіла з мяне боязь перад пахавальнымі рытуаламі.

Калі ў 2016 я апошні раз чуў "Жалобны марш" пад вокнамі свайго дома (хавалі суседа-вайскоўца) я задумаўся над магчымасцю канчаткова выбіць з галавы непрыемыя адчуванні ад мелодыі Шапэна (на той момант я яшчэ не быў "у тэме" хто напісаў гэты твор). І з часам стаў "гугліць" "пахавальны марш", каб выбіць клін клінам. Вось тады я знайшоў аўтара і некаторыя цікавыя падрабязнасці. Напрыклад, поўная фартэпіянная версія Жалобнага маршу гучыць мягчэй і прыемней, чым аркестровы "рэмейк" яго першых чатырох хвілін:

Аркестровую версію можна самім "загугліць" :)

За апошнія месяцаў пятнаццаць я час ад часу слухаў фартэпіянную версію часткі 3 Санаты 2, калі гатаваў абед дзецям (зразумела, што ціха, каб не палохаць суседзяў). А ў пачатку гэтага года, не памятяю дакладна калі, але ў "дакавідны" час мой старэйшы сын Данік праходзіў на музыцы ў школе Шапэна. Я катаў дзяцей вечарам на санках і пакрысе правяраў веды Даніка пра жыццё і творчасць Шапэна, падзяліўшыся з сынам дэталямі наконт сувязі Marche Funèbre з памяццю яго аўтара аб паўстанні 1831 года ў Польшчы і Беларусі, аб розніцы паміж зыходнай версіяй для фартэпіяна і "папулярнай" у нейкім сэнсе аркестровай версіяй. На наступны дзень прамова Данііла пра месье Шапэна так уразіла настаўніцу, што яна была пабуджана прайграць урывак класічнага варыянту "Жалобнага маршу" для ўсяго класа. Вось так твор польскага кампазітара спачатку палохаў мяне, потым стаў фонам для прыгатавання супоў ці смажонкі, і, нарэшце, прынёс майму сыну "дзясятку" (найвышэйшы бал у РБ).

У цяперашні час, сюжэт Жалобнага маршу дзе спачатку ідзе мінорная тэма пахавальнага шэсця пад царкоўныя званы потым, быццам соцна, прабіваецца праз хмары промень надзеі, і, нарэшце, зноў вяртаецца мінор, нагадвае мне некаторыя рэаліі 2020 года. Але, як гаворыцца, гэта ўжо зусім іншая гісторыя...

100 год Слуцкаму паўстанню. Заўвага памерлага гісторыка.

 14 лістапада 1920 года ў доме Эдварда Вайніловіча ў Слуцку пачалось паседжанне З'езда Случчыны, дэлегаты якога вырашылі не дапусціць пераходу Случчыны (якая тады знаходзілася пад польскім кантролем) пад кантроль Саветаў па Рыжскай мірнай дамове, якой скончылася вайна Польшчы з Савецкай Расіяй. Польская адміністрацыя Слуцка, якая збіралася пакінуць горад, не была супраць беларускага нацыянальнага сепаратызму на тэрыторыі ворага, таму яна нічым не процідзейнічала ні абранай беларускай адміністрацыі, ні яе кантактам з Радай Беларускай Народнай Рэспублікай (БНР), ні фарміраванню ўзброеных атрадаў.

24 лістапада армія Польшчы пакінула Слуцк, а Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія (РСЧА) яшчэ не ўвайшла ў яго. 27 лістапада пачаліся баі паміж слуцкімі паўстанцамі і РСЧА. (Таму некаторыя даследчыкі вядуць адлік пачатку паўстання ад 14 лістапада, а іншыя ад 27 лістапада.) Баі з пераменным поспехам працягваліся да канца снежня, калі рэшткі атрадаў слуцкіх паўстанцаў перайшлі на польскую тэрыторыю, дзе былі абяззброены, інтэрніраваны і праз некаторы час адпушчаны на свабоду. У гісторыю падзея, якую я апісаў у двух абзацах, увайшла пад назвамі "Слуцкае паўстанне" і "Слуцкі збройны чын".

Я ніколі не паглыбляўся ў гэту тэму (бо немагчыма быць спецыялістам па ўсіх пытаннях гісторыі). Тым не менш, большасць інфармацыі, якую я чуў, глядзеў ці чытаў на тэму гэтай падзеі стогадовай даўніны, была не столькі аналітычнай, сколькі патрыятычнай. Як і абвяшчэнне БНР сто год таму як першай сучаснай дзяржавы беларусаў дэ-юрэ, Слуцкае паўстанне мае значэнне як першая спроба абараніць беларускую дзяржаўнасць дэ-факта. Сюды і адносіцца выкарыстанне бел-чырвона-белага сцяга, выхаванне мужнасці  і г.д.

Мабыць я заўсёды цягнуўся да аналітычнага падыходу да гісторыі. Таму мяне зацікавіла як пра Слуцкае паўстанне на гістфаку БДПУ чытаў лекцыю Сакалоў, пра якога некалькі год таму я чуў ад яго калегі, што ён ужо памёр. Нажаль, не памятаю яго імя і імя па бацьку. Не магу намялаваць яго слоўны партрэт. Памятаю, што ён насіў гальштук пад світэрам і пінжак зверху, што заўсёды меў незадаволены выгляд. На адным семінары ён рэзка крытыкаваў патрыятызм нашага лепшага студэнта Юры Трусава, які сказаў, што ідэі БНР нажаль не вельмі цікавілі сялян:

-- Што значыць "нажаль"? Трэба сказаць "нават"!

На лекцыях, якія многім былі нецікавымі, і студэнты размаўлялі на іх, Сакалоў час ад часу рэзка гаворыў:

-- Шумна ў вас!

Сакалоў праігрываў як выкладчык, бо было шмат тых, хто ўмеў быць цікавым і дружалюбным. Але на кожным яго занятку прысутнічаў аналітычны падход: ён імкнуўся дапамагчы зразумець сутнасць той ці іншай падзеі без ідэалагічнай афарбоўкі. Таму мне ён падабаўся як настаўнік, хоць не падабаўся як чалавек. 

На лекцыі пра савецка-польскую вайну, Сакалоў пачаў з крытыкі назвы  падзеі, бо СССР яшчэ не існавала, а праз некаторы час дабраўся да Слуцкага паўстання. Вось як ён ахарактарызаваў падзею, наколькі памятаю яго словы:

-- Паўстанне фактычна вялося ў выглядзе нападаў на атрады РСЧА з нейтральнай тэрыторыі каля польскай мяжы і Чырвоная Армія здолела пакласці ім канец толькі калі Польшча дазволіла ёй увайсці ў нейтральную зону. Слуцкае паўстанне трэба разглядаць не толькі ў рамках нацыянальнай барацьбы беларусаў, але і ў кантэксце антыбальшавіцкіх паўстанняў таго часу, напр., на Тамбоўшчыне і ў Кранштаце.

Не раз ў жыцці потым я вяртаўся да апошняй думкі. Зразумела, ў беларускай гістарычнай навукі ёсць моманты, якія падобныя на Бостанскае чаяпіцце ў гісторыі ЗША: есць склаўшаяся традыцыя пераказу падзеі з элементамі каляпатрыятычных дадумак, але ёсць месца і халоднаму навуковаму вывучэнню падзеі. Хацелася б, каб Слуцкае паўстанне таксама апісвалі людзі, здольныя адыйсці ад сваіх уласных пачуццяў і разглядаць справу з навуковымі падыходамі, што ўключае ў сябе параўнанне сітуацыі ў Слуцку з іншымі антыкамуністычнымі выступленнямі таго часу, як раіў Сакалоў.

Зразумела, гэта не значыць, што Сакалоў, які "рэзаў праўду-матку" -- правы, а тыя, хто пяшчотна ставіцца да гістарычнай памяці Случчыны 1920 г -- не. Мяркую, я нават напісаў усё вышэйзгаданае, проста, каб не забыць нестандартны падыход, непрыязнага, але таленавітага гісторыка да вядомых падзей мінулага...

Таксама на тэму "стагоддзяў":

100 год Лютаўскай рэвалюцыі (на рускай)

100 год міліцыі (на рускай)

100 год БССР 

150 год з паўстання 1863 года

Пра іншых выкладчыкаў БДПУ:

І.Б. Канапацкі

І.В. Карпенка

Г.А. Космач

Каранавірус у Беларусі. Частка 5 / Coronavirus in Belarus. Part 5

 У гэтай частцы гаворка пойдзе пра развіццё падзей з так званай 2-й хваляй пандэміі ўвосень 2020. Падзеі з канца лютага па верасень апісаны ў частцы 1, частцы 2, частцы 3 і часцы 4.

This part will tell about the events of the so called 2nd wave of the pandemic in the autumn of 2020. The events from February to September are described in Part 1, Part 2, Part 3 and Part 4.

09.10.2020. пятніца (Friday)

Паўмеры / Half Measures

Колькасць новых выпадкаў штодзень перайшло мяжу у 400 чалавек. Афіцыйна, з пачатку "пошасці" памерла ўжо 880 чалавек. Расце колькасць і людзей з сезоннай прастудай. Некаторыя адукацыйныя установы пераходзяць на дыстанцыйнае навучанне. Адначасова амаль кожны дзень ідуць акцыі у падтрымку ці супраць прэзідэнта Беларусі. Большасць жыхароў Беларусі проста ігнаруюць пандэмію.

The new cases number has crossed the line of 400 people a day. Officially, the "plague" has killed 880 people so far. The number of people with seasonal cold grows too. Some educational institutions turn to distant learning. At the same time nearly every day there're events to back or protest against the President of Belarus. Most Belarusians merely ignore the pandemic.

Увосень спыніла фінансаванне барацьбы з кавідам дабрачынная ініцыятыва #BYCOVID19 па прычыне таго, што яе арганізатары адчувалі небяспеку прывязкі іх дзейнасці да фінансавання пратэстаў і таму, што па палітычна-эканамічных абвінівачваннях зачынілі некаторыя беларускія краўдфандынгавыя платформы.

This Autumn #BYCOVID19 charity initiative stopped financing covid struggle as its organisers feared a possibility to be linked to protest supporters and due to some crowdfunding platforms closedown for political and economic accusations.

У пачатку кастрычніка мы са старэйшым сынам мусілі наведаць адзін медцэнтр. / In early October my elder son and I had to visit a medical center.

У медыцынскіх установах, як той цэнтр, сапраўды рэгулярна дэзінфіцыруюць паверхні (як на фота) і там больш людзей носяць маскі, але трымаюць сацыяльную дыстанцыю і правільна носяць маскі толькі каля 50% тых, хто там бывае.

У нашай раённай паліклініцы для дарослых мераюць тэмпературу інфрачырвонымі ручнымі гаджэтамі ў тых, хто туды заходзіць, У мінулую пятніцу я мусіў туды забегчы, і жанчына ў спецкасцюме мерыла мне тэмпературу. Але праз 5 хвілін на 7-м паверсе я ўбачыў як яна вядзе нейкага мужчыну кудысці. Калі я спусціўся яшчэ праз некалькі хвілін, яе ля ўвахода ўжо не было, і людзі заходзілі ў паліклініку без праверкі тэмпературы.

At medical insittutions like that center, they really disinfect surfaces regularly (as here in the photo) and more people wear maks there; however, only about 50% people there keep the social distance and wear their masks correctly.

In our district polyclinc for adults they take incomers' temperature with some manual infrared gadgets. Last Friday I had to drop into and a lady in a special outwear took my temperature. But in 5 minutes on the 7th floor I saw her accompanying a man somewhere. When a few minites later I went down she wasn't there and people were coming without having their temperature measured.

Мае сыны звычайна не носяць маскі ў школе, бо яны не могуць спакойна сядзець на перапынку. Але, нажаль, у нашай 121 школе ёсць выпадкі каранавіруса сярод дзяцей. У адным выпадку наяўнасць безсімптомнага кавіда ў школьніка перашкодзіла іншаму члену яго сям'і патрапіць на планавае лячэнне рака. Пакуль у мяне няма магчымасці перавесці дзяцей на дыстанцыйнае навучанне...

My sons don't normally wear masks at school as they can just sit calm during a break. Unfortunatelly, in our school 121 there're new cases of coronavirus among kids. In one case a schoolchild's covid without symptoms prevented his family member from getting a planned cancer treatment. So far I have no possibility to take my kids to distant learning...

17.10.2020 субота (Saturday)

Афіцыйна за ўчарашні дзень захварэла 617 (усяго 87063 выпадкі) чалавек і памёрла 4 (усяго 925 выпадкаў з пачатку пандэміі). Трэба разумець, што некаторыя з новых выпадкаў -- гэта паўторныя захворванні адных і тых жа людзей. Таксама нагадаю, што рэальная колькасць памерлых ад кавіда можа складаць некалькі тысяч чалавек, бо не кожнаму з іх рабілі тэсты і не ў кожным выпадку кавід прызнавалі прычынай смерці, але за вясну і чэрвень 2020 г смяротнасць у Беларусі вырасла на больш чым 5 тысяч у параўнанні з папярэднім годам.

Officially yesterday 407 new cases were registered (total 86392) and 5 died (total 921 from the pandemic beginning). It should be understood that some new cases happen to people that had covid before. Also, I shall remind the real death toll may be a few thousand as some individuals didn't have any tests and some deaths were attributed not to covid; however, in spring and June the total death toll of Belarus was 5000+ higher than the year before.

Захварэла адна дама, з якой я супрацоўнічаю, пакуль без цяжкасцяў. Цяпер частка яе работы дасталася мне. Я трымаю меры бяспекі (маскі, дыстанцыя, мыццё рук) наколькі магчыма, таму малаверагодна, што яна магла перадаць мне кавід. 

A lady I work with has been ill, without complications so far. Now part of her work is mine. I keep safety measures (masks, distance, hand-washing) as much as possible, so she had very little chance to pass her covid to me.

Большасць людзей па-ранейшаму ігнаруюць пандэмію. Пратэсты ідуць як звычайна, часам пераходзячы ў бойкі з міліцыяй. У некаторых вну асобныя групы ідуць на каранцін, калі там знаходзяць носьбіта кавід. У такім выпадку групы займаюцца па відэасувязі, прычым звычайна выкладчыкі абавязаны сядзець у аўдыторыі. Каранцін звычайна цягнецца 14 дзён. Потым усе вяртаюцца да звычайнага жыцця. У студэнцкіх інтэрнатах ў асобныя пакоі размяшчаюць толькі хворых на кавід, дазваляючы ім выходзіць у магазін у масцы. Носьбітаў кавіда без сімптомаў трымаюць на самаізаляцыі разам са здаровымі суседзямі па пакоі і блоку.

Most people keep ignoring the pandemic. The protest go on as usual, at times with clashes with the police. In some institutes and universities a group or class may be sent to quarantine, if a covid bearer is found there. In this cases their teachers usually work with them by videoconferencing and still have to be in class themselves. The quarantine usually lasts 14 days. Then they all go back to a normal life. In students hostels only those who are ill with covid are placed to special rooms allowing them to go to a shop with a mask. Covid bearers with no symptoms are isolated with their healthy roommates and block mates.

26.10.2020 панядзелак (Monday)

Цяпер штодзень рэгіструюць больш чым 800 новых выпадкаў кавіда, а афіцыйны мартыралог складае на сёння 961 чалавек. Жанчына, пра якую я пісаў у папярэдні раз, што яна хварэе кавідам, ужо хутка вернецца на работу. Учора адмянілі масавы мітынг у падтрымку прэзідэнта Беларусі, часткова з нагоды пандэміі, але шэсці пратэсту зноў набіраюць масавасць.

Now over 800 new covid cases are registered each day and the official death toll for today is 961 people. The lady with covid I wrote before is getting back to work soon. Yesterday a mass pro-presidential rally was cancelled (partly due to covid) yet protest rallies are getting more popular again.

У метро сталі рабіць аб'явы бягучым радком і голасам аб тым, што трэба трымаць дыстанцыю і насіць маскі... / In metro announcements are made via speakers and variable message display to keep distance and wear masks...

... але большасць пасажыраў гэта ігнаруюць, асабліва ў гадзіны пік. / ... but most passengers ignore it especially in rush hours.

01.11.2020. нядзеля (Sunday)

Апошнія некалькі дзён кастрычніка і першы дзень лістапада давалі рэкорды па колькасці афіцыйна зарэгістраваных новых выпадкаў штодзень, але пакуль гэта колькасць не перайшла тысячную мяжу. З пачатку пандэміі памерла на сёння (афіцыйна) 985 чалавек.

The last days of October and November 1 has given peak numbers of officially tracked new covid cases a day, yet the number has not crossed the 1000 line. Since the pandemy began the official death toll has grown to 985 people.

Сёння быў другі раз, калі мая сям'я наведала буйны рэлігійны сход праз прагляд яго запісу, спампаванага ў МР4. Першы быў у жніўні. Цікава, што звычайна на такіх падзеях праводзяць хрышчэнне новых, і адна верніца была ахрышчана ва ўласнай ванне з ужываннем неабходных мер супраць кавіда.

Today was the second time my family attended a big religious assembly by watching its record in downloaded MP4 format. The first was in August. Interestingly, a baptism is usually held on such events, so today one individual was baptized in her own bath with covid safety measures taken.

Кожную нядзелю ў Мінску праходзіць масавае шэсце пратэсту. У гэты раз маршрут пратэстуючых ляжаў да Курапатаў і праходзіў побач з нашым кварталам. Як часта бывае, міліцыя спрабавала разагнаць шэсце светлашумавымі гранатамі і стралянінай у паветра і менавіта каля нашага квартала не стралялі, хоць стралялі ў іншых раёнах.

Every Sunday a mass protest rally is held in Minsk. This time the protest route was to Kurapaty passing our neighborhood. As it often happen the police tried to chase them away with flash grenades and shooting to the air and it was in our neighborhood where no shooting took place though it happened in other places.

05.11.2020. чацвер (Thursday)

З добрых навін магу зазначыць ўвядзенне масачнага рэжыму ў інтэрнатах БДУІР з учарашняга дня і перавод 38 груп на дыстанцыйнае навучанне. З дрэнных: мне стала вядома, што палова супрацоўнакаў аддзялення гінекалогіі 19-й раённай паліклінікі Мінска хварэлі кавідам па стане на аўторак. З "так сабе" навін зазначу, што Рэспубліканскі Цэнтр Пульманалогіі і Фтызіатрыі некаторы час таму змагаўся з вялікім наплывам кавідных хворых і каля тыдня не меў страт. Магчымы наплыў і ў былым кавідным цэнтры ў Бараўлянах, а таксама 6 і 9-й бальніцах Мінска. Па іншых гарадах інфармацыі не маю.

Among good news I can tell about compulsory wearing masks in Belarusian State Radioelectrionics University (BSUIR) student dorms and making its 38 groups to study on-line. Bad news: I've learned that half of our local 19th Policlinic gynecology staff were down with covid on Tuesday. So-so news: National Pulmonology and Tuberculosis Center some time ago had to fight a huge wave of covid patients and for about a week lost none. It's possible that such waves can be in the former covid center in Barauliany near Minsk and Municipal Hospitals 9 and 6 in Minsk. As for other cities/towns of Belarus I've no info.

07.11.2020. субота (Saturday)

6 лістапада афіцыйны мартыралог ахвяр кавіда ў Беларусі склаў 1001 чалавека з 31 сакавіка. Але магчыма, што рэальная колькасць людзей, якія б жылі зараз, калі б не кавід вагаецца паміж 5000 і 10000. У гэты ж дзень не пачаў працу штогадовы кінафестываль "Лістапад", адменены ў апошні дзень перад пачаткам з-за COVID-19.

On 6 November the official covid death toll was 1001 people since 31 March. However, it's possible that the amount of people who could live if it were not for covid is between 5000 and 10000. On the same day Listapad cinema festival didn't begin for it was cancelled due to COVID-19 just on the last day before it should start.

12.11.2020. чацвер (Thursday)

10-11 лістапада колькасць выпадкаў кавіда, зарэгістраваных штодзень перайшла за 1000 (пры гэтым магчымасці зрабіць тэст абмежаваныя, у бясплатных установах тэстаў мала, а ў платных прыватных лабараторыях прыходзіцца чакаць некалькі гадзін у чарзе, што павышае рызыку распаўсюджвання хваробы. На гэты момант у Брэсце забаранілі масавыя мерапрыемствы ў памяшканнях, а ў шэрагу гарадоў, і раёнаў увялі абавязковае нашэнне масак. У Мінску масасачны рэжым увялі сёння але ці будуць караць за адсутнасць маскі ці яе нашэнне на падбародку пакуль не вядома. Частка бальніц сталіцы перапоўнена хворымі на Covid-19. У транспарце больш людзей носяць маскі, але далёка не ўсе. На фоне гэтага пратэсты і масавыя затрыманні працягваюцца кожныя выходныя (ў апошнюю нядзелю затрымалі больш за 1000 чалавек).

On 10-11 November the number of registered new covid cases a day was over 1000 (while the possibility to have a test are limited, free public health instututions have few tests and private labs have queues for several hours which may boost the disease spread. For the time being mass indoor events are banned in Brest, while some other cities, towns and districts made wearing masks compulsory. In Minsk masks are a must from today, but it's unclear yet if anybody would be punished for having no mask or wearing one on the chin. Some hospitals of the capital are full with Covid-19 patients. More people wear masks in public transport, but not really everybody. Meanwhile mass protests and mass detentions go on every week-end (last Sunday over 1000 people were detained).

Калаж другой хвалі кавіда / Covid 2nd Wave Collage

Месца для вымярэння тэмпературы на вахце 3-га корпуса БДУІР / Here you can take your temperature says the sign at building 3 of BSUIR reception desk.

Самыя дысціплінаваныя мінчане ў плане нашэння масак - гэта кітайскія студэнты. Рэдка сустракаў каго з іх без маскі за апошнія месяцы. / The most diligent maks wearers in Minsk are Chinese students. Just occasionally I met some without masks in recent months.

Надпіс на дзвярах магазіна "Уваход без маскі забаронены". Але гэтыя пакупнікі без масак нармальна абслугоўвацца на касе. / The sign on the door of astore says No Entry Without a Mask. But these buyers without masks are normally serviced at the cash desk.

На уваходзе на станцыю метро знак "Выкарыстанне маскі абавязкова". Але без маскі туды зайсці можна / A subway station door has a sign Wearing a Mask is a Must. Yet, it's possible to get into without any.

Табло на аўтобусным прыпынку "Плошча Я. Коласа" нагадвае пра абавязковае нашэнне масак, але малады чалавек у кадры яго ігнаруе. / Plosca Jakuba Kolasa bus stop e-board reminds to wear masks, but the guy in the photo ignores it.

Чарга ў кавіднае аддзяленне нашай 19й мінскай раённай паліклінікі ў 8:00 1 снежня. Дарэчы, раніцай там і да дактароў і на тэсты было ў сярэднім чалавек 20-25, а вечарам можа быць вельмі шмат. / The line to covid sector of our 19th district polyclinic of Minsk at 8:00 on 1 December. By the way, that morning the avarage amount of visitors was 20-25 people, but there may be crowds of people in the evening.

У Беларусі альтэрнатыўная грамадзянская служба ў 2020 г. можа азначаць працу санітарам у кавідным аддзяленні бальніцы. Фота ілюстратыўнае ад ria.ru / In Belarus civil alternative service in 2020 can include working in covid deps of a hospital as a hospital attendant. Illustrative photo from ria.ru.

28.11.2020. субота (Saturday)

За гэты час большасць мінчан надзела маскі ў транспарце, магазінах і на рабоце. Але за адмову насіць маску нічога не бывае. Толькі ў адным выпадку ахоўнік у адной арганізацыі папрасіў наведвальніка "надзень маску, калі ласка", але той праігнараваў гэта і пайшоў далей. Колькасць новых выпадкаў толькі афіцыйна складае 1300-1600 штодзень. Неафіцыйна ёсць лічбы пра 3000-6000 новых выпадкаў. Афіцыйна памірае 7-9 чалавек за дзень, неафіцыйна -- некалькі дзясяткаў.

During this time, most Minsk dwellers wear masks in transport, shops and at work. But nothing happens for refusing to wear a mask. In only one case did a security guard at one organization ask a visitor “put on a mask, please,” but that just ignored the request and went on his way. The number of new cases is officially 1300-1600 daily. Unofficially, there are figures of 3000-6000 new cases/day. Officially, 7-9 people die a day, unofficially --  a few dozens.

Наша сям'я нарэшце сустрэла кавід. Тэст рабілі толькі маёй жонцы і пару дзён таму ён пацвердзіўся. Але яна ўжо хварэла каля тыдня, а да гэтага хварэлі абодва нашыя сыны. Цяпер і я адчуваю сябе дрэнна: тэмпературы няма, але ёсць боль у целе, слабасць і адчуванне лёгкай прастуды. Мы ўсе на непрацаздольных лістах і самаізаляцыі, але афіцыйна толькі ў маёй жонцы кавід.

Our family finally met the covid. The test was only done by my wife and a couple of days ago it was confirmed. But she had been ill for about a week, and before that both our sons were ill too. Now I feel bad: no fever, but there is pain in the body, weakness and a slight cold. We  have sick-leaves keep isolation, but formally only my wife has covid.

02.12.2020. серада (Wednesday)

Учора я сдаваў тэст на кавід, і сёння доктар патэлефанавала і пацвердзіла, што я сапраўды хворы на COVID-19. Верагодна, нам з жонкай гэту хваробу прынеслі дзеці са школы. Там вучні свабодна перамяшкаюцца па будынку без масак. Сёння прыязжалі браць у іх аналіз крыві на антыцелы. Для маёй жонкі гэта хвароба падобна на грып, а у мяне кавід праяўляў сябе па-рознаму: два дні адчування легкай прастуды, потым тры дні балела спіна і з іх два дні адчуваў слабасць, а потым насмарк і лёгкі кашаль. Рэнтген грудной клеткі паказаў магчымасць бранхіту. Пакуль прымаю азітраміцын ды вітаміны.

Yesterday I had a test for covid, and today my doctor called and confirmed that I really have COVID-19. Probably, our children brought this disease to my wife and I from school . There, students move freely around the building without masks. Today my kids had their blood test for antibodies taken. For my wife, this disease is similar to the flu, and my covid manifested itself in different ways: two days of feeling a mild cold, then three days of back pain and two of them I felt weak, and then a runny nose and a mild cough. A chest X-ray showed the possibility of bronchitis. So far I'm taking azithromycin and vitamins.

Зноў пра кавід і рэлігію / Covid and Religion Again

Кавід калашмаціць Беларусь, у якой па-ранейшаму няма каранціна і пакаранняў за адмову насіць маску, і не разбірае людзей па канфесіях. Як і раней, Сведкі Іеговы поўнасцю праводзяць сваю рэлігійную дзейнасць праз відэасувязь ці тэлефон. Але многім з іх прыходзіцца хадзіць на работу ці вучобу туды, куды прыходзяць тыя, хто ігнаруе меры бяспекі. Да таго ж, чалавеку могуць адмовіць у праве на непрацаздольны ліст, калі ў яго няма тэмпературы (мне "пашанцавала" быць кантактам хворай жонкі) і чалавек можа быць вымушаны ісці на работу/вучобу хворым на кавід. Таму сярод Сведкаў у Беларусі таксама расце колькасць  тых, хто захварэў каранавірусам. Адна з беларускіх верніц дакладна памерла ад гэтай хваробы.

Covid keeps battering Belarus, which still does not have quarantine and punishment for refusing to wear a mask, and does not dissect people by religion. As before, Jehovah's Witnesses fully conduct their religious activities through video or telephone. But many of them have to go to work or study where those who ignore security measures come. In addition, a person may be denied the right to a sick-leaver if he or she does not have a fever (I was "lucky" to be a contact of my sick wife) so the person may be forced to go to work / study with a cavid. That is why the number of people who have been diagnosed with coronavirus is also growing among the Witnesses in Belarus. One of the Belarusian JWs died of this disease.

Каталіцкая царква ў Беларусі адмяніла некаторыя традыцыйныя калядныя цырымоніі ў сувязі з кавідам.

Catholic church in Belarus cancelled some traditional Chrismass ceremonies due to covid.

Калі вясной у мяне было больш вольнага часу, я шмат даследаваў гэта пытанне па розных канфесіях. Зараз мне прыходзіцца сумяшчаць працу перакладчыка анлайн з пабытовымі справамі і сачыць за вучобай сыноў з дома. Таму буду ўдзячны, калі хто-небудзь у каментарыях дадасць як іншыя канфесіі Беларусі сустракаюць асенні наплыў COVID-19.

When in the spring I had more free time, I studied this issue a lot on different denominations. Now I have to combine the work of an online translator with household chores and monitor my sons' studies from home. Therefore, I would be grateful if someone in the comments would add how other denominations in Belarus meet the autumn influx of COVID-19.

14.12.2020. панядзелак (Monday)

У мінулую пятніцу (11.12) доктар аб'явіў мяне здаровым ад кавіда, параіўшы мне працаваць у паўсілы, бо я яшчэ адчуваў слабасць. На гэты момант я ужо фактычна выконваў частку сваёй работы дыстанцыйна. З учарашняга вечара аднавіў свае заняткі бегам, але бегаю не больш за 700 метраў запар лёгкім бегам. 

Last Friday (11.12) my doctor declared me healthy from covid, advising me to work at half strength as I was still feeling weak. By that day, I was actually doing some of my work remotely. Yesterday evening I resumed my jogging, but I jog no more than 700 meters without a break.

У нашай сям'і кавід пацвердзіўся ў мяне, жонкі і старэйшага сына (антыцелы). За час пандэміі перахварэлі дзясяткі маіх знаёмых (адзін чалавек нават двойчы) і памерла каля дзясятка знаёмых маіх знаёмых. За апошнія дні штодзень рэгіструюць па 1600-1900 новых выпадкаў і каля дзясятка смерцяў. Некаторыя даследчыкі лічаць, што ўсяго ў Беларусі кавідам магло перахварэць каля 490000, 635000 ці нават 900000. 

In our family covid was found in me, mywife and my elder son (antibodies). During this pandemic, dozens of my acquaintances became ill (one person even twice) and about a dozen of my acquaintances' friends died. In recent days, 1600 to 1900 new cases and about a dozen deaths are registered daily. Some researchers believe that about 490000, 635000 or even 900000 people in Belarus could have contracted covid.

У нашай дарослай паліклінікі чэргі звычайныя для сезона, але ў некаторых іншых людзі могуць чакаць па некалькі гадзін сваёй чаргі да доктара. Добра, што большасць людзей у горадзе ў масках.

In our adult polyclinic the queues are normal for the season, but in some other places people may have to wait for their turn for hours. It's good that most people I meet these days wear masks.

11 снежня мне давялося пастаяць у чарзе дзіцячай паліклінікі, каб атрымаць пячатку на даведку ў школу старэйшаму сыну. Перада мной каля дзясяці сем'яў. Чакаў 5 хвілін. Але гэта быў позні ранак. Вечарам ці раннім ранкам было б горш. / On 11 December I had to queue in child polyclinic to register my elder son's health certificate. There were about 10 families in front of me. It took about 5 minutes for my turn. Yet it was late morning. It could be worse in early morning or evening

22.12.2020. аўторак (Tuesday)

Учора 21 снежня пачала дзейнічаць пастанова аб зачыненні граніц Беларусі на выезд яе грамадзян. Па факце граніца з Расіяй не зачыненая, але выехаць нават туды легальна можна толькі ў выключных абставінах. Цяпер афіцыйны штодзенны прырост новых выпадкаў кавіда складае 1800-1900, а афіцыйная колькасць памерлых ад пандэміі на сёння склала 1341 чалавек. Школы, дзіцячыя сады і СІЗА (дзе за апошнія месяцы пабывалі тысячы беларусаў) па-ранейшаму з'яўляюцца крыніцамі распаўсюджання COVID-19. З добрага: большасць мінчан з 12 лістапада носіць маскі ў грамадскіх месцах, а калапласты сталі выдаваць інвалідам па папярэдняму запісу, каб не ствараць чаргі.

Yesterday, on 21 December, the resolution on closing the borders of Belarus for the departure of its citizens came into force. In fact, the border with Russia is not closed, but one can go there legally only in exceptional circumstances. Now the official daily increase in new cases of covid is 1800-1900, and the official number of deaths from the pandemic on today is 1341 people. Schools, kindergartens, and police detention cewnters (where thousands of Belarusians have been recently) are still a way to spread COVID-19. Among good news: most people in Minsk have been wearing masks in public places since 12 November, and coloplasts are being given out to disabled people by preliminary appointment not to create queues.

09.01.2021 субота (Saturday)

Хоць нямногія беларусы адзначаюць Раство 25 снежня, але з гэтага часу па выходныя першага тыдня студзеня ідзе святочны перыяд, калі многія жыхары краіны гуляюць, ходзяць у госці і ездяць да бацькоў і сваякоў у іншыя гарады. Кавід мала што змяніў у гэтым напрамку. Зараз ужо другі дзень ідзе добры снегапад, як у стары добры час, і на вуліцы шмат дзяцей і дарослых, якія надзеваюць маску толькі ў магазінах і транспарце. Кожны дзень афіцыйна фіксуюць па 1800 новых выпадкаў і каля 10 смерцяў ад пандэміі. Ёсць неправераная інфармацыя, што ў рэанімацыях кожнай бальніцы  памірае па 4-5 чалавек штодзень. Вядома, што не кожны чалавек з кавідам памірае ад гэтай хваробы і не кожны памерлы ў краіне - ахвяра пандэміі, але зусім верагодна, што рэальны маштаб ахвяр складае дзясяткі чалавек штодзень. Таксама нядаўна чуў, што вельмі шмат людзей памірае ў вёсках, дзе больш пажылых і горш медыцынская дапамога.

Though few Belarusians celebrate Xmass on 25 December (most like New Year more or celebrate Xmass on 7 January) but on this day a festive period begins which lasts through the first week of January when many people in this country go for a walk, visit others and go to their parents and relatives (often to other towns/cities). Covid made little change to this trend. Today is the second day of good snowing as in good old days, so lots of kids and adults are outside and they put on a mask only when they're in a shop or public transport. About 1800 new pandemic cases and 10 deaths are reported every day. Some unprooved info has it that 4-5 people die daily in the reanimation sector of each hospital. It's true that not every death of a covid patient is caused by covid nor people die in Belarus just for COVID-19, but it's likely the real death toll can be dozens of people daily. Also, I heard recently that many people die in rural areas where more senior people are and worse medical service is available.

Таксама ў Беларусі пачынаецца бясплатная вакцынацыя дзяржслужачых расійскай вакцынай Спутнік V. Пакуль інфармацыя наколькі гэта добра - даволі супярэчлівая, таму буду глядзець, што з гэтага атрымаецца...

Also, they began to vaccinate statesmen with Russian Sputnik V. As the feedbacks are too controversive I've to wait what happens next about it...

Працяг ў наступнай частцы / See next part