Некалькі дзярслужачых, з якімі мне даводзілася сустракацца, дзяліліся са мной успамінамі свайго жыцця. Было і пра садзік, куды хадзіў мой малодшы сын, і пра першыя камп'ютары, пра якія пісаў яшчэ Ф. Рудовіч, і пра Курапаты, і пра разборкі бандытаў з сямейным тыранам ў 90-я... Настаў час занатаваць найбольш істотныя з іх, захоўваючы ананімнасць сваіх крыніц і меру здаровага скепсісу да іх апавяданняў.
Жанчына 1:
«Я вам, Валер'евіч, кажу: не спяшайцеся запаўняць паперы. Яны павінны адляжацца. Калі ў арганізацыю, дзе я працавала раней, прыходзіў нейкі загад, мой начальнік не спяшаўся яго выконваць і казаў: «Хай папера паляжыць». Праз некалькі дзён загад адмянялі, а мы і так не рабілі марнай справы!»
Жанчына 2:
«Калі я працавала выхавальніцай у дзіцячым садзіку, у нас быў Франак Вячорка. Дык усе хлопцы гулялі ў вайну з немцамі, а ён – ваяваў з рускімі.»
Спаліўся
«У адным студэнцкім інтэрнаце да некалькіх кітайцаў падсялілі рускага хлопца. Той вырашыў пакпіць з азіятаў і будзіць іх ранкам ды кажа: «Вы павінны святочна апрануцца і стаяць, пакуль грае савецкі гімн. (У савецкі час і ў час панавання праваднога радыё вяшчанне пачыналася з гімна ў 5:50 – заўвага мая А. Б.) Кітайцы так і рабілі раз за разам. Аднойчы гарэзніку абрыдла гэтая забава і ён перастаў паднімацца з імі на гімн. А кітайцы пайшлі і данеслі на яго дэкану факультэта. Дэкан, апавядаўшы мне гэта, не ведаў што рабіць з гарэзай: ці пакараць яго за такія жарты, ці не.»
Жанчына 3
Гэтая дама зойме большую частку сённяшняй падборкі, бо з ёй я меў некалькі доўгіх размоў. Па-за межамі назірання пакіну амаль дэтэктыўныя авантуры, дзе яна апавядала пра банду часоў 90-х, якая разбіралася з нейкім суседам-дэбашырам, пра яе прыгоды падчас працы ў інтэрнаце для былых зэкаў (магчыма, нейкі варыянт спецпасялення? -- А. Б.). Ва ўсялякім разе пакуль. І засяроджу ўвагу на больш істотныя падзеі.
Крыжоўка-1977
«Мы былі на дачы недалёк ад станцыі «Крыжоўка». Ужо быў вечар, і наша кампанія ішла ў бок чыгункі, каб вярнуцца ў Мінск. Нечакана мы ўбачылі, што дарогу перакрыла міліцэйскае ачапленне. Міліцыянеры стаялі сцяной і нікога не прапускалі. Мы мусілі вярнуцца ў бок аўтамабільнай дарогі і спрабаваць даехаць у горад аўтастопам, як і некаторыя іншыя дачнікі. Пазней стала вядома пра сутыкненне цягнікоў. Пасля той трагедыі ў электрычках некаторы час першыя вагоны былі пустымі: людзі баяліся туды сесці і загінуць у выпадку яшчэ аднаго сутыкнення цягнікоў...»
(Калі гэта ўсё праўда, яны вярталіся ўжо ў раёне 19-20 гадзін, бо да гэтага па аўтадарозе вывозілі параненых у Мінск такім жа аўтастопам, як і пазней на Нямізе – заўвага мая А.Б.)
Камп'ютар у НДІ
«У наш навукова-даследчы інстытут закупілі першы камп'ютар. Карысці ад яго не было ніякай. Усе разлікі рабілі без яго. Але для прэстыжу ён быў патрэбны. Час ад часу, каб ён не стаяў без справы, праграмісты запісвалі для яго нейкія каманды і камп'ютар нешта разлічваў, рабіў эфект неабходнай у НДІ машыны. Раз увечары аднаму супрацоўніку даручылі загрузіць гэты тэхнічны ідал працай на ўвесь вечар, а гэты спецыяліст як раз збіраўся адсвяткаваць свой дзень нараджэння, і яму не карцела прасядзець вечар з камп'ютарам. Вось ён і напісаў простую каманду за некалькі хвілін – «памнажаць 2Х2 да бясконца», з сур'ёзным выглядам загадаў лабаранту: «Сачы за працай камп'ютара, а, калі ён падчас разлікаў завісне, проста перазагрузі яго,» – і пайшоў святкаваць! Мабыць, цяпер распавядае пра гэта студэнтам на лекцыях...»
Пасадзілі злосніцу
«Я сядзела ў чарзе ў адзін кабінет. Чую размову дзвюх жанчын:
– А што вы з той лектаркай зрабілі?
– Пасадзілі яе. Дастала злосніца!
– Як вам атрымалася гэта? – (пытанне, відавочна, было без спачування да лектаркі – А. Б.)
– Мы ёй на экзамен прынеслі букет кветак, а ў букет сунулі пачак баксаў. А потым прыйшлі мянты – і ўсё! Цяпер сядзіць.
З таго часу я баюся нават шакаладку ў падарунак браць...»
Мужчына:
На падставе яго ўспамінаў я склаў некалькі апавяданняў цыкла «Гэта Беларусь, хлопча!». Таксама некаторыя яго ўспаміны пра І. Карпенку як міністра чакаюць свайго часу. А пакуль сцісла пра іншае:
Халоднае лета 1963-га
«Аднойчы летам ці ў мае, здаецца ў 1963 года, мы з сястрой, яшчэ малыя, сядзелі дома адны. Нечакана падзьмуў моцны вецер на вуліцы і стала вельмі холадна. Мы напужаліся і сядзелі прыціснуўшыся адзін да аднаго, каб сагрэцца. Калі дарослыя вярнуліся, то затапілі печ...»
(Гэтая сітуацыя адбылася ў Мінску – А. Б.)
Курапаты
«Я, калі малады быў, нават і не ведаў, што ў Курапатах людзей расстрэльвалі. Па маладосці мы хадзілі туды кампаніяй, пілі гарэлку, палілі вогнішчы...»
(У голасе старога чыноўніка адчуваўся нейкі жаль, ці то па маладосці, якая ўжо мінула, ці то па тым, што адпачываў на месцы, дзе пахавалі людзей – А. Б.)
«Потым там будавалі трасу, выкінулі косці людзей. Але ніхто не казаў адкуль яны там. Толькі ў цяперашні час мы даведаліся што там было.»
Садзік
Даведаўшыся, што мой Любчык ходзіць у сад № 25 для дзяцей з парушэннямі зроку, мой суразмовец ажывіўся:
«А я хадзіў у гэты сад! Ён тады быў драўляны, і не спецыялізаваны. Цяпер яго поўнасцю перабудавалі...»
Нелаяльная лаяльнасць
Многія дзяржслужачыя не любяць уладу. І гэта зразумела: прадстаўнікі ўлады часцей за ўсё размаўляюць з імі мовай ультыматумаў, пагроз і патрабаванняў. Таму не дзіва, што казаў стары чыноўнік:
«Да мяне нейкі раз прыслалі маладога чалавека, які патрабаваў, каб усе нашыя маладыя прыйшлі на выбары ў пэўны дзень. Я адказаў, што ім гэта будзе нязручна, а ён накатаў на мяне паперу начальству, што я выступаў супраць выбараў. Я адказаў начальству, каб больш яго да мяне не прысылалі, бо мы не знойдзем узаемаразумення... А аднойчы мне прапанавалі далучыцца да «Белай Русі», і я адказаў: «Я ўжо быў у УКП (б). А цяпер не гатовы»... Я ўвогуле за перамены, але не рэвалюцыйным, а эвалюцыйным шляхам.»
Паколькі я жыву ў час, калі за кожнае слова можна адказаць у судзе, то пачну з важнай заявы: НІШТО Ў ГЭТЫМ МАТЭРЫЯЛЕ НЕ ПАВІННА РАЗГЛЯДАЦЦА, ЯК ПРАПАГАНДА КУРЭННЯ ЦІ РЭКЛАМА ТЫТУНЁВЫХ ВЫРАБАЎ. ТЭКСТ І ІЛЮСТРАЦЫІ ПРЫВОДЗЯЦЦА Ў РАМКАХ МЕМУАРНАГА ПРАЕКТА «КАБ НЕ ЗАБЫЦЬ», ЯК ЧАСТКА ДАСЛЕДАВАННЯ ПА ГІСТОРЫІ БЕЛАРУСІ. АЎТАР НЕ СПАЖЫВАЕ ТЫТУНЁВЫЯ ВЫРАБЫ І ПАПЯРЭДЖВАЕ ЧЫТАЧОЎ, ШТО ЯНЫ ВЫКЛІКАЮЦЬ ШМАТЛІКІЯ ЗАХВОРВАННІ І СМЕРЦЬ.
Маё дзяцінства прыйшло на той час, калі курылі яшчэ савецкія цыгарэты. Але праект «Каб не забыць» прысвечаны Беларусі ад пачатку 90-х. Тады савецкія брэнды «Космас», «Прыма», «Астра», па-ранейшаму папулярныя ў 90-я, паступова саступалі новым: «Эл-Эм», «Саюз-Апалон», «Мальбара»...
Дэфіцыт
У 1990-91 гг. недахоп многіх спажывецкіх тавараў стаў катастрафічным. У пэўны момант з продажу зніклі і цыгарэты. Спачатку курцы раскупілі махорку, якую тады прадавалі пераважна для вывядзення блох з дамашніх катоў і сабак. Потым выйшлі на вуліцы пратэставаць. Праўда, тытунёвых бунтаў, як гэта некаторыя падаюць, у чыстым выглядзе не было, было шмат эканамічных і палітычных выступленняў, якія, дзякуй Богу, не скончыліся крывёй, як у Тбілісі і Баку. І на гэтых акцыях пратэсту патрабаванні былі шырокія. Цыгарэтамі адкупіцца ўраду БССР не атрымалася б.
Праўда, усё гэта прайшло міма мяне, бо я (а я рэгулярна сачыў за палітычнымі навінамі з 1991 г.) не цікавіўся падзеямі, дзе не хапала нейкага мардабою. Але цяпер я радуюся, што тады абышлося нават без бітых вітрын...
Магу дадаць толькі, што талоны на цыгарэты і алкаголь у той час таксама стваралі магчымасці натуральнага абмену: звычайна тыя, хто не курыў, бралі цыгарэты і мянялі іх у курцоў на іншы дэфіцыт (цукар, мыла і г.д.), а алкаголь быў «вадкай валютай», сродкам плацяжу, як у ЗША канца 18 ст.
Дарэчы, у Беларусі пачалі з'яўляцца і каляровыя ксераксы, якія спарадзілі лайфхак таго часу: падробку аднаразовых купонаў на тавары...
Кіёскі
Крыніца ілюстрацый: people.onliner.by
У пачатку 90-х быў бум кіёскаў. Там, дзе цяпер паркоўка гандлёвага цэнтра «Дана Мол», у першай палове 90-х стаяў стыхійны рынак з кіёскаў. Мой дзед, які тады яшчэ не змірыўся з распадам СССР, бурчаў неяк, калі мы нешта куплялі там на нашыя інфліруючыя грошы:
– Вось бы танкам па гэтых кіёсках прайсціся!
Танкі не спатрэбіліся. У сярэдзіне 2000-х мэрыя Мінска крок за крокам выціснула кіёскі з Камароўкі ды іншых рынкаў горада на Жданы. Рынак, які быў на цяперашняй паркоўцы «Дана Мол», знік яшчэ ў канцы 90-х.
Вось такія кіёскі і былі месцам, дзе было магчыма набыць не толькі цыгарэты, але і відэакасеты з фільмамі на 18+. І не заўжды ў пакупніка пыталіся ці ёсць яму тыя 18+. У 2000-х палітыку продажу цыгарэт зрабілі больш строгай, і ў кіёсках цыгарэты непаўналетнім ужо не кожны адважваўся прадаць.
Бабкі
Яшчэ адной крыніцай набыць цыгарэты для школьніка (як і для дарослага) былі бабкі. Стыхійны рынак 90-х уключаў бабулек, якія звычайна раскладалі тавар недалёка ад афіцыйнага рынка ці буйнога магазіна. Яны гандлявалі не толькі сваёй дачнай прадукцыяй і вязанымі шкарпэткамі, але і часам цыгарэтамі. Памятаю, што ў печынскай школе, адзін мой аднакласнік (тады ў 10 ці 11 класе) дзяліўся з намі:
– Я купляю цыгарэты ў адной і той жа бабкі. Яна мне за гэта шклянку семак у кішэню адсыпае...
Пазней, калі я скончыў школу, і вырашыў, што буду таксама курыць, я таксама карыстаўся паслугамі бабак. Я доўгі час меў выгляд школьніка, нават калі ўжо сам працаваў настаўнікам, але бабулі ніколі не задавалі мне пытанняў. У Мінску яны прадавалі «Эл-Эм» і «Саюз-Апалон», а ў Барысаве бачыў як на вуліцы Рэвалюцыйнай пажылыя кабеты гандлявалі нават «Прымай» ля прыступак магазіна.
Паслугамі бабак карысталіся ў той час і міліцыянеры. Так да маёй цёці заляцаўся адзін начальнік спецкамендатуры, які няблага ведаў англійскую і пару разоў дапамагаў мне рыхтавацца да ўступных экзаменаў. І вось сядзеў я ў яго кабінеце, я мой ментар (у харошым сэнсе слова) быў, з яго слоў, «пад мухай» і хацеў курыць. У кабінет зайшоў яго калега і начальнік адразу яму:
– Закурыць ёсць?
– На, трымай, – працягнуў той яму пачак імпартных цыгарэт.
– Дзе дастаў? – па-савецку пытаецца начальнік спецкамендатуры.
– А-ат, у бабак, вядома...
Мой рэпетытар з задавальненнем прыкурыў адну ад каларыфера, што абаграваў яго кабінет. Я з зайздрасцю назіраў за тым, як ён курыць адну за адной ад каларыфера. Потым спрабаваў такое зрабіць ноччу з пачкам «Прымы», які мая бабуля трымала ў адзежнай шафе супраць молі. Але нават гарачая настольная лямпа не запальвала цыгарэту...
У 2000-х бабкі цыгарэтамі ўжо не гандлявалі. Ды і мяне з сярэдзіны 1997 года іх паслугі больш не цікавілі.
Жуйкі
У тыя звышліберальныя 90-я шырокай папулярнасцю карысталіся жуйкі ў форме цыгарэт з фільтрам. Я бачыў такія ў Пячах у звычайных магазінах. Многія дзеці і падлеткі гулялі ў курэнне перад тым, як скарыстаць такую жуйку па прызначэнні. У асобных выпадках спрабавалі іх падпальваць. Я ніколі не любіў жуйкі, і эксперыменты з імі бачыў толькі ў іншых дзяцей. І ніколі не чуў слоў абурэння такім таварам з боку дарослых.
90-я былі яшчэ эпохай калекцыяніравання наклеек з жуек. І жуйкі былі не толькі з фруктовым густам, але і і з перцам (серыя Killer з наклейкамі стралковай зброі). І нават з нікацінам. Ці прадавалі жуйкі з нікацінам непаўналетнім у той час? Не ведаю, але карыстанне жуйкамі ці пластырамі з нікацінам замест цыгарэт было не «па-пацанску». Нават выпадкі спажывання палеткамі ці юнакамі нюхальнай табакі ці жавальнага тытуню мне вядомы толькі два...
Дзе можна і дзе нельга
У 90-х яшчэ не было строгай забароны курыць у памяшканнях. Таму забаўным успамінам ўсплывае з маёй памяці трэснутая сцяна на фізфаку БДУ, дзе абваліўся тынк і з трэшчыны тырчалі шматлікія фільтры ад цыгарэт. Гэта было восенню-зімой 1996 г., калі я хадзіў на падрыхтоўчыя курсы. З нас, слухачоў, што чакалі лектара каля той сцяны, ніхто не курыў у тым месцы, хоць курцы былі, але сталы пах тытунёвага дыму крыху перабіты марозным паветрам у тым калідоры побач з аўдыторыямі мне не забыць.
Калі я вучыўся ў БДПУ на гістарычным (1997-2002) у нас былі адмысловыя месцы для курэння: прасторныя туалеты на 3-4 паверху (у астатніх клазетах таксама курылі, але менш, бо там менш прасторы і было строга забаронена), на балконах 5-14 паверхаў (там некаторыя нават піва паспявалі папіць) і на ганку каля ўнівера. Выкладчыкі, акрамя гэтых кропак маглі сабе дазволіць курэнне ў кабінеце і часам у аўдыторыі. У 2010-х наступленне дзяржавы на шкодную звычку пакінула курцоў з вну ў адмысловых рэзервацыях, падобных на аўтобусныя прыпынкі і таксама на месцах каля ўваходу ў будынкі універаў. У туалетах курылі ўсе 2000-я і на пачатку 2010-х, але ўсё радзей, бо можна было на штраф напароцца.
Гумар
У час майго навучання ў вну сярод студэнтаў гістфака хадзілі жарты пра савецкія цыгарэты:
***
– Чым адрозніваюцца касманаўты ад астранаўтаў?
– Першыя кураць «Космас», другія – «Астру».
***
– Хто такая прымадонна?
– Донна, якая курыць «Прыму».
***
– Чаму на пачках савецкіх цыгарэт пазначалі клас?
– У першым класе пачыналі з «Космаса», у трэцім пераходзілі на «Астру», а пятым – на «Прыму».
А цяпер папулярны «тытунёвы» жарт:
– Ён курыў «Парламент» – не дапамагло патрапіць у парламент, а вось піва «Казёл» зрабіла сваю справу.
Эпоха вэйпаў
З першай паловы 2010-х у Беларусі з'явіліся электронныя цыгарэты. Спачатку некаторыя курылі іх нават у вагонах метро і забаўлялі гэтым іншых пасажыраў. Потым курэнне паравых цыгарэт стала масавым і ў гэты час усе віды курэння забаранілі амаль ва ўсіх памяшканнях. І цяпер каля розных вну, бараў і нават пад'ездаў можна бачыць не толькі клубы шызага дыму, але і пару.
Асабліва спадабаліся вэйпы школьнікам: бо цяпер у туалетах і распраналках спартзалы не застаецца слядоў. Калі мой старэйшы сын вучыўся ў трэцім класе, яму ўжо прапанавалі вэйпіць у туалеце. Адмовіўся.
Самыя жорсткія меры супраць курэння як раз прыйшлі разам з модай на вэйпы. У 2015-17 гг. рэклама тытунёвай прадукцыі была цалкам забаронена, таму ў апошнія тыдні перад уступленнем закона ў сілу на касах многіх магазінаў паставілі празрысты сподак пад грошы, пад якім заўжды ляжаў пачак цыгарэт.
Жорсткія меры спарадзілі новыя лайфхакі для непаўналетніх. Каля выхаду са станцыі метро «Усход» да мяне час ад часу звяртаюцца падлеткі з грошамі і просьбай купіць ім цыгарэт. Ад мяне яны атрымоўваюць адмову, а нехта можа падзяліць цыгарэты з хлопцамі ці купіць такі пачак, пакінуўшы здачу сабе. Я маўчу пра правераныя часам спосабы: красці цыгарэты з бацькоўскіх пачкаў, збіраць акуркі, прасіць курава ў прахожых вясёлай кампаніяй...
Эпоха Табакерак
Час курсу на барацьбу з курэннем цягнуўся нядоўга, і з 2018 г. у розных гарадах Беларусі з'явіліся адмысловыя кіёскі для гандлю тытунёвымі вырабамі – «Табакеркі». Час ужо не той, што ў 90-х і з'яўленне «Табакерак» тут і там выклікала абурэнне многіх беларусаў (нягледзячы на вялікую колькасць курцоў у краіне). У асобных выпадках жыхары некаторых кварталаў дабіваліся адмовы на з'яўленне чарговай «Табакеркі» на сваёй зямлі, але ў большасці сітуацый «Табакерку»ставілі нягледзячы на пазіцыю грамадскіх актывістаў...
Многія «Табакеркі» стаяць зачыненыя бо прадаўцоў туды не знайшлі. Некаторыя працуюць, прычым, каля аўтобусных прыпынкаў яны рэалізуюць і білеты на грамадскі транспарт.
Дзякуючы дурной рэпутацыі гэтыя новыя тытунёвыя кіёскі перыядычна сутыкаюцца з вандалізмам. То іх размалююць, то закідаюць экскрэментамі... Некаторыя пішуць на іх свае лозунгі. Безумоўна, вандалізм не мае апраўдання.
Злева: 31.12.2019 Ставяць кіёск каля ДС "Каліноўскага". Такі навагодні падарунак жыхарам Усхода-2? Цэнтр: студзень 2020 г. кіёск на мінскай вуліцы Казлова насупраць 7-8 карпусоў БДУІР ужо працуе. Справа: студзень 2020 г. кіёск каля прыпынку "Алімпійскі спарткомплекс" на вулю Каліноўскага, размаляваны вандаламі. Фотаграфіі А. Берастоўскага.
Нікацінавыя паўчы
У канцы 2019 года на рынак РБ сталі завозіць нікацінавыя паўчы без тытуню. У 2020 г. іх стала магчыма бачыць у буйных магазінах Мінска. Калі судзіць па рэкламе, якая, дарэчы адкрыта распаўсюджана ў горадзе, то прадукт арыентуюць на маладых людзей з акцэнтам на паспяховасць, стыль, папулярнасць, прывабнасць і адсутнасць такой хібы курэння як дым з непрыемным пахам. Вядома, што сталасці, шчасця і павагі спажыванне прадуктаў, якія выклікаюць залежнасць, не дае, але менавіта гэтага шукаюць падлеткі і юнакі, на якіх, верагодна, накіравана рэклама...
Рэклама нікацінавых паўчаў. Лозунг "акружай увагай, а не дымам, у цябе ёсць (назва вырабу)" на фоне прывабнага маладога чалавека, які дапамагае сваёй даме сыйсці з аўтобуса. Дарэчы, яшчэ адна дэталь: гэта рэклама вісць на аўтобусным прыпынку каля трох навучальных устаноў: БДУІР, радыётэхнічны каледж і БНТУ. Зразумела, хто павінны асацыяваць шляхетныя паводзіны са спажываннем нікацінавых вырабаў... Фота А. Берастоўскага, 2 чэрвеня 2021 г.
Рэклама вэйпаў у 2025 г.
Вясной 2025 г. трапіла ў вочы рэклама вэйпаў на шыльдах адмысловых магазінаў.
Раней акцэнт рэкламы рабіўся на добрыя манеры, якія б прываблівалі супрацьлеглы пол, і свабоду выбару. Тут ужо акцэнт робіцца на мужнасць і брутальнасць, якія для падлеткаў і юнакоў павінны падсвядома асацыявацца з парэннем электронных цыгарэт. Па-ранейшаму, будучых пастаянных кліентаў бачаць у падлетках. Па этычных прычынах не пазначаю адрасы магазінаў...
Замест эпілога
Аднойчы адзін мой студэнт-завочнік на заліку па англійскай мове заявіў мне, што курыць па 4 пачкі ў дзень. Я запытаўся:
– Вам зніжку якую-небудзь за гэта даюць?
– Не.
– Так не павінна быць, – працягваю я, – калі не кожны 3-і пачак бясплатны, то хаця б 30% зніжкі на хіміятэрапію ў нейкім медыцынскім цэнтры ці кожны другі вянок у рытуальнай краме бясплатна.
Група зарагатала. Студэнт прамаўчаў. На наступнай сесіі ён падышоў да мяне і ціха сказаў:
– Я пасля вашых слоў кінуў курыць...
У частцы 1 я апісаў як развіваліся падзеі з 28 лютага па 21 сакавіка. Цяпер, для зручнасці афармляю працяг на новай старонцы. / In Part 1 I descibed the events of 28 February to 21 March. Now for convenience I go on to a new page.
24.03.2020 аўторак (Tuesday)
На цяперашні час паводле афіцыйнай інфармацыі каранавірус "пацалаваў" 81 чалавека, з якіх 22 выздаравелі. Неафіцыйна цыркулююць звесткі пра вялікую колькасць хворых з пнеўманіяй у шэрагу бальніц. Але акрамя COVID-19 людзі хварэюць і на іншыя вірусныя рэспіраторныя хваробы, якія могуць прывесці да пнеўманіі. І з-за сырога халоднага надвор'я хварэюць многія. Хто з іх мае каранавірус, а хто не, разабрацца цяжка.
Currently, according to the official information, the coronavirus has "kissed" 81 people, of which 22 have recovered. Unofficial information tells about a large number of patients with pneumonia in a number of hospitals. But besides COVID-19 people may have other viral respiratory diseases that can lead to pneumonia. And due to the wet cold weather these days, many fall ill. Who among them has the coronavirus and who doesn't, it's hard to say.
Яшчэ раз пра рэлігійнае жыццё / Once Again About Religious Life
Нядаўна я даведаўся, што грэка-каталікі перайшлі на правядзенне набажэнтстваў ан-лайн. Я пісаў у частцы 1, што некаторыя сходы Сведкаў Іеговы ў Мінску вырашылі збірацца маленькімі групамі. Але цяпер іх сустрэчы праходзяць па відэасувязі. Цікава, што ў нядзелю 22 сакавіка, калі я быў на такім ан-лайн набажэнстве, каля Ўсіхсвяцкай царквы лятаў верталёт, з якога праваслаўныя святары крапілі святой вадой горад супраць каранавіруса...
I recently learned that Greek Catholics have switched to hold online church services. I wrote in Part 1 that some of Jehovah's Witnesses congregations in Minsk decided to gather in small groups. But by now their meetings are held via videoconferencing. It is interesting that on Sunday, March 22, when I was at this online religous service, a helicopter was flying near the All Saints Church and some Orthodox priests were sprinkling holy water on the city against coronovirus from that helicopter...
Заўвага за 6 красавіка: Пасхальныя набажэнствы ў праваслаўных і каталікоў пройдуць у традыцыйнай форме з некаторымі мерамі засцярогі: у касцёлах наладжваюць стрымы набажэнстваў з магчымасцю выбару прыходзіць на месца ці глядзець ан-лай і большасць вернікаў пакуль ходзіць. У праваслаўных цэрквах некаторыя цырымоніі пройдуць на адрытым паветры. Некаторыя пратэстанцкія цэрквы заахвочваюць людзей заставацца дома, калі яны хворыя ці маюць слабае здароўе.
Note of 6 April: Easter services in Orthodox and Catholic churches will be on as usual, but with some safety measures: Catholic churches set up streams of services allowing visitors to choose to come in person or watch it online, with most goers opting for coming to church so far. Orthodox churches will carry out some ceremonies outdoors. Some Protestant churches encourage people stay home if they are ill or have poor health.
Сведкі Іеговы ўпершыню за існаванне сваёй канфесіі вырашылі правесці Вячэру Гасподню 7 красавіка па відэасувязі і рэгулярна заахвочваюць вернікаў трымаць максімальную самаізаляцыю. Магчыма, у некаторых частах Беларусі Сведкі могуць збірацца маленькімі групамі, але большасць сходаў будзе слухаць анлайн запіс мерапрыемства, выкладзены ў шырокі доступ. Многія вернікі, нават пажылыя, маюць дэвайсы з доступам у інтэрнэт, і добра імі карыстаюцца. Іншыя могуць слухаць трансляцыю па тэлефоне. У асобных выпадках магчымы прыход у госці да аднаверніка.
Jehovah's Witnesses for the first time of their existance as a group decided to commemorate Lord's Memorial on 7 April via videoconferencing and regularly urge followers to keep maximum self isolation. In some parts of Belarus it's possible the Witnesses meet in small groups, but most congregations will listen to online record of the event available to anyone. Most believers, even those of advanced age, have devices with internet connections and are good at using them. Others may listen broadcasts by phone. In individual cases visits to fellow believers are possible.
Ізаляцыі быць ці не быць? / Isolation: to Be or not to Be?
Беалрускі ўрад не плануе ўводзіць каранцін. Некаторыя масавыя мерапрыемствы адменены, але некаторыя іншыя (напр., футбольны чэмпіянат) праводзяцца. Каб самаізалявацца чалавеку, які працуе на пэўную арганізацыю, яму трэба атрымаць дазвол працадаўцы. Мне, напрыклад, такога дазволу не дадуць і я мушу ездзіць на працу, праўда, не кожны дзень. Таксама, праблемай ізаляцыі з'яўляецца неабходнасць амаль кожны дзень нешта купляць. Так, каб набыць спецыяльнае мыла для старэйшага сына з істотнай зніжкай, я мусіў ехаць на другі канец Мінска (а ад звычайнага мыла пакутуе яго скура). Таму пакуль з сям'ёй проста спрабую абмяжоўваць кантакты з людзьмі і трымаць добрую гігіену.
The Belarusian government have no plans to impose a quarantine. Some public events are canceled, but some others (e.g. Football Championship) are held. To isolate themselves a person who works for a certain company has to obtain the employer's permission. For example, I won't be given such a permission, and I have to commute to work, though not every day. Also, there's a necessity to buy something almost every day. So, to buy special soap for the elder son with a substantial discount, I had to go to the other end of Minsk (for his skin sores from ordinary soap). Thus as a family we're just trying to limit our contact with people and keep good hygiene.
Маска на дарозе каля кінастудыі "Беларусфільм". Дарэчы ўдзень яна валялася, а ўвечары яе ўжо не было. Спадзяюся, ніхто яе на твар не надзеў :) / A mask on a road near BelarusFilm Studio. By the way, it was there in the afternoon and gone in the evening. I hope no one put it on their face after picking up :)
У горадзе візуальна крыху менш людзей і крыху часцей можна сустрэць чалавека ў масцы. У транспарце "масачнікаў" больш, чым на вуліцы. А кітайцы носяць маскі значна актыўней за беларусаў нават на вуліцы.
Outdoors there're visually slightly fewer people and slightly more of them wear masks. There're more masks in transport than outdoors. And the Chinese are much more active Belarusians in wearing masks even outdoors.
Dana Mall
Учора ўдзень давялося наведаць гандлёвы цэнтр "Дана Мол". Людзей няшмат, але, калі вечарам праходжу каля цэнтра, бачу іх столькі ж як і звычайна.
Yesterday afternoon I had to visit Dana Mall shopping center. There were few people inside, but when I pass it in the evening I see them as many as usual.
Першы напамін пра эпідэмію: антысептык / First reminder of the epidemy: antiseptic
Другі напамін: пустыя паліцы букросінга / Second reminder: bookcrossing empty shelves
Арганізацыі ў "Дана Мол" працуюць у звычайным рэжыме, але ў іншых месцах не дзіва сустрэць чорныя вокны ці апушчаныя жалюзі. Эканоміка і без віруса перажывае заняпад...
Firms inside Dana Mall work as usual, but in similar centers it's not uncommon to see black shop windows or shut down louvre shutters. The economy is experiencing bad times even without the virus...
28.03.2020 субота (Saturday)
Згодна афіцыйных дадзеных на 27 сакавіка 32 чалавекі перахварэлі на каранавірус і яшчэ 62 хварэюць. А міністэрства аховы здароўя адкрыла дабрачынныя рахункі ў беларускіх рублях і еўра для барацьбы з COVID-19.
As per official data on 27 March 32 people recovered from coronavirus and 62 still have it. Also, The Ministry of Health opened charity bank accounts in Belarusian rubles and euros to fight COVID-19.
Першай буйной ахвярай віруса стала святкаванне 102 гадавінай абвяшчэння Беларускай народнай рэспублікі 25 сакавіка. Як масавае свята яго пачалі адзначаць са 100-гадовага юбілею, але ўсе маштабныя мерапрыемствы на 102-ю гадавіну адмянілі арганізатары. Колькі чалавек адзначылі гэта афіцыйна непрызнанае свята дома, высветліць немагчыма, але ніякіх феерверкаў, да якіх сярод іншага заклікалі арганізатары, я не чуў у той дзень, як не бачыў і сцягоў на балконах.
The first major victim of the virus was 102th annivesary of the Belarusian People's Republic on 25 March. As a mass celebration it began from 100th anniversary, but its 102th's mass events were cancelled by its organizers. It's hard to tell how many people festvied at home due to this officially unrecognized date; however, I heard no fireworks as the organizers encouraged people to do, nor I saw any flags in flat balconies.
30.03.2020 панядзелак (Monday)
Стала вядома, што ёсць новыя выпадкі захворвання на каранавірус: 152 захварэлі, з іх 47 выздаравелі або выздараўліваюць. Ходзяць чуткі, што ў Віцебску шмат хворых з пнеўманіяй у бальніцах, але дакладнай інфармацыі няма. Многія гавораць пра вірус і яго наступствы, але панікі пакуль няма. Дзеці гуляюць у даганялкі, дзе уцякаюць ад носьбіта каранавіруса.
New cases of coronavirus have been reported: 152 total, out of them 47 recovered or recovering. Rumors circulate that many patients in Vitebsk hospitals have pneumonia, but there's no trustworthy data about it. Many talk about the virus, but no panic yet. Kids play "he" games where they run away from a coronavirus carrier.
На выходных выпадкова сустрэў знаёмага, які лечыцца ад анкалогіі. Ён паведаміў, што яго лячэнне прыпынілі і выпісалі з бальніцы з непрацаздольным лістом па прычыне рэзервацыі месца для хворых на COVID-19. Магчыма, гэта было зроблена, каб пазбегнуць верагоднасць яго кантактаў з хворымі на вірус. А ў мінскай стаматалагічнай паліклініцы № 12 працуе толькі дзяжурны ўрач. Увогуле ідзе палітыка адахвочвання пацыентаў, якія ходзяць у паліклініку па рэцэпты ці на працэдуры, каб пазбегнуць масавага заражэння: многія з такіх заўсёднікаў паліклінік - пажылыя людзі, для якіх новы вірус асабліва небяспечны.
At the weekend I accidentally met a gentleman I know who has been treated against cancer. He told me his treatment had been suspended and he'd been sent home from hospital with a sick-leave due to the hospital room reserving for COVID-19 patients. It could be done to help eliminate the gentleman's potential contacts with the virus patients. Also, Minsk Municipal Dental Policlinic No 12 has only on-duty doctor available. And generally, there's a policy to discourage people who come for prescriptions and procedures from going to polyclinic as many of these goers are senior people for whom the new virus is aspecially dangerous.
У сацыяльных сетках набірае папулярнасць флешмоб дактароў "Мы працуем дзеля вас. Будзьце дома дзеля нас. На фота медыкі цэнтра "Маці і дзіця" (Мінск). Знойдзена на групе Укантакце "Подслушано Кобрин" / Doctors flashmob "We Stay at Work For You. Stay Home For Us" is becoming popular in social media. In the photo: medical staff of Mother & Baby Center (Minsk). Taken from Vkontakte group "Подслушано Кобрин".
31.03.2020 аўторак (Tuesday)
Шкада, але сёння дрэнная навіна: пацверджана першая смерць ад COVID-19 у Віцебску. Памёр 75-гадовы акцёр Віктар Дашкевіч. Гуляюць чуткі пра дзясяткі памерлых ад пнеўманіі ў Віцебску і тысячах хворых на новы вірус, але з адносна надзейных крыніц вядома пра неазначаны рост колькасці хворых з пнеўманіяў у гэтым горадзе. І, зразумела, ад пнеўманіі ды бранхіту ў Беларусі паміраюць круглы год, таму магчыма, што гэты вібітны дзеяч мастацтва - не першая ахвяра "кароны".
Unfortunately, today I've bad news: the first death of COVID-19 in Vitebsk has been confirmed. 75-year-old actor Victar Dashkevich died. Rumors are circulating about dozens of people suffering from pneumonia in Vitebsk and thousands of patients with the new virus, but relatively reliable sources have reported an indefinite increase in the number of people suffering from pneumonia in this city. And, yes, pneumonia and bronchitis make people die all year long in Belarus, so it's possible that this prominent actort isn't the first victim of the "corona".
Падатковая / Tax Office
Сёння, у апошні дзень сакавіка, мусіў наведаць падатковую Першамайскага раёна Мінска. І вось заўважыў нюансы:
Today, on the last day of March I had to visit Minsk Piersamajski District Tax Office. There I so some details:
Супрацоўнікі ў вестыбюле носяць маскі і медыцынскія пальчаткі (у адной паненкі, здаецца, былі файлы для дакументаў ці пластыкавыя пакеты замест пальчатак). А вось міліцыянер, які ахоўвае памяшканне, ходзіць без маскі. Ён казаў мне, што не мае ў ёй патрэбу. І інспектар у кабінеце быў без маскі ды пальчатак.
The staff in the lobby wear masks and medical gloves (one young lady seemed to wear files for documents or plastic bags instead of gloves on her hands). But the police officer guarding the place has no mask. He told me he didn't need it. Also, the inspector in the office had no mask and gloves too.
Яшчэ назіранне: звычайна ў 10.00 я бываю тут сотым у электроннай чарзе. Сёння ў 11:50, калі я выходзіў з канторы, лічыльнік чаргі быў крыху за 80 чалавек. А чарга лічыцца з запуска сістэмы, г.зн. з пачатку работы канторы.
One more observation: usually, when I come here at 10 a.m. I'm 100th or so in the e-queue. Today at 11:50 when I was leaving the office the e-queue counter had a bit over 80 people. At it counts from the system start i.e. from the office opening hours.
1.04.2020 серада (Wednesday)
Ужо 2 смерці як мінімум ад COVID-19. Усяго з пачатку эпідэміі вірус знойдзены ў 216 чалавек. З іх 157 у бальніцах
At least 2 people have died from COVID-19. From the beginning of the epidemy the virus has infected 216 people. 157 of them still in hospital.
3.04.2020 пятніца (Friday)
305 у бальніцы (in hospital) 42 выздаравелі (recovered) 4 памерлі (died).
У Мінску і Віцебску больш людзей у масках на вуліцы. Некаторыя студэнты вну "самаволкай" адмаўляюцца выходзіць на заняткі. То е ж робяць і шэраг офісных работнікаў. Гэта з'ява ўжо атрымала назву "народны" або "партызанскі каранцін".
In Minsk and Vitebsk there're more masked people outdoors. Some college and uni students refuse to attend classes. A number of office workers do the same. This phenomenon has already been called "people's" or "guerrilla quarantine".
Гэтыя танныя лекі, якія можна выкарыстоўваць для дэзінфекцыі, зараз цяжка знайсці ў мінскіх аптэках. Мы нават старую спіртавую настойку календулы вырашылі не выкадваць, а выкарыстоўваць для апрацоўкі паверхняў, да якіх часта дакранаюцца. / These cheap drugs that can be used as sanitizers are hard to find in Minsk drugstores. We even decided not to dispose expired Calendula alcohol tincture and use it to sanitize some surfaces touched often.
6.04.2020 панядзелак (Monday)
634 у бальніцы (in hospital) 53 выздаравелі (recovered) 13 памерлі (died).
Спрабуем сям'ёй трымаць максімальныя меры бяспекі: не выходзіць з дому без неабходнасці, насіць маску (жонка пашыла некалькі з марлі) у транспарце і публічных месцах, рэгулярна апрацоўваць рукі і рэчы, карыстацца мабільнікам на дынаміку.
We try to keep the maximum security measures for the family: do not leave the house unnecessarily, wear a mask (the wife sewed some of the gauze) in transport and public places, regularly sanitize hands and things, use a mobile phone in "hands free" mode.
Сёння дзеці павінны былі б ісці ў школу, але ім далі яшчэ тыдзень канікулаў. Але поўнага каранціну ў Беларусі няма. У многіх арганізацыях рашэнне прыймаецца на месцы: дзесьці працуюць як звычайна, БДУ і БДЭУ навучаюць студэнтаў дыстанцыйна, нейкія арганізацыі адпраўляюць супрацоўнікаў у водпуск на месяц без захавання зарплаты... У Беларусі ўвогуле многае вырашаецца на месцы.
Kids would have to go to school today, but they were given another week off. But there is no total quarantine in Belarus. In many organizations, the decision is made locally: somewhere they work as usual, Belarusian State University and Belarusian State Economic University teach students remotely, some organizations send employees on vacation for a month without saving a salary... Generally, in Belarus many decisions are taken by local bosses.
У сацыяльных сетках самыя пазітыўныя водгукі - пра медыкаў, а самыя негатыўныя - пра Прэзідэнта. Многія нязгодныя з яго рашэннем не ўводзіць каранцін і крытыкуюць любыя яго выказванні за апошні час. Прычым блогеры, якія звычайна пішуць у яго падтрымку, альбо заціхлі (як канал YouTube "Крахмал"), альбо асуджаюць яго палітыку па COVID-19 (як "Червонец Андрюха"). Многія хвалююцца наконт сітуацыі, але ў горадзе бачу шмат людзей, якія ігнаруюць усе эпідэміалагічныя папярэджанні.
In social media the most positive comments are about the medicians and the most negative ones are about the President of Belarus. Many can't agree with his refusal to have a quarantine and they criticize any recent presidential comment. Interestingly, bloggers that usually speak favorably of the President either keep silence (like Krakhmal YouTube channel) or condemn his policy on COVID-19 (like "Червонец Андрюха"). Many are worried about the situation, but I see many people in Minsk who ignore all the epidemiological warnings.
Невядома наколькі праўдзівыя афіцыйныя лічбы па хворых і памерлых ад "кароны". Вядома толькі, што пакуль няма звестак ад розных знаёмых пра масавыя смерці (толькі 2) ад "рэспіраторкі". Вядома і што афіцыйна ад пнеўманіі за студзень-сакавік 2020 года памерла 128 пацыентаў. Мяркую, сярод іх былі людзі, якіх не праверылі на каранавірус. Некаторыя знаёмыя хварэлі з сімптаматыкай падобнай на COVID-19 i выздаравелі. Таму магу казаць што статыстыка магла не ўлічыць яшчэ некаторую колькасць людзей. Але пік эпідэміі яшчэ не пройдзены...
It is hard to say how true are the official figures for the sick and deceased from the "corona". It's only known that there are no reports yet from various acquaintances of mass deaths (only 2) from respiratory diseases. It's also known that 128 patients died of pneumonia officially in January-March 2020. I suppose there were people who were not tested for coronavirus. Some acquaintances were ill with symptoms similar to COVID-19 and recovered. So I can say that statistics could not account for some more people. But the peak of the epidemic has not yet passed ...
Тэгі пра COVID-19 у Беларусі / Tags on COVID-19 in Belarus
#лепейдома #дзякуйдактарам #дзякуйдоктар #лепшдома #сядзідома #будзьдома #карантинвБеларусь #helpBelarus #заставайсядома #собериссобойкудоктору Папярэджанне: матэрыялы ў сацыяльных сетках з гэтымі тэгамі могуць быць звязаны з парушэннем тых ці іншых законаў. Аўтар блога прыводзіць гэтыя тэгі ў якасці крыніцы дадатковай інфармацыі без заклікаў да пэўных дзеянняў! / Warning sicial media materials with these tags may violate some laws. The blog author shows these tags as sources of additional info without any motivation to take a stand for anything!
Пабуджэнні да самаізаляцыі ад Google, Telegram i Viber / Self-isolation motivators from Google, Telegram & Viber
9.04.2020 чацвер (Thursday)
Афіцыйна/Officially: 1331 у бальніцы (in hospital) 139 выздаравелі (recovered) 16 памерлі (died).
Прагулка ў рэспіратары / Walking with Respirator
Сёння трэба было схадзіць на работу. Пайшоў пешшу (гадзіна ходу ў адзін бок), надзеўшы рэспіратар. Большасць людзей ніяк не рэагавала на сівога мужыка з прамысловым рэспіратарам на твары. Некаторыя смяяліся. Пару чалавек пахвалілі мяне за кемлівасць. Адзін мужык папрасіў дазволу сфоткаць мяне. Я дазволіў. На рабоце да майго рэспіратара паставіліся з лёгкім здзіўленнем.
Today I had to go to work. Walked (one hour walk to get there), wearing a respirator. Most people did not respond to a gray-haired guy with an industrial respirator on his face. Some laughed. A couple of people praised me for being smart. One guy asked permission to take a picture of me. I allowed. At work they reacted to my respirator with a slight surprise.
Мінск пераходзіць на элементы каранціна: школы, каледжы і вну пачынаюць масава пераходзіць на дыстанцыйнае навучанне, некаторыя іншыя арганізацыі таксама пераходзяць на працу з дому. Але ў горадзе народу на вуліцах ці ў транспарце не значна менш і чым бліжэй да цэнтру сталіцы тым больш людны праспект Незалежнасці. Нават а першай гадзіне, калі я ішоў па рабочых справах. З заўтрашняга дня ў мяне пачынаецца паўнацэнная самаізаляцыя...
Minsk incorporates quarantine elements: schools, colleges and universities start massively moving to distance learning, and some other organizations are also shifting to working to home. But in the city there're no less people outdoors or in the transport and the closer you're to the center of the capital, the more crowded Praspiekt Niezaleznasci (the main avenue of Minsk) is. Even at the early afternoon when I was out for my work errands. From tomorrow, I'll enjoy complete self-isolation...
11.04.2020 субота (Saturday)
Афіцыйна/Officially: 2031 у бальніцы (in hospital) 172 выздаравелі (recovered) 23 памерлі (died).
Гэта статыстыка можа ўключаць знаёмых маіх знаёмых. Адзін з маіх сяброў за мяжой ужо выздараўлівае. / The statistics may include the acquaintances of my acquaintances. One of my friends abroad is getting well.
Шмат бальніц перапрафілявалі пад "карону", як і многіх медыкаў. Розныя людзі і арганізацыі збіраюць грошы, абсталяванне, маскі, рэспіратары і харчаванне для медыкаў, але тых жа рэспіратараў у некаторых выпадках на дактароў не хапае.
Many hospitals are adapted for the "corona", as well as medical staff retrained. Different people and organizations have been donating money, equipment, masks, respirators and food for doctors, still these respirators are too few for the doctors.
16.04.2020 чацвер (Thursday)
Афіцыйна/Officially: 4204 чалавек з вірусам увогуле (people with COVID-19 totally) 65 маюць патрэбу ў штучнай вентыляцыі лёгкіх (ШВЛ) (need lung artificial ventillation (LAV)), 40 памерлі (died).
Колькасць вызаравеўшых не вядома, бо многім пацыентам з лёгкай формай "кароны" дазваляюць лячыцца дома. Я паўтару, што на рэспіраторныя захворванні перахварэлі за гэты час многія беларусы, і я ў тым ліку, і многім не рабілі тэсты на COVID-19 (як і мне).
The number of the recovered ones is unknown for many patients with the light form of the "corona" have been allowed to get treatment at home. I shall repeat that many Belarusians have been recently down with respiratory diseases, myself include, and many didn't have any COVID-19 test like me.
Наша самаізаляцыя / Our Family Self Isolation
Некаторыя плюсы і мінусы самаізаляцыі ў кароткім відэа на беларускай:
Some pros and cons of self isolation in my short video in English:
20.04.2020 панядзелак (Monday)
6264 усяго (total), 92 на ШВЛ (LAV), 514 выздаравелі (recovered), 51 памёр (died).
Гэта толькі афіцыйна. А за апошнія дні з сімптомамі, падобнымі на каранавірус, захварэлі 7 маіх знаёмых, у тым ліку і мае бацькі (праўда, я нікога з іх даўно не бачыў асабіста). Усе яны праходзяць лячэнне дома.
That's just official data. These days 7 people I know including my parents have symptoms like coronavirus (however, I haven't contacted anyone of them for very long time). They all have their treatment at home.
Учора многія святкавалі праваслаўны Вялікдзень. Каранціна няма і рашэнне ісці ці не ў царкву вернікі прыймалі самастойна. Звесткі аб тым, колькі людзей пайшлі туды, супярэчлівыя, але іх было там менш, чым звычайна і ўсё ж, нягледзячы на просьбы афіцыйных прадстаўнікоў БПЦ не хадзіць, народу ў цэрквах хапала, у масках і без. Суджу па фотках у сацыяльных сетках...
Yesterday many Belarusians celebrated Orthodox Easter. There's no quarantine in this country, so believers had to decide to go or not to go to church. The info of how many actually went is contradictory, but they were fewer than usually on this holiday and still despite the Belarusian Orthodox Church official reps' pleas not to come, many went to church with or without masks. I judge by photos in social media...
22.04.2020 серада (Wednesday)
Вылазка ў горад / My Outdoor Expedition
Мусіў выехаць з дому па справах сёння познім ранкам. Надзеў моцны медыцынскі рэспіратар. Цяжка ў ім дыхаць, але звыкаецца / Had to do some work outdoors today in the late morning. I put on a powerful medical respirator. It's hard to breathe in it, but I got used to.
У некаторых аўтобусах не больш за 10 чалавек, а аўтобус 100 пусты толькі напалову як і іншыя аўтобусы з доўгім маршрутам. У масках далёка не ўсе. / There're no more than 10 people in some buses, but bus 100 and other long route buses are just half empty. Just some passengers are in masks.
На плошчы Калініна напамін, што свята 75-годдзя Перамогі ніхто не адмяняў. Парад і масавыя святочныя мерапрыемствы пакуль не адмененыя / In Plosca Kalinina (Kalinin's Square) a sign reminds of coming 75th Anniversary of the Victory Day. The parade and other festive events aren't cancelled yet.
Запрашэнне на суботнік 25 красавіка ў адным унівесітэце / A memo at a university inviting to take part in a subbotnik on 25 April (It's a Satuday action of cleaning neigborhoods by volunteers on a day off, usually, with some entertainment elements).
Курсанты-інжынеры займаюцца спортам на стадыёне. / Military engineering students practicing sports at a stadium
Навучэнцы каледжа сувязі прыбіраюць вуліцу П. Броўкі / Communication college student cleaning Vulica P. Brouki
Студэнты вну вучацца дыстанцыйна, а вось школьнікі мусяць хадзіць у школу. Каля СШ 121 Мінска дзеці гуляюць, а настаўнікі размаўляюць. Ніхто з вучняў ці настаўнікаў не насіў маску, але Прэзідэнт забараніў прымушаць школьнікаў насіць маскі ці карыстацца санітайзерамі. Мой школьнік робіць урокі дома. Пакуль праграма не цяжкая, дзесьці мы з жонкай дапамагаем, дзесці дысцыпліны і ў хлопца хапае вучыцца. / College or university students enjoy distant learning, but school students have to go to school. At secondary school No 121 of Minsk children in the photo are playing and their teachers are talking. None of the students or teachers was having a mask, and the country President forbade to force students wear masks or use sanitizers. My schoolboy does lessons at home. While the curriculum is not difficult, sometimes my wife and I help him, sometimes his diligence helps the guy to keep studying.
У гэтым дзіцячым садзіку на вуліцы Славінскага, я ўбачыў толькі дзве фігуры ў двары (пазначаныя стрэлкамі). У садзе для дзяцей з парушэннем зроку, куды пакуль не ходзіць мой малодшы сын, у нейкі момант хадзілі толькі 4 дзіцяці, а як зараз не ведаю. У садзе у нашым двары, куды водзяць дзяцей з некалькіх кварталаў, налічыў каля 20 дзетак. / I could see just two people (marked with arrows) at this kindergarten in Vulica Slavinskaha. In kindergarten for children with challenged eyesight where my younger boy used to go to, there were only 4 kids for a while and I don't know what's up there now. In the kindergarten next to my house where children from several blocks go I could see about 20 kids so far.
25.04.2020 субота (Saturday)
Афіцыйна/Officially: 9590 чалавек з вірусам увогуле (people with COVID-19 totally) +817 новых выпадкаў за мінулыя суткі (new cases the day before), 67 памерлі (died).
Неафіцыйна: па некалькі чалавек паміраюць кожны дзень у невялікім горадзе Стоўбцы, але мала сур'ёзных пацверджанняў гэтаму. Мае бацькі і сябры хварэюць без істотных пагаршэнняў. Тата шмат жартуе, як звычайна. Яму і маме тэст не рабілі, але сімптомы каранавірусныя.
Unofficially: several people die every day in the small town of Stolbtsy, but there is little serious evidence of this. My parents and friends are ill without significant complications. Daddy jokes a lot as usual. He and my mother haven't been tested, but the symptoms are same to the coronavirus.
Суботнік / Subbotnik
Сёння ў Беларусі праходзіць агунанацыянальная кампанія па добраўпарадкаванню наваколля, вядомая як суботнік. / Today there's a nationwide campaign in Belarus to clean neighborhoods, called subbontik.
На гэтых кадрах з Барысава, належачых мясцоваму гарвыканкаму, людзі не трымаюць дыстанцыю і не носяць маскі. Але ў некаторых іншых месцах суботнік правялі з мерамі засцярогі альбо праігнаравалі.
These photos from Barysau (Borisov) beloning to the local Municipal Executive Committee, people don't wear mask, nor keep distance. But in some other places the subbotnik was held with safety measures or ignored. Працяг: Частка 3/ Next: Part 3 Частка 4 / Part 4
За
последние несколько лет в моей жизни
состоялось несколько продолжительных
разговоров с различными антикультистами
и сектоборцами. Лично я не ищу такого
общения, поскольку считаю споры на тему
так называемых «сект» малоэффективными (слово беру в кавычки, поскольку почти всегда оно обозначает не более чем оскорбительный ярлык).
Однако, когда мне задают вопросы, я
стараюсь на них ответить, даже если
вижу, что мотивы задающего в том, чтобы
поймать меня на слове. И теперь дерзну
на основании моих наблюдений поделить
всех этих борцов на несколько условных
категорий.
Православные,
католические и протестантские
антикультисты
Эти люди считают свою религию путем спасения, и это побуждает их бороться со всеми остальными. Как правило, они знают о взглядах своих оппонентов в пересказах авторитетных для них единоверцев или бывших последователей «секты». Слушая собеседника, они исходят из установки ошибочности всех его суждений. При этом такие активисты (как и неокоммунисты в капиталистических странах) комфортно себя чувствуют в роли критика, но теряют комфорт в роли защитника своей веры, когда им задаешь неудобные для них вопросы. Это хорошие нападающие, но посредственные вратари, говоря языком футбола. По политическим взглядам эти люди могут быть даже врагами друг другу. Например, украинские православные активисты могут критиковать Путина и Русскую православную церковь Московского патриархата (РПЦ МП). В России есть множество небольших организаций и групп от десятка до нескольких сот/тысяч человек занимающихся борьбой с сектами с некоторой финансовой и моральной поддержкой РПЦ МП. Они могут выступать единым фронтом в некоторых случаях, но в плане получения финансовой поддержки они скорее конкуренты, чем партнеры.
Работники
антисектантских центров
Эти люди, в большинстве своем, просто подрабатывают в таких организациях. Они могут быть атеистами, иудеями, агностиками или неактивными православными и признавать это в личной беседе. Пользуясь этим, они могут начать беседу в Сети под предлогом исследования, требующего задать ряд вопросов верующему определенной конфессии. Сотрудники такого центра действуют в рамках инструкций и методичек, над которыми критически не размышляют. В переписке могут вставлять большие объемы критического материала из методичек, даже не убирая номера параграфов и пунктов (например, скопировали и вставили с 67 по 73 пункт критических обвинений против определенной конфессии). Возможно, таким людям удобно использовать прием «задавить» собеседника объемами своих аргументов, но по содержанию часто там много непроверенной информации, переходящей в открытую ложь, и рассмотрения учений «секты» с позиций церкви, которая считает данные учения сектантскими (т. е. «есть два мнения – моё и неправильное»)
Клубы
«бывших жён» и «жертвы»
Среди
борцов с т. н. «сектами» есть бывшие
члены таких направлений, которые в
чем-то разочаровались или поверили
критике своих единоверцев. Чем-то мне
их опыт и восприятие вещей напоминает
отношения ряда людей к своим бывшим
парням, девушкам, женам и мужьям, когда
чувство обиды на человека побуждает
видеть в нем только плохое. К похожей
категории можно отнести того, кого я
условно назвал «жертвы»: члены семьи,
которые не приняли выбор религии своего
спутника жизни родителя или ребенка и
решили мстить всем его единоверцам. Как
правило, эти «пострадавшие» в разговоре
производят впечатление властных и
конфликтных людей, из тех, кто стукнет
кулаком по столу с криком «я сказал, мы
будем праздновать Новый год, и меня не
волнует твое мнение!». В возникающих
разногласиях они не признают открыто
наличие своей вины, но могут чувствовать
ее. Как и у разведенных людей бывают
свои клубы, где можно жаловаться на
бывших мужей и экс-жён, так и эти две
группы могут искать единомышленников
на различных форумах. Антисектантские
организации используют таких людей,
как живое доказательство опасности
взглядов против которых они выступают,
но при этом «бывшие сектанты» и «жертвы»
культов для них только временные
союзники, поскольку эти люди могут быть
далеки от согласия с идеологией самих
антикультистов.
«Хайпующие»
Иногда антисектантская риторика может быть своего рода «хайпом» (модой), способом поднять свой рейтинг. Для сравнения: некоторые белорусские блогеры начинали с нейтральных тем вроде путешествий, но известность приобрели за счет острых тем вроде критики (или защиты) СССР. Критика сект тоже может быть способом привлечь к себе внимание как публики, так и тех, кто может профинансировать проект. Большинство сектоборческих центров на постоветском пространстве получают финансовую поддержку РПЦ МП и сами, в свою очередь, могут поддержать материально чей-то удачный проект. В отличие от тех, кто просто работает на антикультистские структуры, «хайпующие» могут верить в то, о чем говорят, и тогда деньги для них могут быть второстепенным моментом в сравнении с вниманием, а могут и специально сгущать краски, чтобы спровоцировать волну комментариев.
Воинствующие
«безбожники»
Такие люди обычно критикуют все религии, но могут эпизодически «дружить» с господствующими конфессиями против «сект». Так на Западе среди антикультистов преобладают сторонники светского государства и гуманистических ценностей, но они могут встречаться и обмениваться опытом с околоправославными сектоборцами России и Беларуси. «Безбожники» воспринимают религию с точки зрения некой пользы, и видят вред в тех, которые совсем не понимают. По категоричности они могут сравниться с православными активистами.
Подобно тому как редко можно встретить экстравертов или интровертов в чистом виде, мало и людей, которые бы относились к только к одной из вышеперечисленных групп.
Уязвимые
места
Ранее я уже писал о некоторых слабых местах сектоборцев и антикультистов. Сейчас хотел бы обратить внимание на некоторые еще.
1. Сравнение «кислого с круглым». Часто в антисектантской риторике идет подмена понятий, вроде «сектанты не защищают Родину, а православные защищают». Когда как историк начинаю им напоминать, что во время Великой Отечественной одна часть православных воевала за СССР и Сталина а другая часть – в различных формированиях пособников Гитлера, вплоть до молебнов о его здравии в некоторых церквях, и всё это и те и другие православные рассматривали как защиту Родины (которую они по-разному ее понимали), то такой аргумент для них может быть неожиданным и даже шокирующим. А всё потому что исходный довод построен на сравнении слишком разных вещей.
2. Неготовность к конструктивному диалогу. Антикультисты не пытаются понять т. н. «сектантов» и о чем-то с ними договориться, а либо переспорить, либо переубедить. Уступая даже самые незначительные позиции своих аргументов, сектоборцы чувствуют себя уязвленными. Если их начать забрасывать встречными вопросами, они теряют интерес к беседе и ничего доказывать не хотят.
3. Преувеличение недостатков. Например, к этой категории относятся заявления о том, что лучше быть преступником или принимать наркотики, чем быть «сектантом». Порой такое раздувание из мухи слона может быть обусловлено отсутствием серьезных проблем. Как в примере выше, можно создать шумиху вокруг религиозного пацифизма, которого придерживаются немногие, и умолчать об участии в терактах сторонников господствующих религий. Или еще пример, если дети кришнаитов не едят мясо, то это они в опасности, а дети алкоголиков, находящихся вне «сект», – это уже другая тема...
4. «Оговорочки по Фрейду». Ретранслируя мифы о безвольных адептах, отдающих свое имущество лидерам «секты», о тотальном контроле над жизнью «сектанта», антикультисты могут порой переносить проблемы своей церкви (или семьи) на церковь, со внутренней жизнью которой они не знакомы. В разных социумах у человека могут отнять квартиру, совратить его ребенка, контролировать его повседневную жизнь – та же армия, к примеру может подпасть под критерии секты с т. зр. сектоборцев, даже если это контрактная армия.
5. Использование информации вырванной из контекста. И не только в плане искажения цитат. Например, бунтующие подростки могут быть некоторое время в состоянии эйфории от разрыва с родительскими правилами («наконец-то я могу напиваться!») да и в принципе многие из тех, кто порвал с какой-то религией, могут на первом этапе испытывать энтузиазм. Потом это чувство проходит и может смениться осознанием своей неправоты и ошибочности решения порвать с прошлым. К примеру те же самые подростки понимают, что надо еще и самим решать много проблем, в том числе вызванных их новыми решениями. Иногда за этим следует возвращение «блудных детей», иногда оно не наступает, т. к. жизнь сложна и возвратиться назад всегда сложнее, чем идти вперед. Но антикультисты делают акцент на этих этапах эйфории бывших «сектантов», вырывая это состояние из контекста дальнейшего развития событий.
6. Отсутствие адекватной альтернативы. Нередко сектоборцы ставят цель вывести конкретного человека из социума, который они считают деструктивным. И это необязательно религиозная организация, это может быть компания сетевого маркетинга. После того, как человека оттуда извлекли, его дальнейшая участь антикультистов не интересует. Если этот человек начнет пить или станет преступником, то в роли «стрелочников» окажутся его бывшие друзья, а не те, кто разрушал его «сектантские» убеждения.
***
Я не использую этот блог для религиозных дебатов. Всё вышеизложенное представляет мои впечатления или, говоря научными терминами "классификацию эмпирически полученных знаний". В интернете есть много ресурсов, посвященных полемике с антикультистами и есть определенные научные исследования на эту тему для любопытных. Эпизодически я пишу здесь на тему религиозных преследований, но надеюсь, что в обозримом будущем новых поводов поднимать эту тему будет меньше :).
28 лютага 2020 г. СМІ Беларусі аб'явілі, што каранавірус (COVID-19) дабраўся да Беларусі ў якасці студэнта БНТУ з Ірана. Студэнт не адчуваў сябе дрэнна, але падчас прафілактычнага агляду ў яго арганізме знайшлі COVID-19. Трэба зазначыць, што чуткі аб прыходзе каранавіруса ў Рэспубліку з'яўляліся і раней.
On 28 February 2020 Belarusian media announced that coronavirus (COVID-19) came to Belarus by means of a Belarusian National Technical University (BNTU) student from Iran. The student wasn't feeling bad, but they found COVID-19 in his body during a check-up. Granted, fake news on coronavirus advent to this country had been circulating before.
Думаю, што ёсць сэнс занатоўваць уласныя назіранні за развіццём падзей у сталіцы па меры іх узнікнення, бо гэта таксама частка гісторыі. / I think I should be publishing my own observations from the capital as these observations appear as all this is a part of history.
28.02.2020. пятніца (Friday)
Каранцін ў БНТУ / Quarantine at Belarusian National Technical University (Minsk)
У сувязі са шпіталізацыяй іранскага студэнта і многіх людзей, з якімі ён камунікаваў рэктарат БНТУ перавёў усіх студэнтаў на індывідуальныя заняткі па-за сценамі ўніверсітэта. Цяпер у студгарадку можна сустрэць толькі тых, хто праходзіць праз яго тэрыторыю і тэхнічны персанал. Аб гэтым - кароткае відэа.
Due to the hospitalization of the Iranian student as well as many others in touch with him BNTU Council ruled that all its student study individually with no classes on campus. Now in the campus area one can meet only stangers passing by it's territory and some technical staff. I made a short video about it.
На тэрыторыі БНТУ каля 18 корпуса / In BNTU campus near building 18
Размялі маскі / All Masks Sold in Drugstores
У гэты ж ранак у аптэках скупілі ўсе маскі і ў многіх антысептычныя сродкі для рук. Шэраг аптэк, як гэта на вул. Сурганава размясцілі аб гэтым аб'явы. Я заходзіў каля 3 гадзін апоўдні ў пару аптэк на той вуліцы. Чэргі былі маленькія, прадавачкі казалі, што пасля выходных завязуць яшчэ размеценага тавару. Я набыў пакет марлі пад маскі на 2.36 бел. руб.
The same morning drugstores sold out all the masks and many antiseptics. A number of pharmacies, as this at Vulica Surhanava in Minsk have "No masks & hand antiseptics" sign like this. I came around 3:00 pm in a couple of pharmacies in that street. Queues were small, sellers said that over the weekend the sold will be delivered again. I purchased a package of gauze for making masks at about 1$.
У горадзе можна сустрэць людзей у масках, але іх адносна нешмат. Часцей можна сустрэць сітуацыі калі чалавек прыкрывае твар шалікам ці швэдарам, як гэта паненка на фота.
Outdoors one can meet people in masks, but they are relatively few. More often you can see a person covering their faces with a scarf or a sweater like the young lady in the photo.
Новыя жарты / New Jokes
COVID-19 прынёс у Беларусь новыя жарты / COVID-19 brought new jokes to Belarus:
* 28 лютага - Дзень святога каранціна. Дарыце адно аднаму каранцінкі!
* Кожны дзень з'ядай па 4 зубцы часнаку. Ад каранавіруса не дапаможа, але людзі будуць трымацца ад цябе далей.
* У банк увайшлі людзі ў масках. Пачалася паніка, пакуль тыя не патлумачылі, што гэта толькі аграбленне.
* 28 February is St Quarantine Day. Sent Quarantine cards one another!
* Eat 4 cloves of garlic every day. It won't stop coronavirus, but people will keep away from you.
* People in mask came to a bak. Everybody had been in panic before they explained it was just a robbery.
03.03.2020. аўторак (Tuesday)
Колькасць людзей з падазрэннем на вірус вырасла да 3 чалавек у Мінску і Віцебску. Прэвентыўна забіраюць па "хуткай дапамозе" многіх іншых, хто мог кантактаваць з носьбітамі каранавіруса, і тых, хто мае падазрэнні на рэспіраторныя захворванні. У панядзелак вечарам бачыў "хуткую", якая ад'язжала ад аднаго з інтэрнатаў БНТУ ў раёне метро "Барысаўскі тракт", але гэта магло не быць звязана з COVID-19.
The number of suspected of having the virus rose to 3 people in Minsk and Vitebsk. As a prevention emergency aid cars drive many others who could communicate with coronavirus carriers to hospital as well as those who have symptoms of respiratory diseases. On Monday evening I saw an ambulance driving from one of the Belarusian National Technical University student dormitories near metro station Barysauski Trakt, but it didn't have to be relelvant to COVID-19.
У панядзелак і ранкам аўторка ў многіх аптэках Мінска як і раней не было масак і дэзінфекцыйных сродкаў. Такія аб'явы, як гэта на дзвярах аптэкі на мінскай вул. Каліноўскага, 72, па-ранейшаму ёсць на розных аптэках. Але масак няма і там, дзе няма гэтых аб'яў. Некаторыя скупілі маскі за 1.10 шт і перапрадаюць за 20 рублёў за шт.
On Monday and Tuesday morning many drugstores in Minsk still didn't have masks and disinfectants. Signs "No masks, no disinfectants" like this on the pharmacy door at 72 Vulica Kalinouskaha, Minsk still decorate different pharmacies. But no masks can be found even in places with no such ads. Some bought masks for 0,5$ resell for twentyfold price per piece.
Пры гэтым у аптэчных інфакіёсках ёсць звесткі пра аптэкі Мінска, дзе можна набыць маскі. / Still, pharmacy self-service terminals have information about Minsk drugstores where one can buy a mask.
У туалетах арганізацый, дзе раней не было мыла, свежыя кускі мыла знаходзяцца на кожным умывальніку з панядзелка (на стрэлцы), а на сцяне могуць яшчэ і вісець памяткі прафілактыкі COVID-19 ("птушкі" на фота)
Organizations that previously had no soap in WCs, place a fresh soap bar on each sink in thier toilets on Monday (the arrow in photo above) there can also be COVID-19 prevention memos on toilet walls (see ticks in photo above)
На тэрыторыі мінскай гарадской інфекцыйнай бальніцы размясцілі армейскія палаткі на выпадак наплыву хворых. Фота з групы УКантакце "Беларусь сейчас". Ад сябе дадам, што, калі мая жонка была з малодшым сынам у дзіцячай "інфекцыёнцы" ў студзені 2020 г., пацыентаў клалі ў асобныя ізаляваныя палаты, і толькі пры недахопу месца да іх падсялялі іншых пацыентаў. Мяркую, што ў дарослай "інфекцыёнцы" таксама добры каранцін.
In the Minsk Municipal Infectious Hospital they put army tents in case of patients flows. Photo from VKontakte group called "Belarus now." I'd add that when my wife was with our younger son in the Child Infectious Hospital in January 2020, patients were placed in separate isolated chambers, and only when no room was there for new patients other patients had to have roommates. I think that the same Hospital for adults must have good quarantine facilities too.
Але ніякія масавыя мерапрымствы за выходныя не адмянялі. Так у розных раёнах Мінска ў суботу адсвяткавалі Масленіцу. Дарэчы, і людзей у масках на вуліцах па-ранейшаму вельмі мала.
Still no public event during the weekend was cancelled. E.g. in different parts of Minsk on Saturday they had Pancake Festival (Maslenitsa). Also, people in masks outdoors are very few yet.
05.03.2020. чацвер (Thursday)
На момант напісання гэтых радкоў у Беларусі выяўлена 6 носьбітаў COVID-19, 4 ў Мінску, 2 ў Віцебску. Носьбіты адчуваюць сябе нармальна. Некаторыя віцебскія школьнікі вучацца па Вайберы. Усяго на кантроле ў Беларусі знаходзіцца 14500 чалавек. By the moment I'm typing these lines 6 people with COVID-19 have been found in Belarus, 4 in Minsk and 2 in Vitebsk. They're ok. Some Vitebsk schoolchildren study via Viber. Totally 14500 people are under controlk in the country. Учора я захварэў, але зразумеў гэта толькі ўдзень, калі мяне пачало знабіць. Раніцай думаў, што боль у суставах і кашаль - гэта наступствы вячэрняга бегу. Зразумеўшы, што хворы, выклікаў доктара. Урач прыйшла без маскі і іншых сродкаў індывідуальнай абароны. Калі я спытаў ці даюць дактарам маскі, яна казала "так". Аглядзеўшы мяне, дыягнаставала грып. Цяпер сяджу у пакоі на дамашнім каранціне. Дарэчы, адна маска ў мяне знайшлася, бо некалькі купляў з запасам і цяпер імкнуся не заразіць сваю сям'ю. Yesterday I got ill, but realized it only in the afternoon when I started to feel chilly. In the morning I wasthinking that the pain in my joints and the cough are the consequences of the previous evening run. Realizing that I was sick, I called a doctor. The doctor came without a mask and other personal protective equipment. When I asked if doctors are supplied with masks, she said yes. After examining me, she diagnosed the flu. Now I'm stuck in my room for a kind of home quarantine. By the way, I found one medical mask in my room as I'd bought several buying a stock and now I try not to infect his family. 09.03.2020. панядзелак (Monday)
Хворыя на каранавірус ідуць на папраўку. БНТУ хутка будзе працаваць у звычайным рэжыме. У некаторых аптэках на мінулым тыдні з'явіліся маскі з марлі, але ў пэўных іншых няма. Пра новыя выпадкі COVID-19 у Беларусі звесткі не з'яўляюцца, але грыпам і іншымі вострымі рэспіраторнымі інфекцыямі хварэе багата людзей. Those with coronavirus are recovering well. BNTU will soon work on campus again. Some drugstores were selling gauze masks, but some others still have none. No new COVID-19 victims have been reported in Belarus so far, but many are ill with flu and other acute respiratory diseases. Сёння я са сваім грыпам завітаў у 19-ю паліклініку. Людзей на калідорах раніцай не асабліва шмат, можа баяцца каранавірусаў. У кабінетах (а медыцынская бюракратыя прымусіла мяне па іх пабегаць) урачы могуць быць без маскі, а медсёстры абавязкова з маскай, пры гэтым доктар аглядае пацыента, а сястра працуе з дакументамі! Today I came with my flu to Municipal Polyclinic 19 in my neigborhood. Fewer people than usual are seen there in the morning, maybe scared off by coronaviruses. In doctors' offices (I had to visit several due to Belarusian medical bureaucracy) doctors don't always wear a mask, but nurses always do, yet, it's a doctors who examines patients while nurse usually doing the paperwork!
На ўваходзе ў паліклініку вісіць аб'ява на рускай, англійскай і кітайскай, аб прыёме пацыентаў з высокай тэмпературай у спецыяльна адасобленым кабінеце 117 / At the polyclinic entrace there's a sign saying in Russian, English and Chinese that patiens with fever are served at special room 117
Від на уваход у кабінет 117 з боку ўвахода ў паліклініку / View of way to room 117 from the polyclinic entrance
У туалеце паліклінікі ёсць вадкае мыла, каб мыць рукі, як звычайна, але няма папяровых сурветак іх выціраць, што нядобра падчас эпідэміі, бо рукі трэба выціраць не аб вопратку ці саплівую насоўку... Але гэта я быў толькі ў туалеце на 4 паверсе. / The polyclinic WC has liquid soap to wash hands, which is typical, but it has no paper napkins to dry hands after washing. Not so good during an epidemy for hands mustn't be dried by rubbing them against clothes or by using olds hankies soilt with nasal mucus... But I visited only one WC located on floor 4.
12.03.2020. чацвер (Thursday)
На момант напісання гэтых радкоў у Беларусі выяўлена 12 носьбітаў COVID-19, некаторыя ўжо выздаравелі, астатнія хварэюць нецяжка. На кожнага хворага больш за 10 ізаляваных кантактаваўшых. Але пакуль няма панікі ці спынення дзейнасці арганізацый. On this day there're 12 people with COVID-19 in Belarus, some have recovered, others are not seriously ill. There're also over 10 isolated contancts per each ill individual. Still no panic and organizations keep working. 13.03.2020. пятніца (Friday)
24 чалавекі з каранавірусам у бальніцы, адзін з іх з пнеўманіяй сярэдняй ступені цяжкасці. Яшчэ 3 выпісалі. На каранціне ў бальніцах каля ста чалавек. Факультэт міжнародных адносін БДУ у Мінску, дзе вучыўся адзін з хворых, адмывалі дэзінфектарамі, як летам 2012 г. гэты ж будынак мылі шампунем перад візітам прэзідэнта краіны. Яшчэ больш хварэюць на сезонныя прастуды і грып. Але большасць гандлёвых, вытворчых і адукацыйных арганізацый краіны працуюць без панікі.
24 people are in hospital with COVID-19, one of them with moderate type of pneumonia. 3 more have been discharged from hospital. About a hundred are also in hospital for quarantine. The building of the Faculty of International Relations of Belarusian State University (BSU) where one COVID-19 patient went to was washed with disinfectants like it had been washed with shampoo in summer 2012 before the visit of the President of Belarus. Also, many more people suffer from seasonal colds and flu. Still most trading, manufacturing and educational institutions work without panic.
Трэба зазначыць, што шмат чаго робіцца для прафілактыкі віруса: паўсюль вісяць памяткі пра COVID-19, дэзінфектары для рук пачалі ставіць для бясплатнага карыстання нават у звычайных магазінах, як гэты антысептык з папяровымі сурветкамі ў "Рублёўскім" на вул. Каліноўскага, 45 (праўда, я не бачыў, каб хто ім карыстаўся), хворых і іх кантактаў ізалююць, добра даглядаюць і даследуюць. Гэтага і блізка не было падчас эпідэміі свінога грыпу ў 2009 г.
It should be mentioned that much is being done to prevent the virus circulation: COVID-19 memos are everywhere, hand sanitizers can be found for free use in ordinary shops like this one with paper napkins in Rublevski shop at house 45 Vulica Kalinouskaha (however I didn't see anybody using it), the infected ones and their contacts are being isolated, taken good care of and examined well. Nothing of that kind took place during the swine flu epidemy in 2009.
16.03.2020. панядзелак (Monday)
Пакуль няма новых паведамленняў пра рост хворых на COVID-19, але расце колькасць ізаляваных за кошт студэнтаў БДУ розных факультэтаў. Некаторыя факультэты гэтага ўніверсітэта дазваляюць студэнтам не хадзіць на заняткі, калі яны адчуваюць сябе хворымі. Таксама на сённяшні дзень краіны вакол Беларусі закрылі свае граніцы. У інтэрнэце ёсць некалькі петыцый з заклікам увесці карантын у краіне, але пакуль органы ўлады лічаць гэта немэтазгодным.
While there are no new reports of an increase of patients with COVID-19, but the number of isolated ones grows due to the BSU students of different faculties. Some faculties of the University allow students not to attend classes, if they feel sick. Also, to date, the countries around Belarus closed their borders. On the Internet there are several petitions urging the authorities to organize a quarantine in the country, but the authorities consider it inappropriate yet.
Слабасці сістэмы / System Weaknesses
Многае з вышэй напісанага было пераважна пазітыўным. Цяпер хацелася б падсумаваць слабасці. Сярод іх праблемы санітарнага кантролю ў аэрапартах. Па-першае, нехта можа збіць тэмпературу, каб не мець праблем з цеплавізарам. Па-другое, есць звесткі пра людзей, якія прыязжаюць з праблемных рэгіёнаў (Іспанія, Італія), прызнаюцца ў гэтым, і іх прапускаюць без праверкі. Ізаляцыя некалькі соцен "кантактаў" з носьбітамі каранавіруса мае свае цяжкасці. Так некаторыя з ізаляваных скардзяцца на праблемы з пітной вадой (можна піць толькі тую, што цячэ з-пад крана), з якасцю харчавання і з халоднымі палатамі. (Таму тым, хто можа трапіць на каранцін, варта браць з сабой ваду і цёплую вопратку). Таксама нагрузка на медыкаў даволі высокая, і для ніх не хапае спецыяльных масак (яны карыстаюцца марлевымі). Much of the written above is mostly positive. Now I'd like to summarize the weaknesses. Among them, the problem of sanitary control at airports. Firstly, someone can bring the temperature down, so as to pass the thermal imager with no problems. Secondly, people are being reported who come from troubled regions (Spain, Italy) admit it at check points and pass unchecked. The isolation of several hundred contacts with coronavirus bearers has its difficulties. Some of the isolated complain of problems with drinking water (one can only drink tap water), of the low quality of food and cold chambers. (Therefore, those who can get to the quarantine should take water and warm clothes with them). Also, the load on doctors is quite high, and there aren't enough special masks for them (they use gauze masks).
Рэлігійнае жыццё / Religious Life
Беларусы не асабліва рэлігійны народ, але рэлігійнае жыццё можа быць закранута эпідэміяй. Я, як ведаюць мае пастаянныя чытачы, наведваю сустрэчы Сведкаў Іеговы ў Мінску, таму пра тое, як каранавірус закрануў гэту групу, я магу пісаць з пэўнымі падрабязнасцямі. Але каб быць аб'ектыўным, напішу і што даведаўся пра іншыя рэлігійныя суполкі Мінска.
Belarusians are not deeply religious, but any religious life may be affected by an epidemy. I, like my regular readers know, attending meetings of Jehovah's Witnesses in Minsk, so I can write in detail how the coronavirus affectedthis group. But to be objective, I'll write what I learned about other religious communities in Minsk.
Пасля таго, як эпідэмія закранула Беларусь на адной з сустрэч нагадалі правілы прафілактыкі інфекцыйных захворванняў. Таксама рэкамендавалі не хадзіць на набажэнствы тым, хто адчувае сябе захварэўшым (для такіх прадугледжана трансляцыя сустрэч па ан-лайн радыё). І мікрафоны, якія выкарыстоўваюць падчас абмеркаванняў на сустрэчах, пачалі апрацоўваць антысептыкамі. А з гэтага тыдня некаторыя сходы Мінска вырашылі часова не сустракацца ў Зале Царства на вул. Казінца 11а і збірацца маленькімі групамі, а наведвальнікаў папрасілі абмежаваць свой удзел у пропаведзі па дамах. Нарэшце, была прапанова і ўстрымацца ад пацісканняў рук і абдымкаў. У лістападзе 2009 года падчас эпідэміі былі толькі напаміны пра прафілактыку.
As soon as the epidemy affected Belarus at a meeting they reminded the infectious disease prevention rules. They also recommended those who feel ill not to come to the meetings (for such ones meetings on-line radio broadcast is provided). The microphones used in the course of discussion at the meetings they stated to process antiseptic. Beginning from this week, some congregantions in Minsk decided temporarily not to gather at the Kingdom Hall in house 11a Vulica Kazinca and have meetings in small groups, and visitors were asked to limit their participation in house-to-house preaching. Finally, people were encourange to refrain from shaking hands and from hugs. In November 2009 during another epidemy only reminders of disease prevention took place.
Гандлёвы цэнтр "Гермес", дзе на першым паверсе знаходзіцца Зала Царства / Hermes Business Center where the Kingdom Hall is located on the ground floor
Я пашукаў як ідуць справы ў іншых рэлігійных суполках. Паводле даступнай інфармацыі, у каталіцкіх цэрквах часова прыпынілі абрад амавення рук перад прычасцю. У праваслаўных цэрквах вернікаў прасілі не цалаваць іконы. А ў пратэстанцкай царкве Боскай ласкі на сайце ёсць магчымасць спампоўваць аўдыязапісы пропаведзяў. Адзін са знаёмых мне пратэстантаў паведаў, што чуў пра некаторыя цэрквы, якія перайшлі на сустрэчы маленькімі групамі. Але ў астатнім рэлігійнае жыццё Мінска праходзіць звычайным ходам.
I inquired how things work in other religious communities. According to the available information, in Catholic churches they temporarily suspended the ritual washing of hands before communion. People attending Orthodox churches were asked not to kiss icons. And in the site of the Protestant Church of Divine Grace provides an opportunity to download recorded sermons. One of the Protestants I asked told me he had heard about some of the churches that have turned to gathering in small groups. But the rest of the religious life of Minsk goes its usual way.
19.03.2020. чацвер (Thursday)
Афіцыйна паведамляецца пра 50+ хворых на вірус. Усе ў добрым стане. Неафіцыйна ідзе інфармацыя, што пэўныя хворыя з дыягназам на вострыя рэспіраторныя хваробы (а іх вельмі шмат) не дыягнаставаныя на COVID-19 і могуць таксама быць носьбітамі гэтай інфекцыі.
Officially 50+ patients are reported to have the virus . All are in good condition. Unofficially, there is information that certain patients diagnosed with acute respiratory disease (there're a lot of them these days) are not checked for COVID-19 and can also be carriers of the infection.
У некаторых магазінах час ад часу знікаюць пэўныя прадукты, напрыклад, мука, бо людзі запасаюцца на выпадак каранціна, але сітуацыя з гэтым далёка не крытычная.
Some shops sometimes lack certain goods, like flour as people buy supplies for possible quarantine; still the situation with food supplies is far from being critical.
У мінскім грамадскім транспарце крыху менш людзей, чым звычайна. Фотаграфіі зроблены ў сярэдзіне дня. Злева: салон аўтобуса 91 на масту праз Філімонава. Праз пару прыпынкаў ён напоўніцца ў большай ступені. Справа: салон аўтобуса 100 ў раёне станцыі метро "Акадэмія навук".
There're a bit fewer people in Minsk public transport than usual. The photos were made in the midday. Left inside bus 91 crossing the Filimonava bridge. A couple of stops after it will have more passengers. Right: inside bus 100 near Akademija Navuk metro station.
Паўкаранцін / Semi-Quarantine
Частка офісных супрацоўнікаў, некаторыя школы і навучальныя цэнтры перайшлі на аддаленую работу: наяўнасць камп'ютэраў амаль у кожнай сям'і гэта дазваляе. Заняткі ці нарады можна праводзіць па відэасувязі. Можна мець доступ з дома на сервер кампаніі і г. д. А студэнтам некаторых мінскіх вну дазволілі пераходзіць на дыстанцыйнае навучанне з атрыманнем тэкста лекцый, заданняў на семінары па электроннай пошце. Пры гэтым выкладчыкаў і супрацоўнікаў гэтых вну папрасілі паведаміць актуальныя кантактныя дадзеныя і цяперашні адрас пражывання і часцей за ўсё загадалі працягваць хадзіць на заняткі нават у пустыя аўдыторыі.
Some the office workers, some schools and training centers have switched to remote work: the presence of computers in almost every family allows it. Classes or meetings can be conducted via videoconferencing. You can have access from home to the company server, etc. And some students of Minsk universities are allowed to move to distance education to obtain the texts of lectures, the seminar assignments by e-mail. In this case, the teachers and other staff of these institutions were asked to report their present-day contact details and current address of residence and often ordered to continue to go to classroom as usual even if it's empty.
21.03.2020. субота (Saturday)
Паводле афіцыйных дадзеных на гэты дзень за 3 тыдні 76 чалавек былі носьбітамі каранавіруса, з іх 15 выздаравелі. У МДЛУ 2 студэнткі пратэставалі, каб універсітэт дазволіў студэнтам дыстанцыйнае навучанне, але безпаспяхова.
Offcially from the beginning to this day 76 people have been found with coronavirus, 15 of them have recovered. In Minsk Linguistic University 2 student girls protested to make the University allow its students to enjoy remote study, but in vain.
